**تحلیل سانحههای بویینگ ۷۳۷ مکس و عوامل مؤثر در آنها**
به گزارش خبرآنلاین و به نقل از زومیت، دو حادثه مرگبار بویینگ ۷۳۷ مکس که به سقوط پرواز Lion Air 610 در پاییز ۲۰۱۸ و Ethiopian Airlines 302 در زمستان ۲۰۱۹ مربوط میشود، در مجموع جان ۳۴۶ نفر را گرفتند.
مطالعات انجامشده نشان میدهد که یکی از عوامل کلیدی در هر دو سانحه، عملکرد سیستم MCAS بوده است. این نرمافزار برای کمک به کنترل وضعیت دماغه هواپیما در شرایط خاص طراحی شده بود.
نقص اساسی در طراحی اولیه به این شکل بوده که MCAS تنها بر اساس دادههای یک حسگر زاویه حمله (AOA) عمل میکرد. اگر این حسگر اطلاعات نادرست ارسال میکرد، سیستم تصور میکرد که زاویه حمله بیش از حد بالاست و به همین دلیل دستور پایین آوردن دماغه را صادر میکرد.
این خطر زمانی بیشتر میشد که با اصلاح خلبان، MCAS قادر بود دوباره فعال شود و فرمانهای قبلی را تکرار کند. گزارش کنگره آمریکا این طراحی را به دلیل وابستگی به یک حسگر و قابلیت تکرار فرمانها بهقدری شکننده توصیف کرده است.
علاوه بر مشکلات فنی، تحقیقات کنگره به فشارهای مالی و تجاری برای رقابت با ایرباس A320neo اشاره کردهاند. بویینگ برای پاسخ به این فشارها بهجای طراحی یک مدل جدید، تصمیم به توسعه نسل جدید ۷۳۷ گرفت و تلاش کرد تا تغییرات به اندازهای باشد که نیازی به افزایش هزینه و دشواری آموزش خلبانان نداشته باشد.
گزارش نهایی کمیته حملونقل مجلس نمایندگان آمریکا بیانگر این است که این فشارها به کاهش هزینهها، حفظ زمانبندی و برخی از تصمیمگیریهای نادرست در طراحی و نظارت انجامید.
پس از زمینگیر شدن بویینگ ۷۳۷ مکس، FAA اصلاحات قابل توجهی را الزامی کرد. در نسخه جدید، MCAS از هر دو حسگر AOA استفاده میکند و در صورت بروز اختلاف یا خرابی، از فعال شدن نادرست آن جلوگیری مینماید. همچنین، MCAS دیگر نمیتواند تنها برای یک رویداد، فرمانهای مکرر صادر کند و برای هر وضعیت بالا رفتن زاویه حمله، تنها یک بار فعال میشود.
واقعه بویینگ ۷۳۷ مکس به یکی از درسهای مهم در صنعت هوانوردی تبدیل شده است که نشان میدهد نرمافزار هرگز نباید حیات و کنترل حیاتی هواپیما را تنها بر اساس یک نقطه شکست قرار دهد. در این مورد، مشکل تنها ناشی از یک خطای برنامهنویسی نبوده، بلکه ترکیبی از تصمیمات طراحی، فرضیات غلط درباره واکنش خلبانان، فرایند صدور گواهی و فشارهای تجاری به یک فاجعه با ۳۴۶ قربانی انجامیده است.
