به گزارش خبرگزاری مهر، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری نشستی با حضور نمایندگان مجلس و مسئولان علمی استان کردستان برگزار کرد. این جلسه به میزبانی حسین افشین، معاون علمی رئیسجمهور و با حضور محمدرضا هرمزینژاد رئیس بنیاد ملی علم ایران، سعید خدایگان قائممقام بنیاد ملی علم ایران و دیگر مقامات دانشگاهی استان برگزار شد.
موضوعات مطرحشده در این نشست شامل جایگاه تولید علم و فناوری در کردستان، ارائه راهکارهای توسعه زیستبوم نوآوری، تصویب حمایت از طرحهای فناورانه و ترسیم نقشه راه برای پیشرفتهای پژوهشی بود.
حسین افشین در این نشست از کاهش شدید پروپوزالهای پژوهشی در سالهای اخیر خبر داد و ابراز امیدواری کرد که با تخصیص بودجه مناسب از سوی معاونت علمی، روند تولید علم به حالت رشد بازگردد. وی اعلام کرد که با حمایتهای انجامشده، تعداد پروپوزالها در دانشگاهها به شکل قابلتوجهی افزایش یافته است.
به گفته افشین، بودجه مصوب بنیاد ملی علم حدود ۱۰۰ میلیارد تومان بوده که برای تولید علم کافی نیست. او اشاره کرد که در نظر دارند این بودجه به ۱۰۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ افزایش یابد، چراکه تولید علم از اولویتهای دولت است.
افشین همچنین تصریح کرد که ۸۰ درصد تولید علم کشور از ۲۰ دانشگاه برتر نشئت میگیرد و برای این دانشگاهها افزون بر بودجه یادشده، حمایت ویژهای در نظر گرفته شده است. وی هدف از این اقدام را دستیابی به یک جهش علمی دانست و پیشبینی کرد که وضعیت علمی کشور در سالهای آتی بهتر خواهد شد.
معاون علمی رئیسجمهور، ارزیابی دانشگاهها را بر اساس پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) اعلام کرد و به دنبال شاخصهایی برای ارتقای کیفیت و تعداد انتشارات علمی است.در راستای ارتقای جهش علمی بینالمللی، ارزیابی نهادهای دانشگاهی از جمله دانشگاه کردستان به عنوان یکی از اهداف مهم در نظر گرفته شده است. افشین، معاون علمی رئیسجمهور، بر این نکته تأکید کرد که با توجه به ظرفیتهای علمی موجود در استان، انتظار میرود دانشگاه کردستان در سال آینده حداقل ۱۰۰ میلیارد تومان پروژه از بنیاد علم دریافت کند.
وی همچنین به برگزاری رویداد «شب علم» در استان کردستان اشاره کرد و بر ضرورت تأسیس این رویداد برای تقویت فضای علمی در استان تأکید داشت. معاون علمی با بیان اینکه دولت همواره از تلاشهای علمی حمایت خواهد کرد، اعلام کرد که حمایت از ۲۰ دانشگاه برتر به نفع سایر دانشگاهها بوده و همه مراکز علمی در چرخه حمایت باقی میمانند.
در زمینه نخبگان بومی، افشین یادآور شد که حدود هزار نخبه در کردستان شناسایی شدهاند، اما مشکل عمده استان عدم ماندگاری این نخبگان است. وی تأکید کرد که تأمین مسکن برای نخبگان باید در اولویت قرار گیرد و امکانات لازم برای حفظ آنان در استان فراهم شود.
رئیس بنیاد ملی نخبگان همچنین به وضعیت شرکتهای دانشبنیان در کردستان پرداخت و اعلام کرد که فعلاً ۵۴ شرکت فعال هستند، در حالی که انتظار میرود این تعداد به حداقل ۲۰۰ برسد. درآمد این شرکتها حدود ۴۱۱ میلیارد تومان است که تنها بخش کوچکی از درآمد دانشبنیان کشور را شامل میشود.
