**کیاوش حافظی:** محمد مرندی، که به تازگی با هشداری به ساکنان کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس جنجالساز شده، از شخصیتهای پرنفوذ در فضای سیاسی ایران به شمار میرود. او که فرزند علیرضا مرندی، وزیر اسبق بهداشت است و در آمریکا به دنیا آمده، تحصیلات خود را در ایران ادامه داده و جزو نیروهای حاضر در جنگ ایران و عراق بوده است.
مرندی، که تا سن 12 سالگی در ایالات متحده زندگی کرده، پس از بازگشت به ایران دیپلم خود را از مدرسه علوی دریافت کرد و سپس وارد دانشگاه تهران شد. او در رشته زبان و ادبیات انگلیسی تحصیل کرده و مدرک دکتری خود را از دانشگاه بیرمنگام انگلستان گرفته است. بیتردید، وی یکی از تحلیلگران فعال در رسانههای بینالمللی محسوب میشود و به دفاع از مواضع جمهوری اسلامی پرداخته و خود را “آتش به اختیار” توصیف میکند.
مرندی از اعضای کلیدی موسسه مطالعات آمریکای شمالی و اروپای دانشگاه تهران است و مدتی به عنوان رئیس دانشکده مطالعات جهان فعالیت کرده است. وی در دوران مذاکرات هستهای وین به عنوان مشاور تیم مذاکرهکننده حضور داشته، اما پس از مدتی، دو طرف از ادامه همکاری با او منصرف شدند. مرندی با اشاره به سختیهای زندگی در هتل در دوران تیم باقری کنی، از چالشهای مختلفی که در این مسیر با آن مواجه بوده، صحبت کرده است.
با وجود انتقادات نسبت به دوتابعیتیها در دولت روحانی، مرندی توانسته است در دولت سیزدهم نیز نقشآفرینی کند و با ادعای عدم داشتن پاسپورت آمریکایی، بر حضور دائمی خود در عرصه سیاست تأکید ورزد. او پیشتر نیز به تماسها برای همکاری با تیم ظریف اشاره کرده و به این نکته تأکید داشته که انتقادی از جانب هیچکس در مورد حضور او وجود نداشته است.محمد مرندی، که به آقازادگی معروف است، سفر خود را از کشور آمریکا آغاز کرده و بهعنوان فرزند یکی از شخصیتهای اثرگذار جمهوری اسلامی، دیدگاههای خاصی در زمینه سیاستهای بینالمللی دارد. او در یک مصاحبه با مجله «گرنیکا» اعلام کرد که در دوران کودکی بیشتر خود را آمریکایی میدانسته و به همین دلیل هیچ دلیلی برای چشمپوشی از شهروندی آمریکا نداشته است.
مرندی همچنین شایعات مربوط به مشارکتش در مذاکرات هستهای ۲۰۱۵ را رد کرده و توضیح داد که هیچگاه مسئولیتی در این زمینه نداشته و تنها نقش او برقراری ارتباط با رسانههای غیرفارسیزبان بوده است.
مواضع او، بهویژه در مورد بحران انرژی در اروپا، بازتابهای زیادی داشته است. او در سال ۱۴۰۱ در پیامی به اروپا تأکید کرد که این قاره در شرایط سختی قرار خواهد گرفت و به توافق هستهای ایران نیاز دارد. این اظهارات باعث شد برخی تحلیلگران بر این باور شوند که نظرات او به روند مذاکرات توافق هستهای آسیب زده است.
واژه «زمستان سخت» که مرندی به کار برد، به سرعت به سوژهای داغ برای رسانههای تندرو تبدیل شد. او بعداً توضیح داد که منظورش از این عبارت به شرایط ناشی از جنگ روسیه و اوکراین مربوط میشود.
مرندی در اظهارات دیگری نیز به کشورهای غربی هشدار داده است که در صورت بروز جنگ، مشکلات اقتصادی و اجتماعی برای آنها در پی خواهد داشت. او در مصاحبهای تصریح کرده که پاسخ ایران به حمله احتمالی ایالات متحده، سخت و سرسختانه خواهد بود.
از سوی دیگر، مرندی در توییتی به تهدید زیرساختهای گاز قطر اشاره کرده که با واکنشهای منفی مواجه شد. این اظهارات او پرسشهایی را در مورد درستی و مشروعیت نظراتش در سطح بینالمللی برانگیخته است.در تازهترین اظهارنظرها، محمد مرندی، تحلیلگر ایرانی، در تاریخ ۲۲ بهمن، به آمریکاییها هشدار داد که کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله امارات، قطر، بحرین و کویت را ترک کنند. وی در مطلبی که در شبکه ایکس منتشر کرد، اعلام کرد: “روز کیفر و مجازات نزدیک است.”
این هشدار مرندی بار دیگر در ۳۰ بهمن مطرح شد، بهخصوص در زمانیکه دیپلماتهای ایرانی از مذاکرات با آمریکا خارج شده بودند. او در این مورد تأکید کرد که کشورهای عربی باید فوراً از منطقه خارج شوند.
اما جنجالهای پیرامون مرندی به همینجا ختم نمیشود. او در شهریورماه ۱۴۰۱ مدعی شد که خارج کردن نام سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی هیچگاه پیششرط کلیدی ایران برای مذاکرات نبوده است. این در حالیست که محمد جمشیدی، معاون سیاسی دفتر رئیسجمهور، در همان زمان تأکید کرد که این موضوع به عنوان پیشنهاد آمریکا مطرح شده بود تا ایران را به پذیرش مذاکرات منطقهای و موشکی ترغیب کند.
جمشیدی همچنین به پیشنهادات مکرر آمریکا برای خارج کردن سپاه از فهرست تروریستی اشاره کرد و افزود که ایران همه این درخواستها را رد کرده است.
مرندی در مواجهه با انتقادات از ترجمههای نادرست برخی از اظهاراتش، گفت که مخاطبان به دلیل عدم آشنایی با زبان انگلیسی، سخنانش را نادرست منتقل کردهاند. بهعلاوه، وی شهرتی به بلاک کردن حسابهای کاربری در توئیتر دارد و برای مدیریت جنجالهای ناشی از اظهاراتش، اقدام به حذف محتوا یا ارائه توضیحات مجدد میکند.
بهطور کلی، مرندی به عنوان فردی شناخته میشود که با مطرح کردن جنجالها و سپس عدم پذیرش مسئولیت سخنانش، در رسانههای خارجی فعالیت میکند و در نهایت اعلام میکند که این نظرات، نظر شخصی اوست.
