**نشست نقد و بررسی کتاب «سردار بیبی مریم بختیاری سردار آزادگی» برگزار شد**
به گزارش خبرگزاری مهر، نشست نقد و بررسی کتاب «سردار بیبی مریم بختیاری سردار آزادگی؛ به روایت آثار منتشر نشده» به نویسندگی پریچهر سلطانیزراسوند، در سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران با حضور سهیلا شهشهانی، مرسل صدیق و نویسنده کتاب برگزار شد.
در این نشست، سهیلا شهشهانی، انسانشناس و دانشیار دانشگاه شهیدبهشتی، با تقدیر از روش تحقیقاتی کتاب، آن را اثری معتبر با استناد به اسناد تاریخی دانست. وی با تأکید بر موضوعات کلیدی اثر از جمله وضعیت زنان نسبت به مردان، زندگی روزمره و نحوه تقسیم ارث، به مهمترین جنبه تربیت فرزندان در خانواده ایرانی اشاره کرد و گفت: «خانوادهها به تربیت کودک اهمیت میدهند و نگران هستند چه فردی را به جامعه معرفی میکنند.»
سهیلا شهشهانی همچنین به ساختار اجتماعی عشایر اشاره کرد و گفت: «در کتاب مشاهده میشود که زندگی در خانوادههای بزرگ به پرورش کودکان کمک میکند و این ارتباطات به تربیت فردی اندیشمند میانجامد.»
وی در ادامه افزود: «در جامعه عشایری، مرزهای خصوصی و عمومی مشخص نیست و دختران با شنیدن گفتوگوها از والدین و دیگر افراد، توانمندی بیشتری کسب میکنند. زنان تاریخی چون طبقانخاتون و تاتارخاتون در امور مختلف شامل کشاورزی و جنگ نقش بسزایی داشتند.»
شهشهانی خاطرنشان کرد که در یکی از تحقیقات میدانیاش، به توانمندیهای زنان عشایری پی برده است. او بهویژه از تجربهاش در دیدن یکی از زنان که به درمان همخانوادهاش پرداخته بود، یاد کرد و تأکید کرد که زنان در حل مسائل و چالشها نقش محوری دارند.
**اسناد تاریخی مرتبط با بیبی مریم**
پریچهر سلطانیزراسوند، که سوابقی در معاونت زنان و خانواده ریاستجمهوری دارد، در این مراسم از یافتههای جدید خود در زمینه کتاب سخن گفت. وی به کشف سند مهمی از بیبی مریم خطاب به مجلس شورای ملی مربوط به سال ۱۳۰۱ اشاره کرد که نشاندهنده دادخواهی او بعد از غارت اموالش است.
سلطانیزراسوند بخشی از این نامه را قرائت کرد و از مهم بودن این سند سخن گفت. او به شرایط دشوار دوران بیبی مریم اشاره کرد و تأکید نمود که با وجود مشکلات فراوان، او به دفاع از حقوق خود و پناهندگان پشتکار داشت. این پژوهشگر همچنین به تلاشهای بیبی مریم در زمانهای که زنان از حقوق بسیاری محروم بودند، پرداخت و بیان داشت این نامه به مثابه تلاشی در جهت مطالبهگری زنان محسوب میشود.فقیهان در دوره خود مشغول نگارش سوالاتی درباره ارث و حقوق فرزندان بودند. یکی از این سوالات به قرآنی اشاره داشت که تأکید میکرد فرزندان سهمی از داراییهای پدر دارند و در آن ابراز نگرانی شده بود که چرا ارثی به فرد نمیرسد و برادرانش سهم او را نمیدهند. این نامه در زمان خود اهمیت زیادی داشت و در کتابی به ثبت رسیده است.
سلطانی زراسوند در ادامه به نقش برجسته بیبی مریم در جنگ جهانی اول اشاره کرد. با شروع این جنگ، بیبی مریم و جوانان بختیاری برای مقابله با نیروهای روس و انگلیس که به اصفهان رسیده بودند، به میدان آمدند. او با سندهای مستند و مدالی که از امپراتور عثمانی دریافت کرده بود، در این زمینه شناخته شد. با وجود تهدیدات روسها مبنی بر تبعید و غارت اموال، بیبی مریم به دفاع از کشور ادامه داد و در نهایت با غارت اموال و تبعید مواجه شد.
نویسنده همچنین به تأثیر جهانی شخصیت بیبی مریم اشاره کرد و بیان داشت که امپراتوران آلمان، عثمانی و اتریش پس از مقاومتهای او در این جنگ برایش مدال فرستادند. این نشانهها نه تنها جنبه نمادین دارند بلکه دلایل مستند برای معرفی بیبی مریم به عنوان یک زن مبارز و ضد بیگانه هستند.
سلطانی زراسوند همچنین به نقش موثری که بیبی مریم در انقلاب مشروطه داشته است، اشاره کرد. او تلگرافی از بیبی مریم به همسرش خواند که در آن تأکید شده بود تا زمانی که بیگانگان از کشور خارج نشوند و آزادی برای مردم فراهم نگردد، حق حکومت بر وی نیست.
این نویسنده سپس خطاب مشهور بیبی مریم به برادرش سردار اسعد را نقل کرد که در آن تأکید شده بود: «اگر تمام مردان بختیاری شهید شوند، تمام زنان را جمع میکنم و برای شکست دشمن آماده میشویم.»
در ادامه، سلطانی زراسوند به زندگی بیبی مریم پرداخت و تاریخ تولد و وفاتش را ذکر کرد، و همچنین از اقداماتی برای بزرگداشت نام او، از جمله نصب سردیس، نامگذاری خیابان و رونمایی از تمبر یادبود خبر داد.
وی سخنان خود را با یادداشتی از بیبی مریم در خصوص وطنپرستی و دغدغه کارآفرینی به پایان رساند. او در خاطراتش به مشکلات جوانان و تجار اشاره کرده بود و آرزوهایش برای پیشرفت زیرساختها و اشتغال زنان را مطرح کرده بود. امیدواریم با مطالعه بیشتر درباره این شخص، قدر زنان بزرگ تاریخ کشور را بیشتر بدانیم.
