### برگزاری آیین سنتی عزاداری یازدهم محرم در دامغان
به گزارش خبردونی استان سمنان، مجتبی اکبرپور، رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان دامغان، در روز شنبه ۶ تیرماه ۱۴۰۵ از برگزاری آیین سنتی عزاداری روز یازدهم محرم در دامغان با قدمت بیش از ۱۵۰ سال خبر داد. این مراسم که به عنوان یک اثر ناملموس در کشور ثبت شدهاست، با حضور عزاداران حسینی و مقامات محلی از جمله استاندار سمنان و امامجمعه شهرستان، برگزار شد.
اکبرپور اضافه کرد که در این روز، عزاداران از روستاها و شهرهای اطراف به دامغان میآیند و در ساعات اولیه صبح دستههای عزاداری را تشکیل میدهند. مهمانی هیئتهای عزاداری و نمایش نشانهها و کاروانهای نمادین از جمله ویژگیهای بارز این آیین به شمار میرود.
این مراسم از صبح آغاز میشود و تا اذان ظهر ادامه دارد. طبق گفته او، دستههای عزاداری از حسینیهها و تکیههای مختلف به سمت مقبره بکیر بن اعین حرکت میکنند. به ویژه، دستههای عزاداری از مناطق شرقی و غربی شهرستان به جمع میپیوندند.
اکبرپور همچنین گفت که آیین روز یازدهم محرم به شماره ۶۵۳ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده و سینهزنی افرادی به نام شاطر، از نمادهای این مراسم است. شاطرها که لباسهای مخصوص بر تن دارند، به نوعی فرشتگان آسمانی محسوب میشوند و راه را برای عزاداران باز میکنند.
این رسم که به ثبت ملی با شماره ۶۴۹ رسیده، نشانی از ارادت مردم به سیدالشهدا و یاران اوست و اهمیت ویژهای در فضای معنوی مراسم دارد. او گفت که در دوره صفویه، چالاکیها مسئول باز کردن راه موکبها بودند و حالا این رسم به شکل جدیدی ادامه یافته است.
از دیگر جزییات مراسم، حضور مادرانی است که فرزندان خود را برای شرکت در این آیین آماده میکنند. لباسها و تزئینات خاص این مراسم، جلوهای خاص به آن میبخشد و به معنویات آن اهمیت میدهد.گردشگری و صنایع دستی شهرستان دامغان اعلام کرد که آیین خاصی تا شروع تعزیه روز عاشورا ادامه خواهد داشت. در این مراسم، شرکتکنندگان در حالتی نمادین در مقابل اسب امام حسین (ع) و یاران ایشان میدوند تا ورود سیدالشهدا و شهیدان کربلا به میدان جنگ را ممانعت کنند.
طبق توضیحات این مسئول، در صبح روز دهم محرم، مردان به محلهای از پیش تعیینشده رفته و لباسهای مخصوص این آیین را بر تن میکنند و همچنین بر چشمان خود سرمه میکشند.
این آیین مذهبی به ما یادآوری میکند که در روز عاشورا، فرشتگان اجازه شرکت در جنگ را نداشتند و هدف آنها جلوگیری از شهادت امام حسین (ع) و ۷۲ تن از یارانش بود.
اکبرپور همچنین اشاره کرد که از منظر تاریخی، شاطران به دو گروه سیاهپوش و سبزپوش تقسیم میشدند. دو شاطری که به سیاهپوشان پیوسته بودند با امام حسین (ع) و دو شاطر سبزپوش با حضرت ابوالفضل (ع)، و همچنین یک شخص از هر دسته نیز همراه حضرت زینب (س) بودند.
