**کاهش تعداد خانههای قدیمی در پایتخت: نشانهای از بیتوجهی مدیریت شهری**
به گزارش خبرآنلاین، فرزانه فراهانی به بررسی وضعیت خانههای قدیمی تهران پرداخته است. این بناها که یادآور هویت و تاریخ غنی کشور هستند، به عنوان نشانههای فرهنگی و هنری شناخته میشوند و با این حال، در حال حاضر با افزایش ساخت و سازهای مدرن، تعداد آنها به شدت کاهش یافته است.
به تازگی، آگهی فروش یک خانه قدیمی در محدوده امامزاده یحیی بهعنوان سندی دال بر بیتوجهی مدیران شهری منتشر شده است. بررسیهای این رسانه حاکی از آن است که این خانه ۱۳۵ سال قدمت دارد و در حال حاضر بدون اطلاع شهرداری به فروش گذاشته شده است.
سیداحمد علوی، رئیس کمیته گردشگری شورای اسلامی شهر تهران، در مورد مسئولیتهای مدیریت شهری در حفظ این بناها، اشاره کرده که شهرداری نقش اجرایی دارد و تشخیص ارزش تاریخی املاک بر عهده میراث فرهنگی است.
او خاطرنشان کرده که تنها در صورتی که میراث فرهنگی ملکی را به عنوان ارزشمند معرفی کند، شهرداری میتواند محدودیتهایی برای آن وضع کند. در غیر این صورت، مالکان میتوانند علیه هرگونه محدودیت قانونی شکایت کنند.
حمیدرضا آقابابایی، وکیل پایه یک دادگستری، در واکنش به این اظهارات میگوید که شهرداری و شورای شهر مسئولیتهایی در قبال حفظ و نگهداری از ابنیه تاریخی دارند. او تصریح میکند که این وظایف فراتر از قوانین معمولی بوده و به حمایت از هویت فرهنگی و حقوق شهروندان مربوط میشود.
آقابابایی تأکید کرد که بر اساس قانون حمایت از مرمت و احیای بافتهای تاریخی، شهرداریها مکلف به تخصیص بودجه عمرانی برای این مناطق هستند. این نشان میدهد که بیتوجهی به این مسائل ممکن است آثار سوء بر هویت تاریخی و فرهنگی شهر داشته باشد.در یک نشست خبری، وکیل پایه یک دادگستری به بررسی وظایف شهرداری در حفظ میراث فرهنگی و تاریخی پرداخت. او با استناد به اصل ۵۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد که حفاظت از محیط زیست، شامل حفاظت از محیط زیست فرهنگی و تاریخی نیز میشود. این وکیل تأکید کرد که شهرداری بهعنوان نهاد عمومی محلی مسئول جلوگیری از هرگونه تخریب در میراث تاریخی و فرهنگی است.
علوی، رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران، در پاسخ به پرسشی درباره اقدام شورای شهر برای شناسایی املاک قدیمی گفت که اعضای شورا باید بیشتر با این موضوع در ارتباط باشند تا از تخریب و فروش این خانهها جلوگیری شود. او اعلام کرد که همکاری با میراث فرهنگی برای شناسایی این املاک از پیشنهادات جاری شورا است.
وی همچنین به این نکته اشاره کرد که عواملی مانند سن ساختمان بهتنهایی موجب ارزشگذاری آن نمیشوند و معیارهای میراث فرهنگی باید در این زمینه تعیینکننده باشند. علوی خواستار نگاهی حساستر از سوی شورای شهر، شهرداری و میراث فرهنگی به ابنیه و خانههای قدیمی شد و معتقد است که باید همکاری بیشتری در این زمینه صورت گیرد.
آقاباباییان نیز در تشریح وظایف قانونی شهرداری اشاره کرد که ماده ۵۵ قانون شهرداری وظایفی را برای حفاظت از آثار تاریخی و فرهنگی تعریف کرده است. او تأکید کرد که شهرداری باید در زمان تصمیمگیری درباره تغییر کاربری اراضی دقت بالایی داشته باشد و بر حفظ هویت تاریخی شهر تاکید کرد.**نگرانیها در مورد حفظ بناهای تاریخی تهران**
در سال 1370، دولت به تصرف و مدیریت برخی مناطق اقدام کرده بود، اما اکنون موضوع شناسایی و نگهداری از خانهها و بناهای تاریخی مورد توجه قرار گرفته است. به گفته کارشناسان، از حدود 3000 بنای تاریخی موجود در تهران، تنها 400 مورد به ثبت رسیده و بقیه در وضعیت بلاتکلیفی باقی ماندهاند.
علوی، رئیس کمیته گردشگری شورای اسلامی شهر تهران، اشاره میکند که بسیاری از املاک تاریخی شناسایی شدهاند، اما کمبود بودجه برای مرمت آنها وجود دارد. او تأکید میکند که اولویت بر روی بناهای ثبت شده است تا امکان مرمت آنها فراهم شود. به دلیل کمبود اعتبار دولتی و طولانی بودن فرآیند ثبت، 2600 بنا هنوز مشخص نشده و در انتظار مرمت هستند.
وی با اشاره به تلاشهای شهرداری برای تشویق مالکان بخش خصوصی، توضیح داد که تسهیلاتی مانند تخفیف در عوارض مرمت و تسهیل در استفاده از بناها به شکل تجاری ارائه شده است. با این حال، هنوز این مشوقها کافی نیستند تا مالکان خود به شناسایی و ارزشیابی املاک تاریخی خود بپردازند.
علوی همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا آماری از خانهها و ابنیه تاریخی بدون شناسایی وجود دارد یا خیر، اظهار کرد که در این خصوص آماری در دسترس نیست.
آقاباباییان، مدیر یکی از بخشهای شهرداری، به اصول قانونی حاکم بر فعالیتهای شهری اشاره کرد و تأکید داشت که شهرداری باید از صدور مجوزهایی که ممکن است به تخریب هویت تاریخی شهر منجر شود، پرهیز نماید.
وی همچنین به دستورالعمل جدیدی که در سال 1402 برای حفظ بناهای تاریخی تصویب شده اشاره کرد و بیان نمود که این اقدامات بخشی از تلاشهای مستمر برای حفاظت از میراث فرهنگی تهران است و به نظر میرسد اعضای شورای شهر نیز باید به این مصوبات توجه بیشتری داشته باشند.
