**خبرآنلاین به نقل از امیرمهدی نادری:** در تاریخ موسیقی معاصر ایران، تعداد اندکی از نوازندگان توانستهاند به اندازه استاد حسین تهرانی تاثیرگذار باشند. او که به «پدر تنبکنوازی ایران» مشهور شده، موفق شد با ذوق و کوشش خستگیناپذیر خود، ساز تنبک را از محافل محلی به جایگاه ویژهای در فرهنگ موسیقی ایران برساند و تحولی عمیق در نوازندگی این ساز کوبهای ایجاد کند.
**خاطرات کودکی و ابتدای هنر موسیقی**
حسین تهرانی در سال ۱۲۹۰ خورشیدی در تهران متولد شد. پدرش میرزا اسماعیل، از کسبه محترم بازار بود و خود به موسیقی علاقهمند بود. این علاقه خانوادگی، در حالی که پدر حسین مخالف این راه بود، او را به سمت ریتم و نواختن تنبک سوق داد. اولین ساز او یک گلدان سفالی بود که با پوستی روی آن نواخته میشد. حسین به دلیل نگرانی از عکسالعمل پدرش، این ساز را شبها در زیر رختخواب پنهان میکرد و تنها در واگنهای زنانه قطار به نواختن میپرداخت. این نواختنهای پنهانی نتوانست او را دور کند و او به شدت به تنبک علاقهمند باقی ماند.
این شور و شوق هنری او را به استادان موسیقی معاصر سوق داد و در سال ۱۳۰۷، آموزش خود را به طور جدی زیر نظر حسینخان اسماعیلزاده آغاز کرد. در آن زمان، نتنویسی برای تنبک مرسوم نبود و حسین از عبارات موزون برای حفظ ریتمها استفاده میکرد. بعدها او از دانش استادانی همچون رضا روانبخش و مهدی قیاسی بهرهمند شد.
**رابطه با چهرههای هنری و تغییر مسیر زندگی**
نقطه عطفی در زندگی حسین تهرانی به وجود آمد زمانی که او با جواد بدیعزاده، آهنگساز مشهور، آشنا شد. بدیعزاده که به استعداد او پی برده بود، در یک مجلس با حضور چهرههای ادبی و هنری، حسین را معرفی کرد. در این جلسه، تهرانی با نواختن تنبک به هنرمندان دیگر پیوست و موفق شد استعداد خود را به نمایش بگذارد. این شب سرنوشتساز آغاز یک پیوند عمیق با ابوالحسن صبا بود و حسین تا پایان عمر او را استاد خود میدانست.
**گامهای بزرگ در موسیقی حرفهای**
پس از این رویداد، درهای حرفهای موسیقی به روی حسین تهرانی گشوده شد. او از سال ۱۳۱۹ به رادیو تهران پیوست و چند سال بعد به دعوت کلنل وزیری به تدریس تنبک در هنرستان موسیقی وزیری پرداخت. تهرانی به عنوان اولین کسی که اقدام به تشکیل گروه تنبک کرد، در تحول موسیقی این ساز نقش اساسی داشت و با انتشار کتاب «آموزش تنبک» در سال ۱۳۵۰، قدمی بزرگ در مسیر یادگیری این ساز برداشت.
**مفهوم نوین تنبک نوازی**
تهرانی با دانش عمیق خود از موسیقی ایرانی، به تنبک جانی تازه بخشید و بر این باور بود که ضرب، پایه و اساس موسیقی این سرزمین است. فرامرز پایور در یادنامهای به اهمیت کارهای حسین تهرانی و تاثیر وی بر دنیای موسیقی ایرانی اشاره کرده است.در سالگرد نخستین سالگرد درگذشت حسین تهرانی، به توانمندیهای برجسته او در زمینه موسیقی ایرانی و تسلطش بر تصنیفهای قدیمی اشاره شد. تهرانی با تقسیمبندی پوست تنبک به سه ناحیه (مرکزی، میانی و کناری) به خلق صداهای متمایز برای هر انگشت دست تأکید داشت و بر اهمیت استفاده صحیح از این صداها در لحظات مختلف زندگی هنری تأکید میکرد.
به لحاظ شخصیت فردی، تهرانی همواره با ادب و تواضع شناخته میشد و زندگیاش در خانهای کوچک که به کمک وزارت فرهنگ خریداری شده بود، نه تنها نماد زندگی سادهاش داشت، بلکه یادآور افتخاراتش نیز بود. او در جوانی بر اثر حادثهای در کارگاه، یک چشمش را از دست داد و از آن زمان همیشه با عینک دودی به یادگار ماند.
علاوه بر عینک، امضای او به شکلی خاص و معنادار تبدیل شد. وی روزی در منزل دوستی شاهد بیعدالتی نسبت به یک خدمتکار بود و مبلغی را که در دسترسش بود پرداخت کرد تا به او کمک کند. از آن زمان، امضای او به عدد ۶۳ تبدیل شد تا در یادش باقی بماند.
حسین تهرانی پس از ۶۲ سال تلاش در عرصه موسیقی و به ویژه تنبکنوازی، در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۵۲ درگذشت. روز بعد، روزنامه اطلاعات بخشی از آخرین مصاحبهاش را منتشر کرد که نشاندهنده دیدگاه امیدوارانه او نسبت به آینده موسیقی ایرانی بود. او به ارتقای تنبک به عنوان یک ابزار هنری اشاره کرده و بیان کرده بود که پس از او، شاگردانش ادامهدهنده راه او خواهند بود.
پیکر این استاد بزرگ موسیقی، در قبرستان ظهیرالدوله تهران به خاک سپرده شده و میراث او فراتر از تکنیکهای موسیقایی، شامل آموزش و تربیت نسلهای آینده موسیقیدانان نیز میشود. او به عنوان یکی از طلایهداران تنبکنوازی مدرن شناخته میشود و یادش گرامی است.
