به گزارش خبردونی، حمله اتمی آمریکا به شهر ناگازاکی در تاریخ ۹ اوت ۱۹۴۵، پس از پرتاب بمب اتمی به هیروشیما، موجب ایجاد پرسشهایی درباره نیاز به چنین حجم بالایی از ویرانی برای پایان جنگ جهانی دوم شده است.
یک روز پیش از بمبافکنی در ناگازاکی، کاخ سفید به رهبری رئیسجمهور هری اس. ترومن، بیانیهای منتشر کرد که در آن به برنامه پژوهشی اتمی «پروژه منهتن» اشاره کرد و تهدید کرد اگر ژاپن به تسلیم بیقید و شرط تن ندهد، با عواقبی ویرانگر روبهرو خواهد شد.
در حالی که این بیانیه منتشر میشد، حمله به ناگازاکی در حال تدارک بود و دستوراتی برای بمبارانهای بیشتر صادر شده بود. بمبافکن بی-۲۹ «باکسکار» صبح روز ۹ اوت به سوی ناگازاکی پرواز کرد و بمب پلوتونیومی «مرد چاق» را در این شهر هدف قرار داد. این بمب با قدرت انفجار ۲۱ کیلوتن، نزدیک به ۴۰ هزار قربانی را در همان لحظه به جا گذاشت و موجب نابودی یکسوم شهر شد.
ترومن بعدها در خاطراتش اظهار داشت که بمباران ناگازاکی باعث ایجاد وحشت در توکیو شد و با این اقدام، نخستین نشانههای تسلیم امپراتوری ژاپن نمایان شد. به همین ترتیب، در تاریخ ۱۵ اوت، امپراتور هیروهیتو تسلیم را اعلام کرد و جنگ جهانی دوم به پایان رسید.
به گفته ترومن و دیگر مقامات، استفاده از بمب اتمی با هدف کوتاه کردن جنگ و نجات جان سربازان آمریکایی توجیه شد. هنری استیمسون، وزیر جنگ آمریکا، در سال ۱۹۴۷ به انتقادات درباره این بمباران پاسخ داد و اظهار داشت که هیچ نشانهای از تمایل ژاپن برای تسلیم وجود نداشت.
در عین حال، افزایش فشارها به دلیل محاصره دریایی و هوایی ژاپن و بمبارانهای شدید ادامه داشت. استیمسون اشاره کرد که اگر دولت آمریکا تصمیم به حمله زمینی میداشت، احتمال تلفات بالا برای نیروهای آمریکایی وجود داشت.
برخی تاریخنگاران همچنین به این نکته اشاره میکنند که یکی از دلایل استفاده از بمب اتمی، جلب توجه اتحاد جماهیر شوروی و نشان دادن قدرت آمریکا بود.موضوع استفاده از بمب اتمی توسط ایالات متحده علیه ژاپن به شدت مورد مناقشه است و پرسشهای متعددی در مورد مشروعیت این اقدام و دلایل دو بار استفاده آن مطرح شده است.
برخی مقامهای نظامی و غیرنظامی اعلام کردهاند که بمبارانهای اتمی از جنبه نظامی ضروری نبودند. جیمز اف. بایرنز، وزیر امور خارجه سابق ایالات متحده، بیان کرده که رهبران ژاپن حتی پیش از بمباران هیروشیما به این نتیجه رسیده بودند که شکست خوردهاند و در تلاش بودند تا از طریق اتحاد جماهیر شوروی امکان برقراری مذاکرات صلح را بررسی کنند. حتی ژنرال کردیتس لمی در سپتامبر 1945 به رسانهها گفت که بمب اتمی نقشی در خاتمه جنگ نداشته است.
این اظهارات موجب شده تا تاریخنگارانی مانند گار آلپروویتز در کتاب «تصمیم برای استفاده از بمب اتمی» مطرح کنند که هدف واقعی این بمبها، بدست آوردن برتری در مقابل اتحاد جماهیر شوروی بود. به اعتقاد این گروه، ایالات متحده با بمب پلوتونیومی که بر ناگازاکی انداخت، میخواست قدرت خود را در عرصه جهانی تثبیت کند.
برخی دیگر نیز بر این باورند که هر دو حمله به نوعی آزمایش برای سنجش کارایی دو نوع سلاح اتمی بودند که توسط پروژه منهتن تولید شده بودند. دریاسالار ویلیام «بول» هالسی در سال 1946 اظهار داشت که نخستین بمب اتمی یک «آزمایش غیرضروری» بود.
اینکه آیا بمباران دوم برای وادار کردن ژاپن به تسلیم ضروری بود یا نه، همچنان سوالی بیپاسخ است. با این حال، هری ترومن، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، هرگز نسبت به مشروعیت این حملات تردید نکرد، اگرچه یک روز پس از بمباران ناگازاکی، استفاده از بمبهای دیگر را ممنوع کرد.
ترومن در نامهای به خواهرش نوشت که این تصمیمی دشوار بود، اما به منظور نجات جان 250 هزار نظامی آمریکایی اتخاذ شد و اگر در شرایط مشابهی قرار میگرفت، دوباره همین تصمیم را میگرفت.
منبع: history.com
