به گزارش خبرگزاریهای معتبر، محسن شریفی، دبیر کارگروه پسادکتری شورای عالی عتف، در نشست خبری که به بررسی دورههای پسادکتری فناوری اختصاص داشت، به تشریح جزئیات این برنامه پرداخت. این دوره، که به عنوان یک دوره پژوهشی و فناورانه تعریف میشود، به پژوهشگران امکان میدهد که زیر نظر استاد یا میزبان علمی، پروژههای مسئلهمحور را در دانشگاهها، مؤسسات پژوهشی یا شرکتها اجرا کنند.
شریفی خاطرنشان کرد که مدت زمان این دوره یک سال است و امکان تمدید آن نیز وجود دارد. متقاضیان برای شرکت در این دوره باید دارای مدرک دکتری تخصصی باشند، اما این دوره بهطور رسمی به عنوان یک مقطع تحصیلی به شمار نمیآید.
وی در ادامه به اهمیت این دوره در نظامهای علمی مطرح جهان اشاره کرد و گفت: محققان پسادکتری در بسیاری از کشورها به عنوان بخشی از نیروی انسانی پژوهشی محسوب میشوند و کشورها به جذب و نگهداشت آنان سرمایهگذاریهای بالایی میکنند. با این حال، در ایران، این دورهها تاکنون با محدودیتهایی روبهرو بوده و آییننامه جامع و واحدی برای آنها وجود نداشته است.
شریفی با بیان اینکه «طرح ملی جذب و بهکارگیری محققان پسادکتری» در مرداد ۱۴۰۱ توسط شورای عالی علوم به تصویب رسیده، افزود: آییننامه اجرایی این طرح نیز در اسفندماه همان سال به تصویب کمیسیون دائمی شورای عتف رسید.
او از حقوق محققان پسادکتری به عنوان حداقل ۸۰ درصد حقوق استادیار پایه یک یاد کرد و بر اهداف اصلی این طرح همچون توسعه دورههای پسادکتری، افزایش بهرهوری از دانشآموختگان دکتری و حل مسائل کشور تأکید کرد.
شریفی همچنین به تعریف چهار نوع دوره پسادکتری برای نخستین بار در کشور اشاره کرد. این نوعها شامل «پسادکتری تحقیقات بنیادی»، «پسادکتری تحقیقات کاربردی»، «پسادکتری فناوری» و «پسادکتری صنعتی» میشود.
نشست امروز بهصورت رسمی آغاز دوره «پسادکتری فناوری» را اعلام کرد که بهطور خاص برای شرکتهای دانشبنیان طراحی شده است. در این دوره، شرکتها میتوانند پروژههای فناورانه خود را در سامانه ثبت کنند و پژوهشگران نیز میتوانند پروپوزالهای خود را ارسال نمایند.
در نهایت، شریفی به همکاری سهجانبه معاونت علمی، شورای عتف و صندوق نوآوری برای اجرای این برنامه اشاره کرد و به همکاریهای آتی در این زمینه امیدوار بود.در جلسهای با هدف تشریح طرح جدید، مسئولان اعلام کردند دوره پسادکتری فناوری با همکاری سه نهاد اصلی شامل معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، دبیرخانه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری و صندوق نوآوری و شکوفایی راهاندازی میشود.
شریفی، یکی از مقامهای مسئول، از نهایی شدن تفاهمنامهای سهجانبه در شهریور ۱۴۰۴ خبر داد و گفت: سامانهای برای ثبتنام پژوهشگران و شرکتهای پذیرنده طراحی شده که شامل مراحل حمایت و پایش طرحها از طریق سامانه غزال صندوق نوآوری خواهد بود.
وی افزود کمیتهای مشترک متشکل از نمایندگان سه نهاد ذکر شده برای بررسی درخواستها و نظارت بر دوره تشکیل شده و دستورالعمل اجرایی آن نیز آماده شده است.
برای اطلاعرسانی به عموم نیز سه سامانه معرفی شدند: سامانه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، سامانه معاونت توسعه شرکتهای دانشبنیان، و سامانه صندوق نوآوری و شکوفایی، که اطلاعات فراخوان اولین دوره پسادکتری فناوری از این طریق منتشر شده است.
