**الهه جعفرزاده:** در شبکههای اجتماعی، ادعای عجیبی درباره آلزایمر در حال انتشار است؛ یک زن ۸۰ ساله که به مدت سالها به علت بیماری آلزایمر تقرباً قادر به صحبت کردن نبود، پس از دریافت یک دوز از قارچ حاوی ماده روانگردان «سیلوسایبین»، نه تنها دوباره شروع به صحبت کرد، بلکه برخی از خاطراتش را به یاد آورد و بهبود قابل توجهی در توانایی حرکتیاش حاصل شد.
این روایت به نظر معجزهآسا میآید، اما در پس آن مقالهای علمی قرار دارد. با این حال، ادعای «قارچ، آلزایمر را درمان میکند» از واقعیتهای پشت این مطالعه فاصله دارد.
مقالهای که اخیراً در مجله *Frontiers in Neuroscience* چاپ شده، بهطور خاص به یک زن ژاپنی-آمریکایی در دهه ۸۰ زندگی میپردازد که به مدت ده سال بهعنوان آلزایمری تشخیص داده شده بود. وضعیت وی پنج سال قبل از این آزمایش به شدت وخیمتر شده و صحبت کردنش تنها به عبارات کوتاه محدود شده بود. همچنین با اختلال حرکتی، مشکلات تغذیهای، بیاختیاری ادرار و سایر موارد جدی مواجه بود.
پژوهشگران یک دوز خوراکی ۵ گرم از قارچ حاوی سیلوسایبین از نوع «Enigma» به او داده و جلسهای دیگر با دوز ۳ گرم نیز انجام دادند.
سیلوسایبین یک ماده روانگردان است که بهطور طبیعی در برخی قارچها یافت میشود و با نامهای عمومی چون «مجیک ماشروم» مشهور است. این ماده پس از ورود به بدن به ترکیب سیلوسین تبدیل میشود و بر گیرندههای سروتونین مغز اثر میگذارد. مصرف آن ممکن است منجر به تغییرات قابل توجهی در ادراک و احساسات شده و عوارضی مانند اضطراب و افزایش ضربان قلب به همراه داشته باشد.
پس از ۱۹ ساعت از مصرف، بیمار بهطور خودجوش شروع به صحبت درباره خاطراتش کرد و این گفتگو به مدت چهار ساعت ادامه یافت. در روزهای بعد، اعضای خانواده و مراقبان به هوشیاری بهتر، شناخت اعضای خانواده و بهبود قابلیتهای حرکتی وی اشاره کردند.### بازگشت کنترل ادرار و بهبود موقت حافظه در بیماران آلزایمری
در یکی از تازهترین تحقیقات، بهبودهای قابل توجهی در رفتار و عملکرد برخی بیماران مبتلا به آلزایمر، از جمله بازگشت کنترل ادرار ثبت شده است. این تغییر پس از مدتها عدم توانایی در این زمینه مشاهده شده و به دنبال آن پژوهشگران تغییراتی در حوزههای مختلف مانند گفتار، حافظه و تعاملات اجتماعی را گزارش کردند.
#### آیا آلزایمر درمان شده است؟
با وجود این نتایج مثبت، تحقیقات یاد شده بههیچ عنوان درمان آلزایمر را تأیید نمیکند. عنوان این مقاله بیشتر درباره بهبودهای موقت در عملکرد بیمار صحبت میکند و به معنای معکوس شدن بیماری نیست. پژوهشگران هم بر این نکته تأکید کردهاند که این تغییرات به معنای ترمیم آسیبهای عصبی نیست و احتمالاً به دلیل بازگشت موقتی برخی تواناییهای مغزی در بیمار بوده است.
این نکته حائز اهمیت است که «بیمار دوباره توانست صحبت کند» با «آلزایمر درمان شد» دو مفهوم کاملاً متفاوت هستند. همچنین، اشاره به این که این پژوهش نوعی گزارش موردی است و نه یک کارآزمایی بالینی، به درک بهتر شواهد کمک میکند.
#### توجه به سیلوسایبین و خطرات بالقوه آن
سیلوسایبین، ماده روانگردان موجود در برخی قارچها، در سالهای اخیر توجه پژوهشگران را جلب کرده است. این ماده بهنظر میرسد که میتواند ارتباطات مغزی را تحت تأثیر قرار دهد و انعطافپذیری عصبی را افزایش دهد، اما مطالعه در زمینه آلزایمر بهخصوص در مراحل پیشرفته آن هنوز در حال تحقیق است و این یافتهها به هیچوجه به معنای اثبات یک درمان نمیباشد.
نتایج این پژوهش نباید بهعنوان توصیهای برای مصرف خودسرانه این نوع قارچها تلقی شود؛ چراکه دوزهای استفاده شده بالا بوده و هیچ دستور استاندارد و تأیید شدهای برای درمان با سیلوسایبین وجود ندارد. این ماده میتواند عوارض جانبی جدی، از جمله توهم و اضطراب ایجاد کند و اشتباه در تشخیص گونههای سمی میتواند منجر به مسمومیت شود.
بهطورکلی، این یافتهها باید بهعنوان سرنخی برای تحقیقات بیشتر دیده شوند و نه بهعنوان روشی برای درمان یا مصرف غیرمجاز.
#### منابع
منابع این اطلاعات شامل مقالات علمی از نشریات معتبر در زمینه پزشکی و پژوهشهای عصبی است.
