**الهه جعفرزاده:**
با افزایش بارشها در هفتهها و ماههای اخیر، این موضوع در زمینه منابع آبی ایران مورد بررسی قرار گرفته است که آیا این بارشها نشانهای از آغاز یک دوره ترسالی است یا فقط یک نوسان اقلیمی موقتی به شمار میآید. تجربه طولانی مدت خشکسالی و کاهش سطح آبهای زیرزمینی در سالهای اخیر، موجب نگرانیهای بیشتری درباره مدیریت منابع آب کشور شده است.
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، در گفتوگو با خبرآنلاین، به بررسی وضعیت بارشها و تأثیر آن بر منابع آبی کشور پرداخت. او بیان کرد: «در پنج سال گذشته، میانگین بارش کشور به طور قابل توجهی کمتر از متوسط بلندمدت بوده است. از ابتدای امسال تا نیمه آذر، بیش از ۲۰ استان کشور هیچ بارشی نداشتند، که این امر موجب بحرانی شدن وضعیت مناطقی چون تهران، مشهد، تبریز، اراک و بندرعباس شد.»
مسئول این مرکز همچنین اشاره کرد که بارشها در ایران همواره با نوسانات زیادی همراه بوده و میانگین بارش کشور حدود یکسوم میانگین جهانی است. وظیفه افزود: «میزان بارندگی در برخی سالها به ویژه در سالهای ۱۳۷۱ و ۱۳۷۲ به بیش از ۳۰۰ میلیمتر رسید، اما سال گذشته میانگین بارش تنها ۱۴۰ میلیمتر بوده است.»
او تأکید کرد که تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی باعث کاهش میانگین بارش در کشور و افزایش دما شده است. همچنین، گرمایش جهانی موجب افزایش تبخیر شده و بدین ترتیب میزان آب در دسترس که ایران میتواند از بارشها بهرهبرداری کند کاهش یافته است.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی با یادآوری این که کشور ششمین سال متوالی را با بارش کمتر از نرمال تجربه میکند، گفت: «بیش از ۲۰ استان تا نیمه آذر بدون بارش بودند و این موضوع شرایط بحرانی را برای برخی مناطق ایجاد کرد. اما خوشبختانه، از نیمه آذر به بعد بارشها در جنوب و نیمه شرقی کشور بهبود یافته و امیدواریم این وضعیت ادامه داشته باشد. بارشهای اخیر به جبران کمبود آب در سدها و رودخانهها کمک کرده است، اما سفرههای آب زیرزمینی همچنان با کاهش قابل توجهی روبهرو هستند.»### ششمین سال کمبارشی مداوم در ایران؛ پیشبینی وضعیت بحرانی برای سه استان
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی با اشاره به وضعیت نامطلوب بارشها در استانهای غربی و فلات مرکزی، اعلام کرد که بارشها در استانهای تهران، قزوین، قم، مرکزی و همدان به شدت زیر میانگین نرمال قرار دارد. به عنوان نمونه، تهران باید حدود ۱۱۵ میلیمتر بارش دریافت میکرد، در حالی که تنها ۳۱ میلیمتر بارش ثبت شده است. این کمبود در وضعیت سدهای استان تهران نیز نمایان است.
وی تصریح کرد که با ادامه این روند، حتی اگر در ماههای آینده بارش نرمال داشته باشیم، کل بارش سالانه همچنان حدود ۲۵ درصد کمتر از متوسط خواهد بود. این امر میتواند منجر به کاهش سطح آب قابل دسترس برای شرب و دیگر نیازها در استانهای مرکزی، البرز و تهران شود و وضعیت آنها را بحرانیتر کند.
#### آیا ایران به ترسالی وارد شده است؟
رئیس مرکز مدیریت بحران خشکسالی در پاسخ به این سؤال که آیا بارشهای اخیر نشاندهنده ورود کشور به ترسالی است، تأکید کرد که «به هیچ عنوان وارد ترسالی نشدهایم». وی بیان کرد که ترسالی نیازمند استمرار بارش در طول سال آبی است و حتی اگر بارشها به حد نرمال برسد، وضعیت منابع زیرزمینی همچنان نگرانکننده خواهد بود.
#### مدیریت مصرف آب
رئیس مرکز در خصوص مدیریت آب و پیشگیری از وخامت اوضاع آبی کشور گفت که بحران آب یک موضوع منطقهای است و ممکن است برخی مناطق با کمبود آب مواجه باشند. بنابراین، بهبود زیرساختها و اصلاح الگوی مصرف آب امری ضروری است. وی همچنین به اهمیت کاهش مصرف آب و استفاده از تجهیزات کممصرف اشاره کرد و پیشنهاداتی برای تغییر در رفتارهای فردی ارائه داد.
تلاش برای بهینهسازی مصرف آب میتواند تأثیرات مثبتی بر شرایط آبی کشور داشته باشد، به ویژه با توجه به شرایط فعلی.
