به گزارش خبرگزاری مهر از وبدا، حمید پیروی، روانشناس و استادیار دانشگاه علوم پزشکی ایران، درباره افزایش انتشار تصاویر و اخبار مرتبط با خشونت در رسانهها و شبکههای اجتماعی هشدار داد. وی تاکید کرد که مواجهه مداوم با این نوع محتوا میتواند تأثیرات منفی بر سلامت روان افراد داشته باشد.
پیروی بیان کرد که مغز انسان به طور مداوم برای مواجهه با تصاویر خشونتآمیز طراحی نشده است و دسترسی مکرر به این نوع اخبار میتواند استرس و اضطراب را افزایش دهد. این شرایط میتواند به بروز رفتارهای نادرست، افزایش نگرانیها و اختلال در کیفیت خواب افراد منجر شود.
این روانشناس توضیح داد که احساس ترس و نگرانی در شرایط ناامن و نامشخص طبیعی است، اما اگر این اضطراب بر عملکرد روزمره تأثیر بگذارد، نیاز به خدمات روانشناختی خواهد بود. وی بر اهمیت کنترل مصرف اخبار تأکید کرده و گفت که محدود کردن دسترسی به اخبار خشونتآمیز بخصوص برای کودکان و نوجوانان الزامی است.
حمید پیروی به حفظ روال عادی زندگی در زمان بحران اشاره کرد و گفت که استمرار فعالیتهای روزمره میتواند به کاهش استرس و حفظ حالت روانی پایدار کمک کند.
به گفته او، گروههای آسیبپذیر شامل کودکان، سالمندان و افرادی با سابقه افسردگی به همراه کسانی که بهتنهایی زندگی میکنند، نیازمند حمایت بیشتری هستند. دسترسی به خدمات مشاورهای از جمله امکانات مهمی است که میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
پیروی همچنین به اهمیت خودمراقبتی اشاره کرده و خواب منظم، تغذیه سالم و فعالیت بدنی را از جمله عوامل مهم در کاهش استرس و پیشگیری از اختلالات روانی عنوان کرد.
این روانشناس در نهایت، روشهای سالم برای مدیریت اضطراب را معرفی کرد و به ضرورت رعایت تکنیکهای تنشزدایی و مراقبت از سلامت روحی تاکید کرد.**کاهش تنش روانی با تمرینات ساده**
تحقیقات اخیر نشان میدهد که انجام تمرینات تنفسی و توجه به وضعیت جسمانی میتواند به کاهش تنش روانی کمک کند. بر اساس نظریههای کارشناسان، بستن چشمها به مدت چند دقیقه و انجام دم و بازدم عمیق میتواند به کاهش سطح برانگیختگی جسمی افراد در محیطهای مختلف، از جمله محل کار و خانه کمک کند. این تمرینات به عنوان جایگزینی سالم برای رفتارهای پرخطر ارائه شده است.
**آثار روانی گذراندن زمان بر فشارهای اجتماعی**
در ادامه، کارشناسان به آثار تجمعی فشارهای روانی ناشی از رویدادهای سالهای اخیر اشاره کردند. جامعه با چالشهای متعدد، از جمله همهگیری کرونا و بحرانهای اجتماعی، مواجه بوده که میتواند آثار آنها بر روان فردی و اجتماعی را تشدید کند. انباشته شدن استرس میتواند به کاهش آستانه تحمل افراد و در نهایت فرسودگی روانی منجر شود.
**فرسودگی روانی و ضرورت توجه به سلامت روان**
این روانشناس بر اهمیت مراقبت از سلامت روان به اندازه سلامت جسم تاکید کرد و گفت که این مسئله باید به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود. رویدادهای اخیر به نوعی “فرسودگی جمعی” منجر شده که بر روان فردی و اجتماعی اثر میگذارد. افزایش تحریکپذیری و احساس ناامنی از جمله عوارض این وضعیت هستند.
