**کاهش شدید قدرت خرید خانوارها: هشدار رئیس کل بانک مرکزی**
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در همایشی با عنوان “چشمانداز اقتصادی ایران” به کاهش توان خرید مردم اشاره کرد و به روند نزولی این شاخص در سالهای اخیر پرداخت. وی با تأکید بر اینکه افت قدرت خرید نمیتواند فقط ناشی از تورم باشد، عنوان کرد که بخش قابل توجهی از این کاهش مدیون افت درآمد واقعی سرانه است.
همتی به نقل از شاخص درآمد ناخالص داخلی واقعی (GDI) بیان کرد که درآمد واقعی سرانه کشور، با در نظر گرفتن قیمتهای ثابت سال ۱۴۰۰، از حدود ۱۴۱ میلیون تومان در سال ۱۳۹۰ به تقریبا ۷۵ میلیون تومان در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است. این نشاندهنده تقریباً نصف شدن درآمد واقعی هر ایرانی طی ۱۳ سال و بازگشت سطح رفاه به سطح دهه ۱۳۷۰ است.
علاوه بر این، بررسیها نشان میدهد که قدرت خرید کارگران و مزدبگیران کشور به شدت کاهش یافته است. در سال ۱۳۹۰، حداقل دستمزد ۳۳۰ هزار و ۳۰۰ تومان بود که در آن زمان معادل ۳۰۵ دلار و ۷.۲ گرم طلا بود. اما امروز حداقل دستمزد مصوب سال ۱۴۰۵ به ۱۱۶ دلار کاهش یافته است.
کاهش ارزش پول ملی و افزایش چشمگیر نرخ ارز از عوامل اصلی این تحولات به شمار میروند. رئیس کل بانک مرکزی خاطرنشان کرد که افزایش نرخ دلار به حدود ۱۹۰ هزار تومان در برخی مقاطع، بار دیگر قدرت خرید مردم را تضعیف کرده است.
در ۱۵ سال اخیر، قدرت خرید دستمزدها به شدت کاهش یافته و اگرچه دستمزدها به طور اسمی افزایش یافته، اما قدرت خرید واقعی آنها به مراتب کمتر از سال ۹۰ است. در حال حاضر، حداقل دستمزد معادل ۸۷.۵ دلار است که نشاندهنده افت شدید قدرت خرید نسبت به سالهای گذشته است.
در نهایت، به نظر میرسد که با کاهش نرخ واقعی دستمزد و افزایش طولانیمدت قیمتها، موضوع قدرت خرید خانوارها به یکی از بزرگترین چالشهای اقتصادی کشور تبدیل شده است.
