به گزارش خبردونی، چند روز پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، مجله «خواندنیها» تحلیلی از هفتهنامه آمریکایی «تایم» در مورد وضعیت محمدرضا شاه پس از خروج از ایران منتشر کرد. این تحلیل به دلخوری عمیق شاه از جیمی کارتر و نقش آمریکا در سقوط سلطنت اشاره دارد. طبق این گزارش، شاه که به مدت نامشخصی در مصر و سپس مراکش اقامت داشت، با وجود تلاش برای استراحت و بازدید از مکانهای تاریخی، همچنان نگران وضعیت ایران و آینده سیاسی خود بود.
شاه در ابتدا قصد سفر به آمریکا و اقامت در ملک خصوصی والتر آننبرگ در کالیفرنیا را داشت، اما به یکباره نظر خود را تغییر داد. اطرافیان او دلایل متفاوتی برای این تغییر تصمیم ارائه کردند که یکی از اصلیترین آنها تمایل شاه به نزدیک ماندن به ایران برای پیگیری تحولات و بازگشت آیتالله خمینی بود. اما با ورود خمینی به ایران، این توجیه کارایی خود را از دست داد. گفته میشد که شاه نگران بود در آمریکا بهجای یک رئیسجمهور، بهعنوان یک مهاجر ثروتمند دیده شود.
تحلیل «تایم» بر این نکته تأکید میکند که دلیل اصلی این تصمیم حس خیانت سیاسی از جانب دولت کارتر بود. شاه بر این باور بود که فشارهای آمریکا و عدم حمایت قاطع این کشور، او را وادار به ترک قدرت کرده است. از منابع نزدیک به او نقل شده که شاه کارتر را بهعنوان مسئول از دست رفتن قدرتش معرفی میکرد و گفته بود که آمریکا دیگر نیازی به «پاسبان خود در خلیج فارس» ندارد.
در دیداری با انور سادات در مصر، شاه نگرانیهای خود درباره آینده خاورمیانه را مطرح کرده و به مشاورانش نیز انتقادات شدیدی وارد کرده بود. او این انتقادات را ناشی از شکاف بین خود و مردم میدانست و با حسرت اذعان کرد که زمانی از عمق نارضایتی مردم مطلع شده که دیگر «ملت را از دست داده بود». شاه این تجربه را بهعنوان هشداری به سادات انتقال داد و امید داشت که فرصتی برای بازگشت به نزد مردمش پیدا کند.
برای مطالعه متن کامل این گزارش، به منبع اصلی مراجعه کنید.
