**گزارش روز جهانی ماما: جایگاه و چالشهای ماماها در ایران**
به مناسبت روز جهانی ماما که در بیش از ۵۰ کشور تحت نظارت کنفدراسیون بینالمللی مامایی برگزار میشود، سیده طاهره میرملایی، عضو هیئت علمی گروه مامایی و سلامت باروری دانشگاه علوم پزشکی تهران، در گفتگویی با خبرهرسانی به تبیین خدمات ماماها و روند پیشرفت این حرفه در ایران پرداخت. او با یادآوری این نکته که تحصیلات در این رشته از مقطع کارشناسی تا دکتری در ایران ارائه میشود، به عمق تخصص و دانش ماماها اشاره کرد.
میرملایی گفت: اگر چه عمده وظیفه ماماها به مراقبتهای بارداری و زایمان محدود میشود، اما دامنه فعالیتهای آنها به مراحل مختلف زندگی زنانه از بلوغ تا یائسگی گسترش دارد. این خدمات از تأمین مشاورههای پیش از ازدواج تا مراقبتهای بعد از زایمان و یائسگی را شامل میشود.
او همچنین تأکید کرد که ماماها در سالهای اخیر با تمرکز بر مسائل جمعیتی، به عنوان خط مقدم مشاوره فرزندآوری شناخته میشوند. یکی از دستاوردهای آنها، کاهش آمار سقطهای ناخواسته با ارائه مشاورههای جامع علمی است.
میرملایی به نقش ماماها در مواقع بحران و بلایا اشاره کرد و گفت که آنها در شرایط سخت مانند زلزلهها و بحرانهای بهداشتی، با حضور در مکانهای اضطراری به ارائه خدمات پرداختهاند. در جریان شیوع کرونا، ماماها به ارائه مشاورههای آنلاین و حضوری مشغول بوده و ۱۷ نفر از آنها جان خود را در این راه از دست دادند.
وی به ابعاد انسانی این حرفه اشاره کرد و گفت که ماماها با ویژگیهایی چون شفقت و همدلی، به سلامت نسلهای آینده کمک میکنند. در سالهای اخیر، تجربه موفق خدمات مشاوره تلفنی در بحرانها به الگویی برای ارائه خدمات در شرایط جنگی تبدیل شده است.
با این وجود، میرملایی به چالشهای پیش روی ماماها در ایران نیز اشاره کرد و گفت که علیرغم تحصیلات عالی، موانع زیادی بر سر راه ارتقاء جایگاه حرفهای آنها وجود دارد. او درخواست کرد که وزارت بهداشت اجازه تأسیس مراکز زایمانی مستقل را صادر کند تا ماماها بتوانند زایمانهای طبیعی را در محیطی امن و آرام مدیریت کنند.با توجه به اهمیت ارتقای کیفیت خدمات در زایمان طبیعی، کارشناسان بر لزوم افزایش جذابیت این روش برای مادران تأکید دارند. این تغییر نه تنها به بهبود استانداردهای خدمات زایمانی کمک میکند، بلکه تجربه زایمان طبیعی را برای مادران مطلوبتر خواهد ساخت.
**حضور ماماها در مدارس؛ راهی برای مقابله با چالشهای فضای مجازی**
یکی از اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران بر این باور است که حضور ماماها در سیستم آموزشی کشور از الزامات اساسی است. با توجه به تأثیر گسترده شبکههای اجتماعی و شیوع اطلاعات نادرست علمی، دختران نوجوان اکنون بیش از هر زمانی به راهنماییهای تخصصی نیاز دارند. ماماها در مدارس میتوانند به سوالات مربوط به بهداشت بلوغ پاسخ دهند و از آسیبهای جسمی و روانی ناشی از اطلاعات نادرست جلوگیری کنند.
**فرصتی برای بهبود سلامت جامعه**
میرملایی نیز تأکید دارد که پتانسیل ماماهای تحصیلکرده در ایران بسیار فراتر از شرایط کنونی است. استفاده از این متخصصان در سیاستهای مربوط به افزایش جمعیت، ادغام آنان در نظام آموزشی و فراهم آوردن استقلال حرفهای در حوزه زایمان از اقدامات مؤثری هستند که میتوانند به بهبود سطح سلامت جامعه و خانوادههای ایرانی کمک کنند.
