**خبرگزاری مهر – گروه جامعه:** دوران بارداری برای زنان غالباً با دغدغههایی درباره سلامت جنین همراه است. سوالات متنوعی از جمله مجاز بودن رنگ کردن مو، استفاده از مواد آرایشی و تأثیر مصرف قهوه و تلفن همراه بر سلامت جنین مطرح میشود. در این راستا، **مریم رستمی، متخصص سلامت باروری**، به برخی از مهمترین سوالات در این زمینه پاسخ داده است.
**رنگ کردن مو و محصولات آرایشی در دوران بارداری**
رستمی اعلام کرد: مواد شیمیایی موجود در رنگ مو، از جمله آمونیاک و ترکیبات کراتین، میتوانند از طریق پوست یا استنشاق جذب شوند. بیشتر متخصصان بر این باورند که رنگ کردن مو در سه ماهه اول بارداری، بهخصوص در هشت هفته ابتدایی که اندامهای جنین شکل میگیرند، بهتر است انجام نشود. پس از این دوره، اگر مادر تصمیم به رنگ کردن مو بگیرد، توصیه میشود از رنگهای بدون آمونیاک استفاده کند.
وی درخصوص محصولات کراتین هشدار داد که بسیاری از این محصولات حاوی فرمالدهید هستند، که این ماده میتواند سرطانزا و محرک تنفسی باشد. همچنین، رستمی بر محدود کردن استفاده از محصولاتی که حاوی پارابن، فتالات و جیوه هستند تأکید کرد؛ زیرا این مواد ممکن است بر سیستم هورمونی مادر و جنین تأثیر منفی بگذارند.
**مواد غذایی و خطر سقط جنین**
رستمی در پاسخ به این پرسش که چه مواد غذایی میتوانند خطر سقط جنین را افزایش دهند، گفت: سقط جنین بیشتر ناشی از اختلالات کروموزومی است، اما برخی عوامل تغذیهای نیز میتوانند خطر را بالا ببرند. از جمله، مصرف کافئین، به ویژه قهوه غلیظ، در اوایل بارداری باید محدود شود. او همچنین اشاره کرد که از مصرف گوشت خام یا نیمهپخته باید خودداری شود، چرا که این امر میتواند خطر ابتلا به باکتریها یا انگلهایی مثل توکسوپلاسما را افزایش دهد.
متخصص سلامت باروری درباره خطر جیوه در مصرف ماهیهای دریایی نیز هشدار داد و گفت باید در اوایل بارداری از این مواد احتیاط کرد. همچنین، توصیه کرد که مادران باید از پنیرهای غیرپاستوریزه و شیر خام خودداری کنند تا خطر انتقال لیستریا کاهش یابد.
**اهمیت اسیدفولیک در دوران بارداری**
رستمی بر اهمیت مصرف اسیدفولیک تأکید کرد و گفت: کمبود این ویتامین میتواند خطر ناهنجاریهای عصبی را افزایش دهد. بنابراین، مصرف اسیدفولیک از قبل و در طول بارداری به شدت توصیه میشود.
**خطری سونوگرافیها برای جنین دارد؟**
رستمی توضیح داد که سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی انجام میشود و با اشعه ایکس متفاوت است. به گفته او، شواهد علمی بر اینکه سونوگرافی استاندارد باعث نقص جنین یا سرطان شود، وجود ندارد. با این حال، او تأکید کرد که سونوگرافیهای مکرر صرفاً برای تهیه آلبوم از مراحل رشد جنین غیرمسئولانه است و باید تنها به تشخیص پزشک انجام شود.
**تأثیر استرس بر بارداری**
رستمی در پاسخ به سوالی درباره تأثیر استرس، عصبانیت یا گریه طولانیمدت در دوران بارداری گفت: استرس میتواند اثرگذار باشد، اما به تنهایی نمیتواند عامل سقط جنین باشد. به گفته او، استرس شدید میتواند تأثیرات منفی بر روی بارداری داشته باشد.میزان بالای هورمون کورتیزول در خون میتواند بر عملکرد جفت و تغذیه جنین تأثیر بگذارد. یک متخصص تغذیه عنوان کرد که استرس مزمن و شدید ممکن است خطر زایمان زودرس، بهویژه در هفتههای پایانی بارداری، کموزنی نوزاد و افزایش فشار خون در دوران بارداری را افزایش دهد. در حالی که گریه یا هیجان لحظهای خطرناک به شمار نمیآید، استرس مداوم و تحت کنترلنشده میتواند بر سلامت مادر و رشد جنین تأثیر منفی داشته باشد.
در خصوص امواج وایفای و تلفنهای همراه، ابهاماتی وجود دارد که نیاز به بررسی دارد. این متخصص اظهار داشت که در حال حاضر شواهد علمی قاطع درباره خطر مستقیم این امواج برای جنین وجود ندارد. امواج وایفای و تلفنهای همراه از نوع غیریونیزان هستند و این بدان معناست که انرژی آنها قادر به شکستن پیوندهای شیمیایی یا تغییر DNA نمیباشد، برخلاف اشعه ایکس که از پرتودهی یونیزان استفاده میکند.
با این حال، رعایت احتیاط در استفاده از این وسایل توصیه میشود. به مادران باردار پیشنهاد میشود که تلفن همراه خود را در فاصلهای دور از محل خواب قرار دهند و در هنگام خواب، آن را خاموش کنند. همچنین هنگام مکالمه با تلفن همراه، استفاده از هندزفری میتواند به کاهش تماس مستقیم گوشی با بدن کمک کند. در خصوص وایفای نیز، هیچ خطری در استفاده از آن در منزل برای بارداری ثبت نشده، اما بهتر است که بهصورت احتیاطی در شبها خاموش شود یا مودم در مکانهایی قرار گیرد که تردد مکرر افراد در آن کم باشد.
