### افزایش اضطراب و ناامنی کودکان به دنبال اخبار خشونتآمیز
خبرگزاری مهر- گروه سلامت: بررسیهای اخیر نشان میدهد که مواجهه مستمر کودکان با اخبار خشونتبار میتواند منجر به افزایش اضطراب، ترس و رفتارهای پرخاشگرانه شود. متخصصان بر این نکته تأکید دارند که کودکان بهویژه زیر 12 سال، به دلیل عدم توانایی در تحلیل و درک عمیق رخدادها، به شدت تحت تأثیر این اخبار قرار میگیرند و ممکن است احساس ناامنی در محیط اطراف خود پیدا کنند.
در گفتوگویی با مهری نجات، متخصص اعصاب و روان و زوج درمانگر، به بررسی این موضوع پرداخته شده است. نجات توضیح میدهد که کودکان را میتوان به دو گروه سنی تقسیم کرد: کودکان زیر 12 سال و کودکان بالای 12 سال. کودکان زیر 12 سال فاقد تفکر انتزاعی هستند و این مسأله سبب میشود که آنها نتوانند پیامدهای یک خبر را به درستی تحلیل کنند. در نتیجه، هر خبر یا واقعهای، حتی اگر شدت آن کم باشد، ممکن است برای آنها بار عاطفی و طبیعی منفی زیادی به همراه داشته باشد.
از سوی دیگر، بزرگسالان به دلیل داشتن تفکر انتزاعی و قابلیت تحلیل، میتوانند زندگی خود را مدیریت کنند و میزان نگرانی را کنترل نمایند. این نقطه ضعف در کودکان آنها را در برابر اخبار نگرانکننده آسیبپذیرتر میسازد. برای مثال، بیان جملهای نظیر «وضع ما ممکن است بد شود» برای بزرگسالان قابل درک است، اما کودکان ممکن است آن را به معنای خطر از دست دادن همه چیز تعبیر کنند.
پیامدهای روانی ناشی از تماشای صحنههای خشونت و جنگ میتواند شامل اختلال در خواب، اضطراب دائمی و ایجاد مشکلات رفتاری باشد. همچنین برخی کودکان ممکن است از جدایی از والدین خود بترسند و از رفتن به مدرسه یا بازی با دیگران خودداری کنند.
آگاهی والدین از تفاوتهای شناختی و روانی بین کودکان و بزرگسالان میتواند در کاهش آسیبهای ناشی از اخبار منفی مؤثر باشد. مدیریت اطلاعات دریافتی و توجه به سن کودک از جمله اقداماتی هستند که میتوانند به بهبود وضعیت روانی کودکان کمک کنند.
نجات در ادامه میافزاید که والدین باید از اشتراکگذاری نگرانیها و مشکلات خود با کودکان خود اجتناب کنند. آنها نباید به شریک غم و دغدغههای بزرگسالان تبدیل شوند و صحبت در مورد موضوعات نگرانکننده در حضور کودکان نیازمند دقت و احتیاط است.
از این رو، بمباران خبری و فشارهای روانی ناشی از آن تأثیر عمیقی بر روان کودکان خواهد گذاشت و لذا توجه به سلامت روان آنان از اهمیت ویژهای برخوردار است.### سیل مداوم اطلاعات و تأثیرات آن بر کودکان
در دنیای امروز، کودکان به طور مرتب در معرض رسانههای مختلفی از جمله تلویزیون، رادیو و فضای مجازی قرار دارند. این معضل، به ویژه در زمانهایی که اخبار مربوط به جنگ، خشونت و ترس منتشر میشود، میتواند برای آنها پیامدهای منفی به همراه داشته باشد. برخی از والدین بر این باورند که کودکان باید از تمامی اتفاقات روز باخبر باشند، اما واقعیت این است که اطلاعات دریافتی باید متناسب با سن آنها باشد.
بمباران خبری حول موضوعات نگرانکننده میتواند موجب افزایش اضطراب، ترس و انزوا در کودکان شود. این شرایط نه تنها به رشد و تکامل آنها آسیب میزند، بلکه ممکن است در آینده باعث بروز اختلالات روانی مانند اضطراب و استرس شوند. در این میان، نظارت والدین بر محتوای دریافتی فرزندان، امری ضروری به نظر میرسد.
نظارت مستمر بر منابع خبری، به ویژه در زمانهایی که اخبار نگرانکننده منتشر میشود، به حفظ سلامت روان کودکان کمک میکند. مشاهده محتوای خشن ممکن است به شکلهای مختلفی بر روان کودکان تأثیر بگذارد و حتی باعث ماندگاری این تصاویر در ذهنشان شود.