**نیاز به سیاستهای حمایتی در حوزه سلامت روان**
کارشناسان بر این نکته تاکید کردند که در شرایط چالشهای اجتماعی، تاکید صرف بر خودمراقبتی کافی نیست و به مداخلههای ساختاری و سیاستگذاری نیاز است. به عنوان مثال، حاکمیت باید به تأمین دسترسی به خدمات سلامت روان کمک کند. افرادی که از اختلالات روانی رنج میبرند، نیازمند درمانهای پیچیدهتری هستند که معمولاً تحت پوشش بیمه قرار نمیگیرد.
**چالشهای شنوایی و دیده شدن جوانان**
برخی از چالشهای اجتماعی به احساس نادیده شدن یا شنیده نشدن جوانان برمیگردد. کارشناسان بر اهمیت برقراری گفتوگوهای شفاف و همدلی در برابر این چالشها تأکید کردند. برخورد empathetic و درک نیازهای جوانان میتواند به کاهش تنشهای اجتماعی کمک کند.
**نگاه بلندمدت به سلامت روان به عنوان زیرساخت توسعه**
در نهایت، کارشناسان بر این باورند که توجه به سلامت روان به عنوان یک زیرساخت بنیادین توسعه میتواند به ایجاد تابآوری در برابر بحرانهای آینده کمک کند. جامعهای که به سلامت روان اهمیت میدهد، قادر خواهد بود از چرخه فرسودگی فاصله گیرد و با چالشها روبرو شود.**افزایش احساس ناامنی در خانوادههای نزدیک به پادگانها**
تحقیقات نشان میدهد که خانوادهها به ویژه آن دسته از دانشجویانی که پدرشان نظامی است یا در نزدیکی یک پادگان زندگی میکنند، احتمالاً بیشتر با احساس ناامنی مواجهاند. در این شرایط، مدیریت دریافت اخبار، پذیرش طبیعی بودن احساسات و حفظ روال زندگی روزمره اهمیت ویژهای پیدا میکند.
کارشناسان به نشانههایی از قبیل بیخوابی، احساس ناامیدی، تنهایی و دلشوره اشاره کرده و بر لزوم توجه به این موارد تاکید دارند.
**آرامش از طریق آگاهی و پذیرش**
یک روانشناس در این باره گفت: آرامش واقعی در نتیجه انکار شرایط حاصل نمیشود، بلکه از طریق آگاهی و مراقبت فعال از خود و دیگران به دست میآید. وی همچنین به نقش ابهام در افزایش اضطراب اجتماعی اشاره کرد و گفت: هنگامی که فرد احساس کند اوضاع از کنترل خارج شده، این احساس میتواند به فرسودگی روانی منجر شود. بنابراین، اطلاعرسانی شفاف و تقویت حس کنترل شخصی و جمعی حیاتی است.
**عواقب بلندمدت بحرانها**
این روانشناس با اشاره به پیامدهای بحرانها، اظهار داشت که گزارشی از سازمانهای بینالمللی نشان میدهد که پس از هر بحران عمده، بخشهایی از جامعه با اختلالات روانی مواجه میشوند. به گفته او، بسیاری از آثار روانی بحرانها با تأخیر ظاهر میشود و ممکن است یک یا دو ماه بعد نشانههای استرس بروز کند.
وی هشدار داد که بیتوجهی به این مسائل میتواند منجر به بروز مشکلات جدیتر در آینده شود و پیشگیری و آموزش عمومی در این زمینه ضروری است.
**ضرورت آشنایی با کمکهای اولیه روانشناختی**
این کارشناس در پایان گفت: تمام افراد جامعه، از خانوادهها تا مدیران و کادر درمان، باید با اصول کمکهای اولیه روانشناختی آشنا شوند. توجه به حال دیگران و ایجاد فضای گفتوگوی همدلانه میتواند به کاهش آسیبهای روانی کمک کند.
