به گزارش خبرآنلاین، پارلمان اروپا به تازگی تصمیم به لغو موقت تعرفههای گمرکی بر کالاهای صادراتی ارمنستان به اتحادیه اروپا گرفته است. این اقدام به مدت دو سال و با هدف تسهیل دسترسی ارمنستان به بازارهای اروپایی به تصویب رسید.
به نقل از تسنیم، این مصوبه با حمایت قاطع نمایندگان پارلمان و با ۵۸۳ رأی موافق، ۴۹ رأی مخالف و ۳۹ رأی ممتنع به تصویب رسید. هدف از این اقدام تغییر در رویکردهای ژئواکونومیک در قفقاز جنوبی و حمایت از اقتصاد ارمنستان به شمار میرود. متن مصوبه اشاره دارد که این اقدام در واکنش به محدودیتهای روسیه بر صادرات ارمنستان اتخاذ شده است.
این مصوبه برای اجرایی شدن نیاز به تأیید نهایی شورای اتحادیه اروپا دارد و پس از آن آییننامههای مربوطه به اجرا در خواهند آمد. این طرح به احتمال زیاد کمک شایانی به صادرکنندگان ارمنی خواهد کرد تا به بازارهای بزرگ اروپایی دسترسی بیابند.
مرکز مطالعات اجتماعی و اقتصادی ارمنستان گزارشی در رابطه با این تصمیم منتشر کرده و به بررسی ابعاد اجرایی و چالشهای پیش روی صنعت صادرات ارمنستان پرداخته است. کارشناسان بر این باورند که حجم آزادسازی تجاری اهمیت بسیاری دارد اما نیاز به توجه به چندین ابهام در زمینه تحول اقتصادی این کشور وجود دارد.
وزارت امور خارجه و تجارت بینالملل ارمنستان نیز در بیانیهای اعلام کرد که این تدابیر به تنوع بخشی به تجارت خارجی کشور و تعمیق روابط اقتصادی با اتحادیه اروپا کمک خواهد کرد.
اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، پیش از این در سفرش به ایروان از این طرح صحبت کرده و تأکید کرده بود که در صورت بسته بودن بازار روسیه، اتحادیه اروپا درهای خود را به روی محصولات ارمنستان باز خواهد کرد. او همچنین اعلام کرده که در آینده نزدیک حدود ۸۰ درصد از صادرات ارمنستان به اتحادیه اروپا تحت این آزادسازی قرار خواهد گرفت.
به علاوه، پارلمان اروپا سیستم جدیدی را برای کالاهای «ساخت ارمنستان» در نظر گرفته است که شامل ۳۲۴ گروه کالایی میشود. این اقدامات نشاندهنده عزم جدی اروپا برای حمایت از ارمنستان و ایجاد فرصتهای اقتصادی جدید در این کشور است.اتحادیه اروپا اعلام کرده است که تجار و فعالان اقتصادی ارمنستان از پرداخت ۵.۴ میلیون یورو عوارض گمرکی به این اتحادیه در طول مدت دو سال معاف خواهند شد. این معافیتها به شرط رعایت برخی الزامات خاص قابل دسترسی خواهد بود.
بر اساس این شرایط، محصولات ارمنی باید به طور کامل با قوانین مربوط به منشاء و پروسههای گمرکی سختگیرانه اتحادیه اروپا همخوانی داشته باشند. همچنین، دولت ارمنستان ملزم به همکاری با نهادهای مرتبط اتحادیه اروپا برای تأیید اصالت محصول و جلوگیری از تقلب و سوءاستفاده است.
بدینوسیله، اتحادیه اروپا در نظر دارد معافیتهای عوارض گمرکی را برای ۸ نوع محصول کشاورزی ارمنستان، از جمله زردآلو، انگور و خیار، تعیین کند. همچنین، اسناد مربوطه نشان میدهد که محدودیتهای روسیه بر محصولات ارمنی تأثیرات جدی بر زنجیرههای تأمین و دسترسی این کشور به بازارهای صادرات گذاشته است.
تحلیلها نشان میدهند که این وضعیت به بنگاههای کوچک و متوسط و تولیدکنندگان بخش کشاورزی آسیب جدی وارد کرده و چالشهایی برای تابآوری اقتصادی ارمنستان ایجاد کرده است. طبق برآوردهای اتحادیه اروپا، این معافیتها میتوانند ۹۹ درصد از صادرات میوه و سبزیجات و ۹۱ درصد از صادرات نوشیدنیهای ارمنستان به روسیه را پوشش دهند.
اتحادیه اروپا همچنین به دنبال ایجاد سازوکارهای حفاظتی برای جلوگیری از تأثیرات منفی افزایش واردات از ارمنستان بر تولیدکنندگان داخلی اروپایی است. به این ترتیب، کمیسیون اروپا میتواند در مواقع بحرانی و با عدم رعایت الزامات توافقی، این رژیم تجاری ترجیحی را متوقف کند.
مرکز مطالعات اجتماعی و اقتصادی ارمنستان هدف اصلی پیشنویس جدید را کاهش فشارهای اقتصادی ناشی از محدودیتهای روسیه معرفی کرده است. کارشناسان اقتصادی به خسارتهای احتمالی در صادرات اشاره دارند، که میتواند به ۲۶۰ میلیون دلار در سال ۲۰۲۶ برسد.
علاوه بر این، زیان ناشی از توقف صادرات ترانزیتی نیز حدود ۳ میلیون دلار برآورد میشود. رژیم جدید تجاری شامل اقلامی نظیر فرومولیبدن و پوشاک است که هماکنون از کالاهای کلیدی صادراتی ارمنستان به اتحادیه اروپا به شمار میروند.
به گفته کارشناسان، این تدابیر میتوانند تأثیر مثبتی بر سطح تنوع صادرات ارمنستان داشته باشند، و انتظار میرود حجم سالانه عوارض گمرکی پرداخت نشده تا سال ۲۰۲۸ به حدود ۳ میلیون یورو برسد.
این در حالی است که بیش از ۲ سوم از صادرات این کشور واجد شرایط بهرهمندی از این امتیازات خواهند بود.اقتصاددانان با بررسی سهمیههای تعرفهای تخصیصیافته به بخش میوه و سبزیجات در ارمنستان، به یک نقص عمده پی بردهاند. آنها اعلام کردهاند که در بسیاری از موارد، این سهمیهها به شدت کمتر از حجم واقعی صادرات کشور در سال ۲۰۲۵ هستند. بهعنوان نمونه، سهمیه تعیینشده برای آلو تنها ۱۳ درصد و برای زردآلو ۱۶ درصد از صادرات واقعی را پوشش میدهد.
این کارشناسان معتقدند که تعیین این مقادیر ناچیز ناشی از روشها و متدولوژی آماری اتحادیه اروپا است. سهمیهها بر اساس دادههای صادراتی شرکتهای ثبتشده در ارمنستان محاسبه شدهاند، در حالی که بخش بزرگی از صادرات میوه و سبزیجات این کشور بهطور سنتی بهوسیله افراد حقیقی انجام میشود.
