در مرداد ۱۳۵۹، صدام حسین، رئیس‌جمهور عراق، در کنفرانس سران عرب در طایف عربستان بر لزوم دستیابی به اهداف خود در ایران تأکید کرد. او به حکام عرب گفت که حمایت‌هایش از تجزیه‌طلبان ایرانی باعث کاهش قدرت حکومت مرکزی ایران شده و زمان خوبی برای حمله به این کشور است.
در ادامه، صدام پیشنهاد همکاری به کشورهای عربی برای سرنگونی حکومت ایران را مطرح کرد که با استقبال عربستان، کویت و اردن مواجه شد. سایر کشورهای عربی مانند مصر و مراکش نیز به‌طور ضمنی موافقت کردند، اما سوریه تحت رهبری حافظ اسد مخالفت خود را اعلام کرد و الجزائر و لیبی به بی‌طرفی روی آوردند. در پاسخ به این وضعیت، عربستان و کویت اعلام کردند که تأمین‌کننده مالی این جنگ خواهند بود و اردن نیز بندر عقبه را برای کمک لجستیک به عراق در اختیار قرار داد.
توافق اعضای جامعه عرب برای حمایت از صدام در حمله به ایران روندی را شکل داد و او در ۱۳ شهریور همان سال به نیروهایش دستور حمله به مرزهای ایران را صادر کرد. پس از تصرف پاسگاه‌های مرزی ایران، صدام به‌طور علنی قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر را نپذیرفت و جمعه ۳۱ شهریور، به‌مدت یک هفته پس از آغاز جنگ، با ۱۲ لشکر به ایران حمله کرد و مناطقی از استان‌های خوزستان، ایلام و کرمانشاه را اشغال کرد.
هدف اصلی صدام جدایی خوزستان از ایران بود؛ منطقه‌ای که از نظر آب، نفت و اراضی کشاورزی برای او بسیار ارزشمند محسوب می‌شد. همچنین با توجه به اسنادی که حزب بعث عراق منتشر کرده بود، هدف بعدی صدام، پیشروی به سمت بندرعباس و ادعای مالکیت بر سه جزیره تنب بزرگ و کوچک و ابوموسی بود.
اما مقاومت و دفاع نیروهای ایرانی به‌سرعت محاسبات صدام را تغییر داد. تاریخ جنگ تحمیلی آغاز آن را از ۱۳ شهریور ۱۳۵۹ با حمله به پاسگاه‌های مرزی می‌داند. این جنگ حدود ۷ سال و ۱۰ ماه به طول انجامید و در این مدت، حمایت‌های مالی و تسلیحاتی از ۴۷ کشور به صدام رسید.
در این جنگ، ایران ۲۳۰ هزار شهید و بیش از یک میلیون جانباز و ۴۳ هزار اسیر داشت. خسارات مالی بسیار سنگینی به ایران وارد شد که برآوردها نشان می‌دهند حدود ۳۰۰ میلیارد دلار بود. نیروهای عراقی نیز با تلفات سنگین مواجه شدند و طبق گزارش‌ها، حدود ۵۰۰ هزار کشته و بیش از یک میلیون مجروح داشتند.### گزارشی از تاریخ جنگ ایران و عراق و پیروزی ایران
پس از جنگ ایران و عراق، آمارها نشان می‌دهد که نیروهای عراقی بیش از ۳۰ هزار اسیر ایرانی را به خود اختصاص داده بودند و در مقابل، ایران تنها ۵۰ خلبان عراقی را به اسارت درآورده بود. سرانجام، در ۲۷ تیر ۱۳۶۷، پس از ۲۷۸۵ روز نبرد، جمهوری اسلامی ایران به‌طور تاکتیکی آتش‌بس را پذیرفت.
در آن زمان، صدام حسین همچنان بخش‌هایی از خاک ایران را در اختیار داشت و علیرغم فشارهای بین‌المللی، به‌طور کامل به آتش‌بس پایبند نبود. با این حال، به مرور زمان، وضعیت تغییر کرد و دشمنان صدام که در ابتدا همراه او بودند، به تدریج به درگیری داخلی با یکدیگر روی آوردند. خداوند در این برهه، دست دشمنان را به جان هم انداخت و به وعده‌ای که داده بود، عمل کرد.
صدام، که احساس قدرت می‌کرد، در تلاش بود تا اقتدار خود را به حامیان عربش نشان دهد. آن‌ها از او خواستند تا توضیح دهد چگونه بعد از نه سال جنگ، هنوز ایران پابرجا است. فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ و قرضهایی که عربستان و کویت به او داده بودند، به تدریج بر او تأثیر گذاشت.
در پی این فشارها، صدام تصمیم به اشغال کویت گرفت و در ۱۱ مرداد ۱۳۶۹، روز عاشورا، به آن کشور حمله کرد. او در پایتخت کویت تهدید کرد که اگر عربستان به او اعتراض کند، نوبت آن‌ها خواهد رسید. در ادامه، صدام در ۲۵ مرداد ۱۳۶۹ اعلام کرد که تمامی خواسته‌های ایران را می‌پذیرد و از خاک ایران عقب‌نشینی می‌کند و با این اقدام، اولین سری از اسرا را آزاد کرد.
این تحول نشان‌دهنده قدرت برنامه‌ریزی و حکمت خداوند بود. تاریخ گواه است که ملت ایران با صبر و اتحاد خود در مقابل دشمنان پیروز شد. روز ۲۶ مرداد ۱۳۶۹ به عنوان روز پیروزی ملت ایران ثبت شد، روزی که ثمره تلاش و مقاومت ملت بود.
این داستان پیروزی، نتیجه عزم و استقامت ملت ایران در برابر چالش‌هاست. با این پیشینه تاریخی، بسیاری بر این باورند که ملت ایران در مواجهه با تهدیدات آینده، به‌خصوص از جانب آمریکا و اسرائیل، نیز پیروز خواهد شد. سرانجام، همگان می‌دانند که ایران خانه ماست و از آن به‌خوبی دفاع خواهیم کرد.
**امیر بازنشسته، خلبان آزاده و جانباز دفاع مقدس**
