به گزارش پایگاه خبری، کوه سنت هلن در تاریخ ۱۸ مه ۱۹۸۰ (۲۸ اردیبهشت ۱۳۵۹) پس از ماهها لرزش و غرش، در ساعت ۸:۳۲ صبح فوران کرد. رئیسجمهور وقت ایالات متحده، جیمی کارتر، که چند روز بعد از این حادثه بر منطقه پرواز کرد، این ویرانی را «هولناک» توصیف کرد و ابعاد فاجعه و تلاش برای بازسازی محیطزیست نیز به همین اندازه قابل توجه بود.
فوران آتشفشان با زمینلرزهای آغاز شد که برخلاف انتظار، همه ساکنان منطقه آن را احساس نکردند. بعد از چند ثانیه، ابر اولیه خاکستر به حدی بزرگ شد که مشاهده کوه برای ناظران امکانپذیر نبود. بر اساس گزارشی از سازمان زمینشناسی ایالات متحده، در صبح آن روز، وضعیت شمالغربی آمریکا بهطور قابل توجهی تغییر کرد. یک گروه از روستائیان که ۱۴ مایل دورتر بودند، ابر را بهگونهای توصیف کردند که همچون شنی بزرگ بر همهچیز میغلتید. یکی از ناظران این پدیده را به یک «آبشار بزرگ سیاه» تشبیه کرد.
پس از آن، تاریکی زمین را فراگرفت و شعلههای گرما بهسرعت همهجا را در بر گرفت. شاهدان، احساس سوزش در گلوی خود کردند و آنها ناگزیر به ترک محل شدند. یکی از چوببرها به نام جیم سایمنکی، در حین کار، صدای تکاندهندهای از فرو ریختن و خرد شدن شنید و بلافاصله گرمای سوزان او را در بر گرفت. او به حالت بیهوشی افتاد و بهدلیل شدت سوختگی، نیمی از بدنش آسیب دید. سایر همکارانش نتوانستند جان سالم به در ببرند.
در یک اردوگاه نزدیک، پیش از رسیدن خاکستر، وزش بادی قوی موجب پراکندگی موهای یک زن شد و پس از آن، ابر خاکستر به اردوگران حملهور شد. در فواصل بیشتری، شاهدان درختان سوخته را دیدند که صمغ آنها بهصورت جوش بیرون میآمد. برخی از برقها در میان خاکستری آسمان فرود آمدند و آتش بهپا کردند.
فوران آتشفشان، یخچالها و برفها را ذوب کرد و حدود ۴۷ میلیارد گالن آب تولید کرد که با ۱.۴ میلیارد یارد مکعب خاکستر و سنگ ترکیب شد و به طوفانی گلآلود منجر شد. در رودخانه ساوث فورک تاتل، وضعیت به یک مخلوطی از آب، گل و چوب تبدیل شد و پلهای راهآهن آسیب دیدند. یکی از شاهدان میں کریتسارا، راه رفتن در این گل را مشابه حرکت در «بتون گرم» توصیف کرد، و خودروها با تودههای گل و چوب حمل شدند بهطوری که سرنشینان مجبور به فرار از طریق تنههای درخت و عبور از گل شدند.### پیامدهای شدید فوران کوه سنت هلن
فوران کوه سنت هلن در سال 1980 خسارتهای گستردهای به همراه داشت. بر اساس برآوردها، نزدیک به پنج میلیارد فوت تخته چوب در این حادثه آسیب دید و بیش از 20 پل ویران شد. خسارتهای مالی این واقعه از یک میلیارد دلار بیشتر برآورد شده و تقریباً 60 نفر جان خود را از دست دادند.
رئیسجمهوری ایالات متحده، جیمی کارتر، چند روز پس از وقوع فوران به منطقه سفر کرد تا ویرانیها را از طریق هوا مشاهده کند. او در این بازدید به خبرنگاران گفت که این منطقه بهقدری نابود شده است که تشبیه آن به سطح ماه، در مقایسه با آن زیرپا قرار میگیرد. کارتر به وضوح نشان داد که طبیعت در این واقعه قدرتی بینظیر را به نمایش گذاشته است و از آن زمان پیشبینی کرد که دانشمندان و گردشگران بهزودی برای بررسی این چشمانداز به منطقه خواهند آمد.