### راهکارها برای کاهش اضطراب کودکان
والدین میتوانند با ایجاد فضایی امن و مناسب، از ترس و اضطراب کودکان بکاهند. یکی از راهکارهای مؤثر، محدود کردن دسترسی کودکان به رسانههای خبری درباره جنگ و حوادث ناخوشایند است. این اقدام میتواند به حفظ آرامش روانی آنها کمک کند.
علاوه بر این، بازگشت به روال عادی زندگی، از جمله فعالیتهای روزمره، بازی و ورزش، بر کاهش استرس کودکان تأثیر مثبت دارد. همچنین والدین باید در مواجهه با سوالات کودکان، اطلاعاتی که خود آنها دریافت کردهاند، جویا شوند تا بهتر بتوانند به نگرانیهای آنها پاسخ دهند.
از مهمترین نکات در گفتوگو با کودکان، اطمینانبخشی به آنهاست. والدین باید به کودکان خود بگویند که در هر شرایطی کنارشان هستند و تلاش میکنند که احساس امنیت و آرامش را برای آنها حفظ کنند.
### خشونت کلامی و تأثیر آن بر رفتار کودک
مسائل مربوط به نوع گفتوگوی والدین با فرزندان نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. والدین باید به مفاهیمی مانند محبت، صلح و همزیستی توجه کنند. وقتی والدین با لحن خشمگین و خشونتآمیز با مسائل برخورد میکنند، احتمال بروز رفتارهای پرخاشگرانه در فرزندان افزایش مییابد.
این رفتارها به دلیل عدم درک صحیح کودک از هیجانات و احساساتشان ممکن است به شکلی غیرمناسب بروز کند. بنابراین، ایجاد فضایی سالم و گفتگو با فرزندان در راستای انتقال ارزشهای انسانی امری ضروری است.### تأثیر اخبار منفی بر کودکان و نوجوانان
برخی متخصصان به تأثیر مخرب اخبار منفی بر کودکان و نوجوانان اشاره میکنند و میگویند که این گونه اخبار میتواند به سلامت روان آنها آسیب بزند. به ویژه در دوران کودکی، پردازش زودهنگام و هیجانی این مسائل نه تنها به رشد فکری کمک نمیکند، بلکه میتواند مشکلاتی در زمینه آرامش و امنیت کودک ایجاد کند.
ارتباط مؤثر با کودکان شامل گوش دادن فعال به صحبتهای آنان، ایجاد حس اطمینان و پاسخ دادن به سؤالات آنها با زبانی ساده است. کارشناسان اعتقاد دارند که بیان واقعیتها به شکل ساده بر اساس نیاز کودک ضروری است و والدین نباید به آنها دروغ بگویند.
برای والدینی که با اضطرابهای شدید مواجه هستند، توصیه میشود که به متخصصان مراجعه کنند تا به مدیریت بهتر شرایط کمک کنند. در صورتی که کودک نتواند آرامش لازم را کسب کند و نشانههایی از اختلال خواب، تغییر رفتار یا استرس شدید از خود بروز دهد، مشاوره با یک متخصص ضروری است.
ترویج مهربانی و صلح در گفتوگوهای خانوادگی، گوش دادن به مشکلات کودکان و اقدامات فوری برای درمان در صورت مشاهده علائم هشداردهنده، از جمله راهکارهای مؤثر در پیشگیری از آسیبهای روانی در کودکان به شمار میآید.
### تأثیر اخبار منفی بر نوجوانان بالای ۱۲ سال
نوجوانان بالای ۱۲ سال به نسبت کودکان خردسال، توانایی تفکر و تحلیل بیشتری دارند؛ اما هیجانات این گروه سنی نیز به شدت در نوسان است. در مواجهه با مسائل نگرانکننده، نوجوانان ممکن است واکنشهای شدیدی نشان دهند که بر خود یا دیگران تأثیرات منفی داشته باشد.
والدین باید هنگام برخورد با نوجوانان به زبان و نیازهای آنها توجه کنند. گوش دادن به نگرانیها و مشکلات آنها بدون قضاوت و با صبر، میتواند به کاهش تنشهای روانی کمک کند. همچنین، باید از ارائه مداوم اخبار منفی و خشونتآمیز پرهیز کرد و نوجوانان را به سوی مفاهیم محبت و صلح سوق داد.
در نهایت، والدین باید تأثیر رفتار و گفتار خود بر فرزندان را بررسی کنند و توجه داشته باشند که این رفتارها به نوجوانان کمک میکند یا به آنها آسیب میزند. انتقال مداوم اخبار منفی و تحریک به افکار منفی، میتواند به بروز مشکلات روانی در آینده منجر شود و به نفع خانوادهها نخواهد بود.
