**اجرای مطالعه ملی وضعیت تغذیه کودکان و دانشآموزان**
به گزارش خبرنگار ما، احمد اسماعیلزاده، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، در نشست خبری که روز یکشنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ در وزارت بهداشت برگزار شد، به موضوع وضعیت تغذیه کودکان پرداخته و اعلام کرد که حدود ۵ درصد از کودکان زیر ۵ سال در کشور با مشکل کوتاهقدی مواجه هستند. همچنین، وی اطلاعاتی در مورد وضعیت اضافهوزن و چاقی در دانشآموزان ارائه داد و گفت که ۲۵ درصد آنها حداقل با این معضل روبرو هستند.
اسماعیلزاده به آخرین پایشهای ملی اشاره کرد و اظهار داشت که میانگین کوتاهقدی در کودکان زیر پنج سال در مناطق مختلف کشور متفاوت است؛ برخی استانها این رقم را بین ۲ تا ۳ درصد گزارش کردهاند، در حالی که در مناطق کمبرخوردار این درصد بالاتر است. وی تأکید کرد که کوتاهقدی تنها ناشی از تغذیه نیست و عوامل دیگری همچون ژنتیک، خواب، فعالیت بدنی و بلوغ زودرس نیز در رشد قدی تأثیرگذار هستند.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت همچنین درباره برنامههای مکملیاری و تأمین ویتامین D برای کودکان صحبت کرد و از نیاز به برنامه مشخصی برای مکملیاری روی برای کودکان ۲ تا ۱۲ سال خبر داد. وی گفت که بررسیهای اولیه در دو استان کمبرخوردار برای ارزیابی تأثیر مکمل روی بر مشکل کوتاهقدی در حال انجام است.
اسماعیلزاده به شیوع کمبود روی در کشور اشاره کرد و بیان داشت که این مشکل در سالهای گذشته نیز ادامه داشته است. او افزود در صورتی که اثربخشی این برنامه تأیید شود، احتمال اضافه شدن مکمل روی به برنامه کشوری در استانهای محروم وجود خواهد داشت.
در زمینه سوءتغذیه نیز، اسماعیلزاده با تأکید بر ارتباط قوی فقر و وضعیت تغذیه، گفت که آخرین آمار ملی مربوط به سال ۱۳۹۶ نشاندهنده میزان سوءتغذیه به مفهوم کموزنی حدود ۴.۸ تا ۵ درصد است. وی خاطرنشان کرد که به رغم دسترسی به دادهها از طریق سامانه «سیب»، آمار فعلی نمایانگر واقعیات nationwide نیست و ممکن است به دلیل ویژگیهای جمعیت مراجعهکننده به مراکز بهداشتی بالاتر از آمار واقعی باشد.
اسماعیلزاده همچنین از آغاز یک مطالعه ملی در حوزه تغذیه خبر داد که در آن شاخصهای مختلف غذایی، بیوشیمیایی و وضعیت تغذیه بهصورت همزمان بررسی خواهد شد. اعتبار این مطالعه تأمین شده و به زودی در آغاز سال تحصیلی، بر روی گروههای سنی مختلف از جمله کودکان و دانشآموزان انجام خواهد گرفت. او امیدوار است که نتایج این مطالعه در حدود یک سال آینده منتشر شود و به ارائه تصویری دقیق از وضعیت تغذیه در کشور کمک کند.
حمایت از ۲۶۳ هزار کودک در طرح تغذیهای
اسماعیلزاده در خصوص طرح تغذیهای کودکان زیر پنج سال اظهار داشت: این طرح از سال ۱۴۰۲ آغاز شده و شامل کودکانی از شش ماه تا پنج سال است که در مراکز بهداشتی شناسایی میشوند. اطلاعات این کودکان در سامانه ثبت و با وزارت رفاه به اشتراک گذاشته میشود.
او اضافه کرد: با ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوار، کودکانی که در هفت دهک نخست اقتصادی قرار دارند، از برنامه حمایت تغذیهای بهرهمند خواهند شد. برای سال جاری، به خانوادههای پنج دهک نخست ماهانه نزدیک به دو میلیون تومان و به دهکهای بالاتر حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان اختصاص مییابد تا برای خرید مواد غذایی مورد نیاز مصرف شود.
اسماعیلزاده توضیح داد: این طرح شامل پیگیریهای مداوم از سوی بهورزان، مراقبان سلامت و کارشناسان تغذیه بوده و خانوادهها نیز آموزشهای لازم را دریافت میکنند.
