**زلزله ۴.۵ ریشتری در گیلان: یادآوری خطرات طبیعی و لزوم تدبیر**
بامداد روز شنبه، دوم اسفند ۱۴۰۴، زمینلرزهای به بزرگی ۴.۵ ریشتر استان گیلان را تحت تاثیر قرار داد. این زمینلرزه که در ساعت ۸:۳۹ بامداد و در منطقه رودبنه لاهیجان رخ داد، به رغم هراس عمومی و خروج مردم از ساختمانها، گزارشی از خسارات اولیه نداشت. عمق کانونی این زلزله ۱۲ کیلومتر و در فاصله ۴۰ کیلومتری شرق رشت قرار داشت.
دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، در گفتوگو با خبرآنلاین به تشریح این حادثه پرداخت و بر اهمیت موضوع لرزهخیزی گیلان و لزوم برنامهریزی برای کاهش ریسکهای مرتبط تاکید کرد. وی با اشاره به موقعیت جغرافیایی منطقه، تاکید کرد که وقوع زلزله در نزدیکی دو گسل بزرگ البرز و لاهیجان قرار دارد و خطر زلزلههای بزرگ در این نواحی همچنان وجود دارد.
زارع با یادآوری زلزله مهیب ۳۱ خرداد ۱۳۶۹، آن را به عنوان اولین زلزله به معنای واقعی در شهرهای ایران ذکر کرد و شرح داد که این زمینلرزه باعث آسیبهای فراوان به زیرساختها و ایجاد تلفات جانی و مالی وسیع شد. او خاطرنشان کرد که در آن واقعه حدود ۱۵ هزار نفر جان باختند و بیش از ۴۰ هزار نفر مجروح شدند.
در سالهای اولیه بعد از آن زلزله، رویکردی محافظهکارانه در ساخت و سازها به وجود آمد که به مرور زمان تحتالشعاع قرار گرفت. زارع بیان کرد که این یادآوریها ضرورت توجه مجدد به ارزیابی خطرات و برنامهریزی درست برای سازهها در مناطق زلزلهخیز را نمایان میسازد.
این حادثه مجددی به یادآوری خطرات طبیعی برای ساکنان گیلان و نیاز به حفظ ایمنی و بهبود شرایط مسکونی بخصوص در مناطق مستعد زلزله دارد.**عدم توجه به ریسک زمینلرزه در توسعه منطقه منجیل و رودبار**
توسعه بیبرنامه در مناطق منجیل و رودبار سبب نگرانیهای جدی در خصوص ایمنی ساختمانها در برابر زلزلهها شده است. در حال حاضر، پروژههای ساختمانی متعددی در این مناطق در حال اجراست، از جمله مجتمعهای مسکونی مهر، که بدون توجه کافی به خطرات زمینلرزه در نواحی با ریسک بالا در حال ساخت هستند. ساخت و ساز آپارتمانها در مناطق ناپایدار حاشیه رودبار نیز به عنوان یک نمونه بارز از این بیتوجهی به شمار میآید.
استاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله با اشاره به مضرات این تغییرات، خاطرنشان میکند که بهرغم افزایش جمعیت، تأسیسات جدید و زیرساختهای توسعه یافته، یادآوری وقایع گذشته نظیر زلزله سال ۱۳۶۹ به تدریج به فراموشی سپرده شده است. بر اساس آمار سال ۱۳۶۹، جمعیت رودبار حدود ۱۴۰ هزار نفر بوده که پس از زلزله به ۱۰۰ هزار نفر کاهش یافته است.
به گفته این پژوهشگر، ساخت و سازهای جدید، به ویژه در راستای تکمیل آزادراه قزوین-رشت و ساخت راهآهن در این منطقه، نگرانیهایی را درباره بروز زمینلغزشها ایجاد کرده است. مسیرهای یادشده شامل نواحی حساس برای زمینلغزش در زمان وقوع زلزلههای آینده هستند، که در انتخاب مسیر و حفر ترانشه برخورد مناسبی با این موضوع نشده است.
