به گزارش خبردونی، سید فرید موسوی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی درباره احتمال افزایش قیمت بنزین و سناریوهای مختلف مطرحشده در این خصوص اظهار داشت: وضعیت بنزین در حال حاضر با دورههای قبلی متفاوت است. در سالهای گذشته، موضوعات اصلی شامل قیمت، یارانه و درآمد دولت از اصلاح قیمتها بود، اما اکنون کشور با فاصلهای میان تولید و مصرف مواجه شده و در شرایط جنگ و افزایش تحریمها، تامین سوخت به چالشی بزرگ تبدیل شده است.
### عواقب فوری افزایش قیمت بنزین
به نقل از ایلنا، موسوی بیان داشت که موضوع بنزین نباید تنها بر اساس قیمت تحلیل شود. به گفته وی، ابتدا نیاز است تا واقعیتها بهطور صادقانه با مردم در میان گذاشته شود. بر اساس آمار موجود، در برخی مقاطع روزانه بین ۱۰ تا ۱۵ میلیون لیتر فاصله میان تولید و مصرف گزارش شده است. در گذشته این فاصله به راحتی از طریق واردات تامین میشد، اما در شرایط کنونی که تجارت خارجی محدود شده، تامین پایدار دشوار است.
موسوی همچنین به قاچاق سوخت و انحراف آن از شبکه توزیع اشاره کرد و گفت که تقریباً پنج میلیون لیتر در روز در این زمینه گزارش میشود. او افزود که با وجود ضرورت مبارزه با قاچاق، تنها محدود کردن این منابع همچنان ناترازی را حل نمیکند.
### مدیریت ناترازی با گزینههای دیگر
موسوی با تاکید بر اینکه دولت باید در شرایط فعلی به جای افزایش قیمت، ناترازی را از طریق افزایش تولید، مدیریت مصرف و کنترل قاچاق حل کند، گفت: دولت باید ظرفیت واقعی هر یک از این مسیرها را مشخص کرده و پس از بهرهگیری از این ظرفیتها، در صورت باقیماندن کسری، گزینههای دیگر را بررسی کند. وی همچنین اشاره کرد که انجام افزایش قیمت در شرایط کنونی میتواند تبعات اقتصادی و اجتماعی منفی برای معیشت مردم به همراه داشته باشد.
### محدودیتهای موجود در کاهش مصرف
وی در ادامه در مورد وضعیت مصرف بنزین گفت: مسئولیت کامل را نباید متوجه مردم کرد. زیرساختهای حملونقل عمومی و ناوگان فرسوده طی سالها شکل گرفته است و اغلب افراد به خودروی شخصی وابستهاند. موسوی یادآور شد که در کوتاهمدت، امکان کاهش مصرف بنزین برای مردم دشوار است، زیرا نمیتوانند به طور ناگهانی خودروی کممصرف خریداری کنند یا محل کار خود را تغییر دهند.
### تاثیر تصمیمات بر شهرهای مختلف
موسوی مثالی از حوزه انتخابیه خود ارائه کرد و گفت که در مراغه تعداد اتوبوسهای فعال کاهش یافته و این موضوع دسترسی مردم به حملونقل عمومی را محدود کرده است. او همچنین بر این نکته تاکید کرد که تصمیمات در مورد بنزین باید با در نظر گرفتن تاثیر آن بر دهکهای مختلف و مشاغل وابسته به خودرو اتخاذ شود.
### نیاز به شفافیت در نرخهای پیشنهادی
موسوی در پایان به نرخهای مختلف بنزین اشاره کرد و تاکید کرد که هر نرخ پیشنهادی باید با یک پاسخ عددی مشخص شود تا مشخص گردد چه میزان از تقاضا را کاهش خواهد داد.### تحلیل تبعات افزایش قیمت بنزین در ایران
تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که سوال کلیدی پیرامون قیمت بنزین، نه تنها به عدد مشخص شده آن، بلکه به تاثیر این قیمت بر مصرف ملی و کاهش میزان مصرف مرتبط است. چنانچه پاسخ دقیقی برای این سوال ارائه نشود، تصمیمگیری در این زمینه فاقد اعتبار خواهد بود.
در همین رابطه، یکی از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس تأکید کرد که در گذشته، یکی از دلایل اصلی برای افزایش قیمت بنزین، تأمین درآمد برای دولت بوده است، اما امروز شرایط متفاوت است. در حال حاضر، تمرکز باید بر روی شکاف بین تولید و مصرف و خطرات تأمین باشد و تأثیر هر سیاست اقتصادی بر کاهش این شکاف به دقت مورد ارزیابی قرار گیرد.
