به گزارش خبرآنلاین به نقل از روزنامه خراسان، معاون مرکز ملی فضای مجازی کشور در واکنشی به انتقادات از فیلترینگ اینستاگرام، با اشاره به شکایت ۲۹ ایالت آمریکایی از شرکت متا، به نقد سیاستهای موجود پرداخت. وی اشاره کرد که این ایالتها به خاطر اثر منفی الگوریتمهای اعتیادآور اینستاگرام بر نوجوانان، خواستار ۱.۴ تریلیون دلار غرامت شدهاند. او همچنین با طعنه به منتقدان فیلترینگ افزود: «در حالی که در آنسوی مرزها این مشکلات جدی مطرح است، برخی مسئولان همچنان در پی فراهم کردن دسترسی آسان زاکربرگ به ذهن نوجوانان ایرانی هستند.»
این اظهارات بار دیگر یک سوال مهم را به میان آورده که آیا میتوان با وجود آسیبهای موجود در یک پلتفرم، دسترسی عمومی به آن را محدود کرد یا ناچار به تنظیمگری دقیقتری هستیم؟
فضای مجازی و شبکههایی مانند اینستاگرام با چالشهایی همراهاند، از جمله اعتیاد رسانهای و انتشار محتواهای نامناسب. اما از سوی دیگر، همین پلتفرمها به ابزارهای مهمی برای کسب و کارها و معیشت بسیاری از ایرانیان تبدیل شدهاند. منتقدان فیلترینگ بر این باورند که نمیتوان به خاطر یک آسیب به کل این ابزارها محدودیت وارد کرد، بلکه نیاز به ایجاد توازن بین حق دسترسی کاربران و مدیریت چالشها احساس میشود.
همچنین، بررسی تأثیرات فیلترینگ ابعاد امنیتی جدیدی به خود گرفته است. معاون وزیر ارتباطات پیشتر اعلام کرده بود که ۶۷.۷ درصد مردم از فیلترشکنهای رایگان استفاده میکنند، و اکثر این کاربران میتوانند در معرض حملات سایبری قرار گیرند. این موضوع نه تنها هزینه و اختلال به کاربران تحمیل میکند، بلکه خطرات امنیتی جدی نیز برای اطلاعات شخصی آنها به بار میآورد.
تجربههای اخیر نشان میدهد که فیلترینگ به اهداف خود دست نیافته و براساس نظرسنجیهای اخیر، ۷۴ درصد از کاربران هنوز به پلتفرمهای فیلترشده دسترسی دارند، اما نه از طریق رسمی. این مسئله باعث ایجاد بازار زیرزمینی برای مافیای فیلترینگ و افزایش هزینه و خطرات امنیتی شده است. عارف، معاون اول رئیسجمهور نیز در اظهارنظری تاکید کرد که فیلترینگ نتیجه معکوس داشته است.
یکی از نگرانیهای اصلی این وضعیت دسترسی آسانتر نوجوانان به فیلترشکنها است، ابزاری که نه تنها به علل قهری محدود کردن دسترسی کمک نمیکند، بلکه ممکن است تهدیدات جدیدی را برای آنان به همراه داشته باشد.**فیلترینگ و تبعات آن در دنیای مجازی**
فیلترینگ بهعنوان ابزاری برای محدود کردن دسترسی به محتوا، معمولاً شامل محدودیتهایی بر روی طیف وسیعی از اطلاعات میشود که ممکن است از نظر اخلاقی، خشونتی، مجرمانه یا نامناسب برای کودکان به شمار رود. منتقدان بر این باورند که این نوع فیلترینگ نهتنها از بروز آسیبها جلوگیری نمیکند، بلکه در برخی موارد، دسترسی کاربران، به ویژه نوجوانان، به محتواهای غیرقابل کنترل را تسهیل میکند.
**بررسی شکایت علیه مالک اینستاگرام**
شکایت ۲۹ ایالت ایالات متحده از شرکت متا، که مالک اینستاگرام است، توجهها را به خود جلب کرده است. به گزارش خبرگزاری رویترز، دادستانهای کل این ایالتها متا را به دلیل ایجاد ویژگیهایی مانند پیمایش بیپایان و اعلانهای مداوم متهم کردهاند که نوجوانان را به استفاده طولانیمدت از این پلتفرم ترغیب میکند. این پرونده شامل مطالبه جریمهها و خسارتهای قانونی به مبلغ ۱.۴ تریلیون دلار است و به مسائل مرتبط با حفاظت از کودکان و جمعآوری دادههای کاربران زیر سنین قانونی میپردازد. در این زمینه، تفاوت مشهودی بین این شکایت و سیاستهای فیلترینگ در ایران وجود دارد. در آمریکا، فضای قانونی برای پاسخگویی به متا فراهم است، در حالی که در ایران بیشتر به پاک کردن صورت مسئله روی آوردهاند و به اصلاحات واقعی و مسئولیتپذیری پلتفرمها توجه نمیشود.
**چالشهای فیلترینگ**
سؤال اساسی در حال حاضر این است که آیا فیلترینگ گسترده توانسته است آسیبهای فضای مجازی را کاهش دهد یا خیر. با توجه به اینکه بخش عمدهای از کاربران همچنان از فیلترشکنها استفاده میکنند، لازم به نظر میرسد که بازنگری جدی در سیاستهای فعلی صورت گیرد.
نهایتاً، کشمکش بر سر فیلترینگ فقط یک موضوع فنی نیست؛ بلکه به نوعی از حکمرانی و رویکرد به حفاظت از نوجوانان و تعادل بین محدودیتها و مسئولیتپذیری مربوط میشود. شواهد موجود نشان میدهد که فیلترینگ گسترده بهتنهایی موفق به کنترل دسترسی یا کاهش آسیبها نشده و منجر به گسترش فیلترشکنها و پیچیدهتر شدن مسائل در این حوزه شده است.