**اشتغال ۱۵۰ هزار نیروی کلیدی در اکوسیستم فناوری**
در ادامه نشست، تورج امرایی، معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان، به تشریح اهداف این برنامه پرداخت و اعلام کرد که در حال حاضر بیش از ۱۱ هزار شرکت دانشبنیان در کشور فعال هستند که حدود ۵۸۰ تا ۶۰۰ هزار نفر نیروی انسانی را به کار میگیرند. او تأکید کرد که بین ۱۵۰ هزار نفر از این افراد نیروی متخصص کلیدی هستند که در توسعه محصولات دانشبنیان نقش دارند.
امرایی با تأکید بر اهمیت نیروی انسانی گفت: این برنامه با هدف توانمندسازی شرکتها در زمینه نیروی انسانی طراحی شده است و از همکاری صندوق نوآوری و شورای عالی عتف در این راستا تقدیر کرد.
وی همچنین با اشاره به سطح تحصیلات فارغالتحصیلان دکتری در ایران، گفتکه هدف دوره پسادکتری پر کردن شکاف میان دانش، صنعت و فناوری است تا نیروی انسانی متخصص در اختیار شرکتها قرار گیرد.
**استفاده از ظرفیت قانون جهش تولید دانشبنیان**
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان قانون جهش تولید دانشبنیان، مصوب سال ۱۴۰۱ را یکی از ارکان این طرح دانست و به ظرفیتهای بالقوه این قانون اشاره کرد که امکان طراحی برنامههای حمایتی را فراهم میکند.
او خاطرنشان کرد که در برنامه مشترک پسادکتری فناوری، حقوق محققان معادل ۸۰ درصد حقوق استادیار پایه یک است، اما در صورت ارائه طرح تحقیق و توسعه، این میزان میتواند افزایش یابد و تا دو برابر حقوق محققان ارتقا یابد.**شرکتهای دانشبنیان از حمایتهای مالی برای پژوهشگران بهرهمند میشوند**
در گفتوگویی، امرایی به تشریح مزایای مالی طرح جدید برای پژوهشگران پرداخت و اعلام کرد: با ارائه طرحهای تحقیق و توسعه که مشمول ماده ۱۱ و ۱۳ اعتبار مالیاتی قانون جهش هستند، شرکتهای متقاضی میتوانند حقوق محققان پسادکتری را تا دو برابر افزایش دهند. این موضوع میتواند برای فارغالتحصیلان دکتری و شرکتها بسیار جذاب باشد و انتظار میرود رسانهها به آن توجه ویژهای داشته باشند.
او همچنین اهداف این برنامه را متنوع عنوان کرد و گفت: این طرح شامل توسعه فناوری، طراحی و ساخت محصولات جدید، ارتقای کیفیت محصولات کنونی و همچنین نوآوری در فرآیندها و روشهای شرکتی است. او تأکید کرد که این برنامه به نیازهای واقعی بخش صنعت و فناوری توجه ویژهای دارد و همین ویژگی آن را از سایر طرحهای مشابه متمایز میکند.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان همچنین درباره بستر اجرایی این طرح توضیح داد و گفت: یک سامانه اختصاصی طراحی شده است که در آن شرکتها میتوانند نیازهای خود را ثبت کنند و پژوهشگران پسادکتری نیز امکان ثبت ایدهها و طرحهای خود را دارند. هدف این سامانه ایجاد همرسانی مؤثر میان عرضه و تقاضای علمی است.
او افزود که این شیوهنامه از نظر حقوقی و قراردادی بسیار کامل است و پژوهشگران میتوانند با اطمینان به دریافت حقوق خود بپردازند. در این مدل، شرکتهای دانشبنیان ملزم به پرداخت ۵۰ درصد از حقوق ۸۰ درصدی استادیار هستند و با استفاده از اعتبار مالیاتی میتوانند هزینهها را پوشش داده و پرداختی محققان را افزایش دهند.
در پایان، امرایی ابراز امیدواری کرد که این طرح بتواند به توسعه توانمندیهای نخبگانی در شرکتهای دانشبنیان کمک کرده و در نتیجه به افزایش مهارت دانشآموختگان دکتری، بهبود اشتغال و جلوگیری از مهاجرت نیروی متخصص منجر شود.
