الهه جعفرزاده: در تصویری عمومی از «بدن یک ورزشکار»، معمولاً به بدن‌هایی با فرم لاغر و عضلانی و درصد چربی پایین فکر می‌شود؛ تصوری که سال‌ها در تبلیغات و رسانه‌ها رواج یافته است. این در حالی است که واقعیت ورزش تنوع زیادی دارد و بدن‌های با شکل‌های متفاوت نیز قادر به انجام فعالیت‌های ورزشی هستند.
ورزشکاران می‌توانند با اندازه‌ها و فرم‌های مختلف، در رشته‌هایی چون دویدن، شنا، وزنه‌برداری، یوگا و موج‌سواری در سطح بالا رقابت کنند. توانایی‌های بدنی از الگوی واحدی پیروی نمی‌کند.
رها اخوان؛ نمونه‌ای از توانایی فراتر از ظاهر
رها اخوان، شناگر آب‌های آزاد ایرانی، اخیراً در تاریخ ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶، موفق به آغاز شنای کانال مانش از دوور شد و بعد از یک شنای بی‌وقفه ۱۸ ساعته به نزدیکی کاله رسید. او اولین زن ایرانی است که این مسیر را شنا کرده است. در این نوع ورزش، ویژگی‌هایی چون استقامت، مهارت و آمادگی جسمانی از اهمیت بالایی برخوردار است.
در سمت دیگر، میرنا والریو، دونده اولتراماراتن و نویسنده آمریکایی، به عنوان یک چهره تأثیرگذار در این 분야 شناخته می‌شود. نشنال جئوگرافیک گزارش داده که او در سال ۲۰۱۷ در رویدادهای مختلف دو استقامتی و موانع شرکت کرده و چالش «بدن دونده» را به معرض تماشای عموم گذاشته است.
«عدد ترازو» و ارتباط آن با قدرت
لاتویا شانتای اسنل نیز در دو رشته ماراتن و مہارت‌های وزنه‌برداری فعالیت دارد. رکوردهای او در پاورلیفتینگ نشان می‌دهد که مجموع وزنه‌های او در سه حرکت اصلی به صدها کیلوگرم می‌رسند.
گاه در بحث‌های مربوط به ورزش، اهمیت عدد روی ترازو نادیده گرفته می‌شود. اگرچه وزن و ترکیب بدنی می‌توانند اطلاعات مفیدی درباره سلامت ارائه دهند، نمی‌توان توانایی‌های یک ورزشکار را صرفاً از روی ظاهر آن قضاوت کرد.
قدرت ورزشی فراتر از اندازه دور کمر است
در زمینه دویدن، تصورات کلیشه‌ای درباره «بدن ایده‌آل» وجود دارد، اما در ورزش‌های قدرتی داستان متفاوتی مطرح است. تامارا والکات، پاورلیفتر آمریکایی، نمونه‌ای بارز از این موضوع است.
بر اساس داده‌های OpenPowerlifting، والکات به رکوردهای بالایی در سه حرکت اصلی پاورلیفتینگ دست یافته است، که مجموع این حرکات به بیش از ۷۵۰ کیلوگرم می‌رسد.
تحقیقات نشان می‌دهد که ارزیابی قدرت افراد نمی‌تواند تنها به فرم بدن آنها محدود شود. در ورزش‌های حرفه‌ای، بدن ورزشکاران برای تطابق با الزامات خاص رشته خود شکل می‌گیرد. به‌عنوان مثال، بدنی که برای دویدن استقامت تمرین می‌کند، لزوماً شباهتی به بدنی که برای وزنه‌برداری آماده می‌شود، ندارد.
یوگا برای همه
جسامین استنلی، مربی یوگا و مدافع پذیرش بدن، چندین سال است که در تلاش برای تغییر کلیشه‌های مربوط به این حوزه است. کتاب او با عنوان Every Body Yoga بر این اصل تأکید دارد که یوگا نباید به ظاهر فرد محدود گردد.
استنلی در معرفی کتابش خاطرنشان می‌کند که رویکرد او به افرادی با اندازه و شکل‌های مختلف تعلق دارد و درصدد است تا نگرش رایج درباره زیبایی و بدن در یوگا را به چالش بکشد.
به باور او، مشخصه‌هایی چون انعطاف، تعادل و قدرت عضلانی را نمی‌توان صرفاً از روی سایز لباس قضاوت کرد.
