به گزارش خبرآنلاین، خالد الجابر، مدیر اجرایی شورای خاورمیانه در امور جهانی، در تحلیلی برای پایگاه خبری الجزیره اظهار داشت که برنامه دیپلماتیک چین در سال جاری نمایانگر نقش فزاینده این کشور در سطح بینالمللی است. سفر نخستوزیر قطر به پکن و دیدارهای مقامات ارشد امارات و عربستان نشاندهنده گسترش حضور پکن در خلیج فارس است.
این منطقه که همواره به ایالات متحده وابسته بوده، هماکنون شاهد افزایش رقابت میان دو قدرت بزرگ جهانی است. با این حال، این رقابت به معنای تلاش چین برای جایگزینی آمریکا در حوزه نظامی نیست. بلکه چین با استفاده از ابزارهای تجاری و فناوری به دنبال انطباق با برنامههای توسعهای کشورهای منطقه است.
الجابر تاکید کرد که ایالات متحده همچنان نقش حیاتی به عنوان مهمترین شریک نظامی برای کشورهای خلیج فارس ایفا میکند. توافقهای دفاعی، ارتباطات اطلاعاتی، سامانههای تسلیحاتی و ناوگانهای دریایی آمریکا از ارکان امنیتی این منطقه هستند.
وی افزود که سالهاست واشنگتن نفوذ چین را به واسطه قدرت نظامی خود ارزیابی میکند و در این چارچوب، چین فاصله زیادی با جایگزینی آمریکا دارد. اما این معیار ممکن است نادرست باشد؛ زیرا چین تمایل چندانی به مداخله نظامی در خلیج فارس ندارد و از امنیتی که آمریکا فراهم کرده، بهرهمند است. نیروی دریایی آمریکا به مدت طولانی از امنیت مسیرهای تجاری دریایی حمایت کرده و پکن بدون پرداخت هزینه، از این تجارت و سرمایهگذاری بهرهبرداری کرده است.
الجابر همچنین افزود که از منظر چین، جایگزینی سیستم امنیتی آمریکا منجر به تحمیل هزینههای سنگین سیاسی، مالی و نظامی خواهد شد. بنابراین، چین بر روی بخشهایی تمرکز کرده که اهرمهای اقتصادی ایجاد میکنند، از جمله همکاری با شرکت دولتی کوسکو در زیرساختهای امارات و سرمایهگذاری در فناوریهای نوین.
این پژوهشگر روابط بینالملل به این نکته اشاره کرد که کشورهای خلیج فارس مانند عربستان، امارات و قطر در پی ایجاد روابط قوی با هر دو قدرت هستند. آنها میخواهند همکاریهای امنیتی با آمریکا را حفظ کنند و در عین حال به دنبال بازارهای جدید و سرمایهگذاری از چین باشند تا وابستگی خود را به یک قدرت واحد کاهش دهند.
الجابر تصریح کرد که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و اختلالات کشتیرانی ناشی از آن، ضرورت تنوعبخشی را نشان داد. وابستگی به یک بازیگر خاص میتواند آسیبپذیری بیشتری ایجاد کند.
وی همچنین به توسعه اقتصادهای فراتر از نفت در کشورهای خلیج فارس اشاره کرد و گفت که سرمایهگذاری در هوش مصنوعی و سایر حوزهها نیازمند همکاری با شرکای مناسب است.
در پایان، الجابر بر لزوم تجدیدنظر آمریکا در ارزیابی قدرتهای استراتژیک تاکید کرد و پیشنهاد کرد که به جای وادار کردن عربها به انتخاب میان واشنگتن و پکن، باید اقدام به رقابت واقعی کند و فناوریها و مشارکتهای بهتری ارائه دهد. امنیت همچنان یک نیاز است، اما دیگر به معنای برتری مطلق نیست.
