به نقل از ایبنا، نتایج پژوهشهای انجام شده در کتاب «تکوین نهادهای جدید شهری در تبریز عصر مشروطه» نشان میدهد که تبریز در این دوره نهتنها از نظر مدرن بودن از تبریز امروزی پیشرفتهتر بود، بلکه با شهرهای مدرن جهانی نیز قابل مقایسه است.
مرتضی شهسواری، نویسنده این کتاب، در گفتوگو با خبرنگار این خبرگزاری، خاطرنشان کرد که براساس منابع مستند بهدستآمده در تحقیقات، میتوان الگوی مدیریت شهری تبریز در عصر مشروطه را با نمونههای کشورهای پیشرفته همچون اسکاندیناوی و ایالات متحده مقایسه کرد.
او افزود، ایده این کتاب از یک کلاسی در دوره دکترای تاریخ دانشگاه تبریز درباره انجمن ایالتی تبریز شکل گرفت و به تدریج به کتاب حاضر تبدیل شد.
این پژوهشگر تاریخ معاصر تصریح کرد که هدف از این تحقیقات، پاسخ به سؤالات ذهنی خود و به اشتراکگذاری تجربیات موفق عصر مشروطه برای نسل امروز بوده است. او همچنین تاکید کرد که زوایای تجربیات گذشته میتواند راهنمای مناسبی برای مسئولان کنونی باشد.
شهسواری ادامه داد: الگوی مدیریت شهری انجمن ایالتی تبریز در آن دوران مدرن و پیشرفته بود و در مقایسه با شهرهای موفق اروپایی و آمریکایی، قابل بررسی است. او «جلب مشارکت حداکثری در امور شهری» را که جزئی از این الگو است، بهعنوان کلید موفقیت آن معرفی کرد.
وی در بخش دیگری از صحبتهای خود به دو بخش نظری و تاریخی کتاب اشاره کرد و توضیح داد که در بخش نظری، مفاهیم جامعه مدنی و نهادهای مدنی بررسی شده است. او بیان کرد که سیر معنایی این مفاهیم با کمک علوم بینرشتهای از دورههای مختلف تاریخ مورد تحلیل قرار گرفته است.
شهسواری همچنین گفت که در بخش تاریخی کتاب به نهادهای مدنی ایجاد شده در تبریز عصر مشروطه پرداخته و تأثیرات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آنها را تحلیل کرده است. او تشکیل نهادهایی مانند انجمن ایالتی و بلدیه را از تحولات مهم این دوران دانست.
این نویسنده تاکید کرد که پژوهش او به بررسی مدل اداره شهر در تبریز آن دوره و نتایج آن در تاریخ معاصر ایران میپردازد. او در پاسخ به سوالی درباره کمبود منابع، گفت که برای پژوهش در تحولات عصر مشروطه با مشکلاتی در تأمین مستندات مواجه است.
در پایان، شهسواری اشاره کرد که در بخش نهایی کتاب، وضعیت کنونی حکمرانی شهری با نمونههای موفق تبریز عصر مشروطه مورد مقایسه قرار گرفته است. به گزارش ایبنا، کتاب «تکوین نهادهای جدید شهری در تبریز عصر مشروطه» نامزد کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شده است.