قدرت بدنی، به معنای لاغری نیست
مگ باگز، نویسنده و ورزشکار آمریکایی، بخشی از فعالیت‌های خود را به بررسی تجارب زنان پلاس‌سایز در عرصه فیتنس اختصاص داده است. عنوان کتاب او، Fitness for Every Body، نشان‌دهنده این نگرش است که ورزش نباید به یک نوع خاص از بدن محدود گردد.
این دیدگاه بدین معنا نیست که ارتباط بین فعالیت بدنی و سلامت را انکار کنیم؛ بلکه هدف تفکیک ظاهر بدن و عملکرد آن از یکدیگر است.
شخصی که ممکن است ظاهری شبیه ورزشکاران حرفه‌ای نداشته باشد، ممکن است توانایی‌های برجسته‌ای در زمینه ورزشی داشته باشد. در عین حال، ظاهری ورزشی نیز به خودی خود تضمینی برای وضعیت سلامتی مطلوب نیست.
بدن مناسب برای موج‌سواری وجود ندارد
کانوآ گرین، مربی فیتنس و موج‌سوار، داستان متفاوتی دارد. او در هاوایی بزرگ شد و مدت‌ها احساس می‌کرد که به دلیل اندازه بدنش نمی‌تواند در دنیای موج‌سواری ورود کند.
به نقل از مجله REI، گرین به ندرت در زمان‌های گذشته، افراد پلاس‌سایز را در دریا می‌دید و پیدا کردن تجهیزات مناسب برای بدن خود نیز برایش دشوار بود. اما او پس از ورود به دهه ۳۰ زندگی‌اش، برای نخستین بار روی یک موج ایستاد و حالا مشغول تشویق دیگران، صرف‌نظر از اندازه بدنشان، به تجربه ورزش و ماجراجویی در فضای طبیعی است. این روند نشان‌دهنده این است که مشکل تنها به توانایی بدنی نیست؛ بلکه تصویر جامعه از بدن مناسب برای ورزش نیز می‌تواند مانع مشارکت افراد گردد.
بدن بزرگ‌تر، مزیت‌های ورزشی خود را دارد
مری تایزن-لپن، وزنه‌بردار فوق‌سنگین آمریکایی، در رشته وزنه‌برداری المپیک پاریس ۲۰۲۴ در دسته ۸۱+ کیلوگرم شرکت کرد و موفق به کسب مقام پنجم شد. پیش از ورود به این رشته، او در دوومیدانی دانشگاهی عملکرد قابل توجهی داشت و نخستین تجربه‌اش در وزنه‌برداری به سال ۲۰۱۸ برمی‌گردد.
در این رشته ورزشی، اندازه و توده بدنی به هیچ‌وجه نمی‌تواند به عنوان یک نقص دیده شود. سیستم‌های دسته‌بندی وزنه‌برداری اساساً بر اساس وزن ورزشکاران طراحی شده و در دسته‌های سنگین، وزن و قدرت می‌توانند توانمندی‌های ورزشی را شکل دهند.
پیش از قضاوت درباره بدن، توانایی‌ها را بسنجیم
این نکات به این معنا نیست که وزن ارتباطی با سلامت ندارد یا همه بدن‌ها از جنبه پزشکی در یک سطح هستند؛ چنین تفکری نادرست است.
سلامت و قابلیت‌های جسمانی مفاهیمی پیچیده هستند و ظاهر بدن تنها یکی از جنبه‌های قابل مشاهده است؛ نه همه آنچه که بدن می‌تواند انجام دهد.
بنابراین، بهتر است وقتی به بدنی نگاه می‌کنیم، به ویژه در غیر از زمان ورزش، از ظاهر قضاوت نکنیم. یک زن ممکن است به فعالیت‌های متنوعی مانند دویدن، شنا، وزنه‌برداری یا یوگا مشغول باشد، حتی اگر بدنش مطابق با الگوی سنتی «بدن ورزشکار» نباشد. پیش از اینکه بپرسیم چرا دچار اضافه وزن نمی‌شود، شاید بهتر باشد از خود بپرسیم این بدن چه توانایی‌هایی دارد؛ چرا که بدن ورزشکار انواع و اقسام شکل‌ها را به خود می‌گیرد.
۴۷۲۳۲
