به گزارش خبرگزاریها، درگیری نظامی موسوم به “جنگ فوتبال” که به “جنگ 100 ساعته” نیز شناخته میشود، از 14 تا 18 ژوئیه 1969 (23 تا 27 تیر 1348) میان دو کشور هندوراس و السالوادور در آمریکای مرکزی رخ داد. در حالی که نام این جنگ به ورزش فوتبال اشاره دارد، دلیل اصلی آن ناشی از منازعات دیرینه درباره مهاجرت، زمین و تنشهای سیاسی بود. در واقع، مسابقات مقدماتی جام جهانی فوتبال به عنوان محرکی برای تشدید احساسات ملیگرایانه و آغاز خصومتها عمل کرد.
فیدل سانچز هرناندز، رئیسجمهور السالوادور، با انتشار گزارشی درباره آزار مهاجران السالوادوری در هندوراس، بر افزایش این تنشها افزود و مسئله را به عنوان یک خطر ملی مطرح کرد.
### ریشههای درگیری: مهاجرت، زمین و سیاست
در دهه 1960، هر دو کشور تحت کنترل دولتهای نظامی قرار داشتند که به رغم همکاری اولیه، دارای مشکلات مرزی حلنشدهای بودند. آنها در شورای دفاع آمریکای مرکزی همکاری داشتند و در تلاش برای مقابله با جنبشهای چپگرا و ایجاد یک بازار مشترک برای تسهیل تجارت در منطقه بودند.
با وجود استقلال السالوادور از اسپانیا در سال 1821، ساختار اقتصادی و اجتماعی آن هنوز تحت تسلط نخبگان زمیندار فئودالی بود. اکثریت مردم، به ویژه در اوایل قرن بیستم، به دلیل کمبود زمین به هندوراس مهاجرت کردند و در آنجا جوامع جدیدی ایجاد کردند. تا دهه 1960، حدود 300 هزار السالوادوری به هندوراس مهاجرت کرده بودند.
هندوراس با وجود بزرگتر بودن و توزیع عادلانهتر زمین، با فقر و ناپایداری سیاسی مواجه بود. افزایش مهاجرت السالوادوریها به هندوراس تحت ریاستجمهوری اوسوالدو لوپز آرلانو به اخراج هزاران مهاجر و تشدید تنشها منجر شد.
این تنشها با منازعات مرزی همچون ادعاهای رقابتی بر روی جزایر در خلیج فونسکا تشدید گردید. هرناندز با انتشار گزارشهایی درباره بدرفتاری با مهاجران نیز به این مشکلات دامن زد.
### مسابقات مقدماتی جام جهانی: جرقهای در انبار باروت
تا اواخر دهه 1960، تنشهای اجتماعی و اقتصادی روابط هندوراس و السالوادور را به شدت تضعیف کرده بود. در این محیط پرتنش، مسابقات مقدماتی جام جهانی فوتبال در سال 1969 به نقطه عطفی بدل شد که به سرعت باعث تشدید درگیریها گردید.### تنشهای دیپلماتیک و جنگ هندوراس و السالوادور
دیپلماتیک بین هندوراس و السالوادور به دلیل تنشهای ملیگرایانه تحت تأثیر قرار گرفت و این شرایط به سرعت منجر به گسست روابط این دو کشور شد.
رقابتهای فوتبال در این زمینه تأثیر زیادی داشت. نخستین مسابقه مقدماتی بین دو تیم در ۸ ژوئن ۱۹۷۰ در تگوسیگالپا، پایتخت هندوراس برگزار شد. این بازی با شدت خصومت و تهاجم نسبت به تیم السالوادور و هوادارانش همراه بود. هندوراس این بازی را با نتیجه ۱-۰ به نفع خود به پایان رساند، اما پس از آن، گزارشهایی از خشونت به افزایش تنشها در هر دو طرف دامن زد. در مسابقه دوم که در ۱۵ ژوئن در سان سالوادور برگزار شد، السالوادور توانست با نتیحه ۳-۰ پیروز شود و این بار نیز تنشها شدت گرفت و نیروهای هندوراسی با تدابیر امنیتی بیشتری حضور یافتند.
با توجه به اینکه هر دو تیم یک پیروزی کسب کرده بودند، سومین مسابقه در زمین بیطرف در مکزیکوسیتی در ۲۷ ژوئن برگزار شد. در این بازی، السالوادور در وقت اضافه پیروز شد. شایان ذکر است که کمتر از ۲۴ ساعت پیش از این مسابقه، هر دو کشور روابط دیپلماتیک خود را قطع کردند و یکدیگر را به نقض حقوق بشر متهم کردند. این گسست دیپلماتیک نقطه عطفی در تنشها بود و به دنبال آن، نیروی هوایی السالوادور به بمباران اهدافی در هندوراس دست زد و جنگ آغاز شد.
برخی ناظران معاصر ، معتقدند که مسابقات فوتبال موجب تشدید تنشها بودهاند و مسائل سیاسی بزرگتری در پسزمینه وجود داشت. ریکاردو اوترو، روزنامهنگار ورزشی، به این نکته اشاره کرد که فوتبال در آمریکای لاتین به شدت پرشور و در برخی موارد مخرب است.
### جنگ در 100 ساعت: چگونگی آغاز و پیامدها
جنگ پس از حمله هوایی نیروهای السالوادوری در ۱۴ ژوئیه آغاز شد. نیروهای السالوادوری به سرعت به هندوراس حمله کردند و موفق شدند چندین شهر را تصرف کرده و به پایتخت نزدیک شوند. با این وجود، به زودی نیروهای هندوراسی توانستند مقاومت کنند و تلافیجوییهایی انجام دهند که پیشروی السالوادوریها را متوقف کرد.
سازمان کشورهای آمریکایی (OAS) در این وضعیت تشکیل جلسه اضطراری داد و خواستار آتشبس و خروج نیروهای السالوادوری شد. نتیجه این فشارها، توافق آتشبس در ۱۸ ژوئیه بود و درگیری پس از حدود ۱۰۰ ساعت پایان یافت.
این جنگ کوتاهمدت، تلفات انسانی و اقتصادی زیادی بر جای گذاشت، از جمله هزاران کشته و جابجایی حدود ۳۰۰ هزار السالوادوری که اکثراً از هندوراس فرار کردند. بازگشت ناگهانی این پناهندگان، فشار زیادی بر سیستمهای اجتماعی و اقتصادی السالوادور وارد کرد و به بیثباتی بیشتری دامن زد که نهایتاً منجر به جنگ داخلی ۱۲ ساله این کشور در ۱۹۷۹ شد.
