در گزارشی از خبرآنلاین به نقل از زومیت، در نزدیکی سد بزرگ «سهدره» در چین بر روی رود یانگتسه، سازهای منحصر به فرد به نام «بالابر کشتی سهدره» دیده میشود. این سازه که بیشتر شبیه یک آسانسور بزرگ برای کشتیها است، توانایی جابجایی شناورهایی به وزن حداکثر ۳ هزار تن را دارد و آنها را به ارتفاع ۱۱۳ متر بالا یا پایین میبرد تا از سد عبور کنند.
چین این بالابر را به عنوان یکی از تأسیسات دائمی کشتیرانی سد سهدره و بزرگترین بالابر عمودی کشتی در جهان معرفی کرده است.
نحوه عملکرد این بالابر به ظاهر ساده است، اما پیادهسازی یک سیستم به این ابعاد پیچیدگیهای خاص خود را دارد. کشتیها وارد محفظهای با طول ۱۲۰ متر و عرض ۱۸ متر میشوند که دارای ۳٫۵ متر آب است. وزن کل محفظه و آب به ۱۵٬۵۰۰ تن میرسد و حرکت آن به وسیله سیستم چرخودنده و ریلهای دندانهدار همراه با ۲۵۶ کابل فولادی صورت میگیرد.
هدف اصلی این ساختار حذف کامل قفلهای بزرگ سد نیست، بلکه فراهم کردن راهی سریعتر برای کشتیهای کوچک و متوسط است و در عین حال فشار روی سامانههای آبی مجاور را کاهش میدهد. کشتیهای بزرگتر همچنان باید از قفلها استفاده کنند. در مقایسه با عبور از قفلها که معمولاً سه تا چهار ساعت زمان لازم داشت، این بالابر میتواند در حدود ۴۰ دقیقه یک کشتی را جابجا کند.
این تفاوت زمانی، باعث شده تا بالابر سهدره به یک عامل مهم در جابهجایی مسافرین و بار در مسیر یانگتسه تبدیل شود. شرکت China Three Gorges Corporation اعلام کرد که انتظار میرود تا اوایل ۲۰۲۴، این بالابر بیش از یک میلیون مسافر را جابجا کند و از زمان آغاز بهرهبرداری آزمایشی در سال ۲۰۱۶، ۲۵۸۰۰ شناور و ۱۵٫۴۹ میلیون تن بار از آن عبور کردهاند.
استفاده از این سازه همچنان در حال افزایش است و در سال ۲۰۲۴، به ۴۷۳۴ بار فعالیت دست یافته، ۴٬۷۷۵ شناور را جابجا کرده و ۳٫۷۸۹۸ میلیون تن بار و ۵۶۶٬۴۰۰ سفر مسافری را پوشش داده است. مجموع عملکرد این بالابر تا پایان سال ۲۰۲۴ به نزدیک ۳۰ هزار شناور، ۱٫۵۶۲۲ میلیون مسافر و ۱۸٫۶۴۷۳ میلیون تن بار رسیده است.
دادهها نشان میدهد که استفاده از بالابر در سال ۲۰۲۵ نیز افزایش داشته و در پنج ماه نخست سال، مجموع عملیات به ۴٫۷۱ هزار بار رسیده و بیش از ۳۱٫۴ هزار عبور کشتی، ۱٫۷۸۶ میلیون مسافر و ۱۹٫۲ میلیون تن بار ثبت شده است.
از نظر فنی، بالابر سهدره به عنوان یک پروژه مهم در مهندسی آبراههها شناخته میشود. شرکت CTG اعلام کرده که این سازه با دقتی بسیار بالا ساخته شده و اختلاف ارتفاع میان بخشهای مختلف سیستم در حین حرکت بیشتر از دو سانتیمتر نمیشود. در شرایط عادی، این دستگاه حدود ۲۲ بار در روز فعالیت دارد.