این نماینده، دولت را موظف به ارائه آمار روشنی از طریق کنترل قاچاق، افزایش تولید و بهبود مصرف خودروها دانست و اظهار داشت: «پس از روشن شدن این اعداد، میتوان درباره مابقی تصمیمگیری کرد.»
### تبعات اجتماعی افزایش قیمت بنزین
موسوی همچنین به عواقب افزایش قیمت بنزین اشاره کرده و خاطرنشان کرد که این تغییر به طور مستقیم بر هزینه رفتوآمد خانوارها و فعالیتهای وابسته به خودرو تأثیر خواهد گذاشت. وی افزود که افزایش قیمت بنزین تأثیری فراتر از هزینه مستقیم مصرفکننده خواهد داشت، چرا که این قیمت میتواند انتظارات تورمی را در جامعه ایجاد کند.
### مقایسه قیمت بنزین
این نماینده مجلس نسبت به مقایسه قیمت بنزین در ایران با دیگر کشورها هشدار داد و گفت که این مقایسه باید با در نظر گرفتن درآمدها و قدرت خرید خانوارها صورت گیرد. وی تاکید کرد که تغییرات نرخ ارز میتواند فشار شدیدی بر قیمتهای داخلی وارد کند و متصل کردن قیمتها به فوب خلیج فارس ممکن است مشکلاتی را برای مصرفکنندگان در داخل کشور ایجاد کند.
### بررسی دوباره سهمیه بنزین
موضوع انتقال سهمیه بنزین به کد ملی نیز از دیگر مسائلی بود که موسوی بدان اشاره کرد. این طرح، که قبلاً نیز مطرح شده، نیاز به تجزیه و تحلیل مجدد دارد تا آثار اجرایی و توزیعی آن به درستی بررسی شود. وی ابراز نگرانی کرد که بازار غیررسمی و واسطهگری ممکن است در صورت عدم وجود بازار شفاف و رسمی ایجاد شود.
به گفته موسوی، زیرساختهای لازم برای اجرای چنین طرحی باید پیش از اعمال تغییرات، به دقت بررسی شود تا از بروز مشکلات مشابه با اختلالات اخیر در زیرساختهای کشور جلوگیری شود.
### یادآوری تجارب گذشته
این نماینده در پایان به تجربه تلخ افزایش قیمت بنزین در سال ۱۳۹۸ اشاره کرد و تأکید کرد که اثرات آن هنوز در حافظه جامعه باقی مانده و باید با احتیاط بیشتری به بررسی سیاستهای جدید پرداخت.در پی تصمیمهای اقتصادی اخیر، یک عضو کمیسیون اقتصادی مجلس هشدار داد که عدم توجه به هزینههای اجتماعی تصمیمات میتواند پیامدهای جدی به همراه داشته باشد. وی بیان کرد که شرایط کنونی کشور به علت جنگ و تحریمها بسیار سختتر شده است و کاهش قدرت خرید خانوارها و تجربه چندین موج تورم و نوسانات نرخ ارز، نگرانیهای زیادی را به همراه دارد.
این نماینده تاکید کرد که متغیرهای اجتماعی باید در تمامی مراحل تصمیمگیریهای اقتصادی دولت مدنظر قرار گیرند و نه تنها پس از محاسبات اقتصادی. او افزود که دولت باید بهوضوح آثار تصمیمات خود را که بر زندگی روزمره شهروندان تاثیر میگذارد، با مردم در میان بگذارد و از همفکری با جامعه در راستای اجرای تصمیمات اقتصادی خود بهرهبرداری کند.
وی همچنین یادآور شد که در شرایط جنگ، پیشبینیپذیری تصمیمات اقتصادی اهمیت ویژهای پیدا میکند. خانوارها، تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی نیاز دارند تا بتوانند برای هزینههای آینده خود برنامهریزی کنند. در این راستا، مدیران محلی مسئولیت دارند با مردم درباره ابعاد مشکلات اقتصادی صحبت کنند و به نگرانیهای آنها توجه داشته باشند.
به گفته این نماینده، موضوع کمبود بنزین باید در اولویتهای کاری دولت قرار گیرد. او پیشنهاد کرد که اولویت در این زمینه باید بر افزایش تولید، کنترل قاچاق و مدیریت مصرف باشد، و تنها در صورتی که ناترازیها ادامهدار باشد، باید گزینههای دیگری مورد بررسی قرار گیرد.
در پایان، وی تاکید کرد که سوال اصلی باید در مورد نحوه جبران فاصله تولید و مصرف بنزین باشد تا ابتدا پاسخهای دقیق و عددی ارائه شود و در صورت نیاز به افزایش قیمت، بهعنوان آخرین گزینه مطرح شود.