در ژوئن همان سال، سه دانشمند از دولت با هلیکوپتر به محل انفجار رفتند. بخار هنوز از دهانه آتشفشان خارج میشد و در این میان، گیاه آتشگیاه (Fireweed) بهسرعت در حال بازگشت به اکوسیستم بود. جری فرانکلین، یکی از بومشناسان، با تعجب گفت که انتظار نداشت بازگشت زندگی در این نقطه به این سرعت ممکن شود. کوه سنت هلن همواره با قدرت طبیعت غافلگیرکننده بوده است.
در سال 1982، کنگره ایالات متحده یادمان ملی آتشفشانی کوه سنت هلن را تأسیس کرد. هدف این اقدام محافظت از منابع طبیعی و اجازه به ادامه فعالیتهای زمینشناسی و بومشناختی بهصورت طبیعی بود تا محققان بتوانند تحولات چشمانداز را بهطور بیسابقهای مطالعه کنند. حدود سه دهه بعد، منطقهای که زمانی بهطور کامل ویران شده بود، دوباره سبز شد.
در این میان، بخش خصوصی نیز اقداماتی برای بازسازی انجام داد. شرکت وِیهِرهاوزر که مالک 68,000 جریب از زمینهای آسیبدیده بود، به جمعآوری چوبهای افتاده پرداخته و بیش از 1,000 نفر را به کار گرفت. این شرکت توانست روزانه تا 600 کامیون چوب را به مدت نزدیک به دو سال خارج کند که برای ساخت 85,000 خانه کافی بود.
در مرحله بعد، این شرکت نهالکاری را آغاز کرد و حدود 18 میلیون نهال را در مساحتی نزدیک به 45,000 جریب کاشت. دیک فورد، رئیس جنگلداری این شرکت، به نیویورک تایمز گفت که اطلاعات کافی برای پیشبینی اینکه آیا چیزی در این زمینها رشد خواهد کرد یا نه، وجود نداشت. اما موفقیت آنها در این زمینه شگفتیساز بود و تا سال 2009، درختان به ارتفاع 70 فوت رسیدند.
تنوع زیستی در نواحی بکر بیشتر مشاهده میشود
وجود دو نوع جنگل، شامل جنگل طبیعی و جنگل تجاری، امکان مقایسهای جذاب را فراهم کرده است.
برای برخی از ساکنان محلی، جنگلهایی که در حال احیا هستند، به ویژه جنگلی در ناحیه وِیهِرهاوزر، امیدوارکننده به نظر میرسید و از نظر آنها، اهمیت این موضوع فراتر از مطالعات بومشناختی بود. یکی از ساکنان در بحثهای مربوط به مدیریت یادمان ملی، نارضایتی خود را به این شکل مطرح کرد:
«برای مشاهده روند بازگشت پوشش گیاهی، نیازی به ۲۰ هزار جریب زمین نیست.»
به باور او و برخی دیگر، پژوهشهای علمی به عنوان بالاترین کاربری زمین شناخته نمیشد و چنین تجزیه و تحلیلهایی را غیرضروری میدانستند.
با این حال، محققان محیطزیست از بررسی روند بازگشت حیات زیستی به نتایج قابل توجهی دست یافتهاند. آنها متوجه شدند در مناطقی که طبیعت به طور طبیعی به رشد خود ادامه میدهد، تنوع زیستی بیشتری وجود دارد. یافتههای آنان پس از فوران کوه، موجب تجدیدنظر در شیوههای مدیریت جنگلها نیز شد. قطع کامل درختان (قطع یکسره) زمین را از بین میبرد، اما فرانکلین در مقالهای در سال ۲۰۱۰ در نشریه BioScience یادآور شد:
«اگر به مسائلی مانند تنوع زیستی و دیگر فرآیندهای اکوسیستمی فراتر از تولید چوب علاقهمند هستیم، شاید ضروری باشد که در نگرشهای خود تجدیدنظر کنیم.»
رئیسجمهور جیمی کارتر از همان ابتدا به این نکته پی برد و در ماه مه ۱۹۸۰ اعلام کرد: «به نظر من، با گذشت زمان، فوران کوه سنت هلن به یکی از موضوعات جذاب برای زمینشناسان و آتشفشانشناسان سراسر جهان تبدیل خواهد شد و به لحاظ علمی، به تمام معنا کنجکاوی برانگیز خواهد بود.»
این کوه فراتر از مسائل زمینشناسی، برای چندین دهه درسهایی درباره تابآوری طبیعت به ارمغان خواهد آورد.
منبع: www.history.com
۲۵۹