او همچنین به افزایش اعتبار و شمار کودکان تحت پوشش اشاره کرد و گفت: بودجه این طرح به بیش از هشت همت افزایش یافته و تعداد کودکان تحت پوشش از حدود ۱۳۰ هزار نفر در سال اول به ۲۶۳ تا ۲۶۴ هزار نفر رسیده است.
اسماعیلزاده خاطرنشان کرد: با توجه به افزایش قیمت اقلام غذایی، امکانات افزایش بیشتر تعداد کودکان تحت پوشش در سال جاری فراهم نشده است.
تمرکز بر سوءتغذیه و اضافه وزن در برنامههای تغذیه مدارس
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درباره برنامه آموزشی تغذیه در مدارس گفت: دستورالعملهای تغذیه مدارس شامل نظارت بر پایگاههای تغذیه و برگزاری آموزشهای لازم برای دانشآموزان و والدین است که توسط کارشناسان تغذیه و با همکاری آموزش و پرورش ارائه میشود.
وی افزود: آموزشهای خانوادهها شامل نکاتی درباره تغذیه مناسب برای کاهش اضطراب و استرس در دوران امتحانات است، هرچند تمرکز اصلی بر مواردی مانند کوتاهقدی، سوءتغذیه و چاقی است.
به گفته اسماعیلزاده، در سالهای اخیر آموزشهای تغذیهای به موضوعاتی چون افسردگی و استرس نیز گسترش یافته و تلاش بر کاهش ضایعات غذایی نیز دیده شده است.
چالشهای نظارت بر بوفه مدارس
اسماعیلزاده در خصوص برنامه پایش بوفههای مدارس تصریح کرد: برنامه «بوفه سالم مدارس» یک طرح قدیمی است که دستورالعملهای آن توسط دفتر بهبود تغذیه تدوین شده و نظارت بر آن بیشتر بر عهده مرکز سلامت محیط و کار است.
وی با اشاره به کمبود نیروهای بهداشتی نسبت به تعداد مدارس، گفت: نظارت بر بوفههای مدارس با محدودیتهایی روبروست و نمیتوان به تمامی مدارس بهطور مستمر نظارت داشت. مراکز خدمات سلامت بخش خصوصی نیز در این زمینه همکاری میکنند.
اسماعیلزاده بیان داشت که نظارتها در حال انجام است، اما هنوز به وضعیت مطلوب نرسیده است و مشکلات مالی مدارس یکی از عواملی است که مانع از اجرای صحیح این برنامه میشود.
وی خاطرنشان کرد: در برخی موارد، بوفهها بهعنوان منبع درآمد مورد استفاده قرار میگیرند که این امر نظارتها را دشوار میکند. در صورت عرضه اقلام غیرمجاز، ابتدا تذکر داده میشود و در صورت تکرار، ممکن است موضوع به مراجع قضایی ارجاع شود.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت تأکید کرد که اجرای صحیح این برنامه نیازمند همکاری تمامی دستگاههای مرتبط است.
یکچهارم دانشآموزان…
**روند رو به افزایش چاقی در کودکان نگرانکننده است**
اسماعیلزاده، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، به وضعیت نگرانکننده اضافهوزن و چاقی در میان کودکان اشاره کرد. وی اعلام کرد که حدود ۲۵ درصد از دانشآموزان با این مسئله مواجه هستند، به این معنا که از هر چهار دانشآموز، یک نفر در این گروه قرار دارد.
وی تأکید کرد که این وضعیت میتواند در آینده بار بیماریهای غیرواگیر را در کشور افزایش دهد و به همین دلیل نمیتوان نسبت به روند کنونی خوشبین بود.
اسماعیلزاده به عوامل مؤثر بر افزایش اضافهوزن و چاقی در کودکان پرداخت و گفت: بخشی از این مشکل به تغییر سبک زندگی، افزایش شهرنشینی، کاهش فضاهای مناسب برای فعالیت بدنی و کمتحرکی مربوط میشود. همچنین، نباید از تأثیر نظام آموزشی غافل ماند.
وی افزود که از سنین پایین، کودکان زمان زیادی را صرف نشستن و درس خواندن به منظور ورود به مدارس خاص و کنکور میکنند که این شیوه آموزشی میتواند به کاهش فعالیت بدنی و تشدید مشکل چاقی کمک کند.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه از همکاران در وزارت آموزش و پرورش خواست تا با نگاهی دقیقتر به شیوههای آموزشی موجود و الگوهای کشورهای دیگر، توجه بیشتری به سلامت و تحرک دانشآموزان داشته باشند.
