به گزارش خبرآنلاین، ازدواج به عنوان یک رابطه انسانی و عاطفی نیاز به انتخاب و توافق دو طرف دارد و میتواند به تأمین نیازهای عاطفی و امنیت روانی کمک کند. در روابط سالم، مرزهای مشخص و توزیع عادلانه قدرت وجود دارد. با این حال، ازدواجهایی که در شرایط نابرابر یا بدون رضایت واقعی انجام میشوند، میتوانند به آثار منفی و فشارهای روانی منجر شوند. ازدواج زودهنگام، به ویژه در مورد افرادی که هنوز به بلوغ فکری نرسیدهاند، از جمله ازدواجهای اجباری محسوب میشود، زیرا این افراد قادر به اتخاذ تصمیمات مستقل نیستند.
ایسنا در گزارشی اعلام کرد که پدیده کودکهمسری به ویژه در جوامع سنتی و کمتر توسعهیافته مشاهده میشود و آثار آن نه تنها به یک فرد محدود میشود بلکه تأثیرات بیشتری را بر خانواده و جامعه دارد. براساس تعاریف بینالمللی، ازدواج زیر ۱۸ سال میتواند سلامت جسمی و روانی دختران را به خطر بیندازد و از آنها فرصتهای تحصیل و رشد اجتماعی را سلب کند. آمارها نشان میدهند که در برخی نواحی ایران، ازدواج دختران در سنین ۱۰ تا ۱۴ سال همچنان وجود دارد و حتی در سالهای اخیر افزایش یافته است، که نیاز به بررسیهای علمی و اجتماعی در این زمینه را دوچندان میکند.
زهرا مرتضیزاده، محقق دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، به همراه همکاران خود به بررسی تجارب کودکهمسران پرداختهاند تا چگونگی شکلگیری این ازدواجها و مسائل مرتبط با آنها را تحلیل کنند. این پژوهش کیفی با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی تفسیر شده و بر روی ۱۵ نفر از کودکهمسران ساکن شبستر انجام گرفته است.
یافتهها نشان میدهند که تجربه کودکهمسری تحت تأثیر عواملی چون اقتدارگرایی والدین، فقر اقتصادی و باورهای نادرست فرهنگی شکل میگیرد. بیشتر دختران به علت ترس یاlack of emotional support وارد این ازدواجها شدهاند و آرزوهایی چون ادامه تحصیل و تجربه دوران نوجوانی را در روایتهای خود بیان کردهاند.
اکثر شرکتکنندگان در این تحقیق از آسیبهای جسمی و روانی، نظیر بارداری زودرس و اضطراب، یاد کردهاند و فقط تعداد معدودی به برخی مزایای اجتماعی اشاره کردهاند. پژوهشگران بر لزوم توانمندسازی این افراد از طریق آموزش مهارتهای زندگی و مشاوره تأکید دارند.
نتایج این مطالعه که در فصلنامه «مطالعات زن و خانواده» منتشر شده، نشان میدهند که برای مقابله با کودکهمسری، باید نه تنها از خود کودکهمسران حمایت شود، بلکه خانوادهها و جامعه نیز نیاز به آموزش دارند. فرهنگسازی و همکاری نهادهای آموزشی و رسانهها از ابزارهای مهم پیشگیری است. پژوهشگران همچنین پیشنهاد کردند که مطالعات آینده به بررسی ابعاد دیگر در حوزه سلامت روان و کیفیت زندگی کودکهمسران بپردازند.