افشین در خصوص سیاستگذاریهای جدید در حوزههای راهبردی مانند هوش مصنوعی و کوانتوم نیز گفت که لازم است تا نیروی انسانی متخصص در این حوزهها تربیت و حمایت شود تا از واردات علم جلوگیری شود و در این راستا، برنامههایی برای افزایش تعداد استادان در این زمینهها تدوین شده است.به منظور حمایت از دانشجویان دکتری در حوزههای علمی، گرنتهای ویژهای برای آنان تخصیص خواهد یافت. رئیس بنیاد ملی نخبگان همچنین بر این نکته تأکید کرد که محیط علمی یک محیط پویا و رقابتی است که بر اساس فعالیتهای علمی، جایگاه افراد بهبود مییابد و این نشانهای از سلامت نظام علمی است.
در ادامه نشست، محمدرضا هرمزینژاد، رئیس بنیاد ملی علم ایران، گزارشی از عملکرد دانشگاهها و مراکز پژوهشی استان کردستان ارائه داد. وی به افزایش چشمگیر اعتبارات پژوهشی، افزایش اعتماد اعضای هیئت علمی و توسعه همکاریهای علمی بین این استان و بنیاد ملی علم اشاره کرد.
هرمزینژاد اظهار داشت که در طول دو دهه گذشته، چهار مرکز از استان کردستان طرحهای پژوهشی به بنیاد ملی علم ارسال کردهاند و عمده اعتبارات این طرحها مربوط به سه تا چهار سال اخیر بوده که نشاندهنده روند مثبت در همکاریهای علمی استان است.
از میان مراکز فعال، وی دانشگاه کردستان، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی و دانشگاه پیام نور بیجار را نام برد و تأکید کرد که دانشگاه کردستان بیشترین سهم را از اعتبارات جذب کرده است.
طبق گزارش وی، دانشگاه کردستان ۱۳ طرح پژوهشی مصوب داشته که اعتباری بالغ بر ۱۷۰ میلیارد ریال بهدست آورده است. در عین حال، دانشگاه علوم پزشکی کردستان و مرکز تحقیقات کشاورزی نیز هر یک پنج طرح مصوب و اعتباری نزدیک به هفت میلیارد ریال جذب کردهاند. دانشگاه پیام نور بیجار نیز یک طرح مصوب دارد.
هرمزینژاد با تأکید بر فعالیتهای علمی در استان کردستان، از وجود ۲۹۵ داور فعال در این استان در همکاری با بنیاد ملی علم خبر داد که نشاندهنده ظرفیت علمی بالای استان است. وی همچنین به روند فعالیتهای پژوهشی در پنج سال گذشته اشاره کرد و گفت که از ابتدای سال ۱۴۰۲، روند رو به رشد فعالیتها آغاز شده و در سال ۱۴۰۳ اعتبارات مصوب به حدود ۲.۱ میلیارد تومان رسیده است.
وی خاطرنشان کرد که تا نیمه سال ۱۴۰۴ این رقم به ۹۴ میلیارد ریال خواهد رسید و تأکید کرد که در سال جاری تاکنون ۲۸ طرح پژوهشی به تصویب رسیده و تعدادی دیگر در مراحل بررسی نهایی قرار دارند.
هرمزینژاد همچنین به افزایش تعداد پروپوزالهای ارسالی اشاره کرد و گفت که در سال ۱۴۰۳، ۳۸ پروپوزال ارسال شده و در سال ۱۴۰۴ نیز ۱۳ پروپوزال جدید دریافت شده است. بهعلاوه، با توجه به الزامات حمایتی بنیاد، اعتبار مصوب سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل چهار تا پنج برابر افزایش یافته است.
او با اشاره به توانمندیهای علمی در استان کردستان پیشبینی کرد که تعداد پروپوزالهای ارسالی به بنیاد ملی علم میتواند از ۱۳ فقره به ۲۰۰ فقره در سال افزایش یابد.تا ۳۳ درصدی در بنیاد ملی علم، افزایش تعداد پروپوزالها بهطور مستقیم به افزایش اعتبارهای ورودی به استان کمک خواهد کرد.
رئیس بنیاد ملی علم ایران با اشاره به حمایتهای این نهاد در بخش منابع انسانی و همکاریهای بینالمللی، اعلام کرد که در حال حاضر ۳۰ پژوهشگر پسادکتری در استان کردستان تحت پوشش این بنیاد قرار دارند. همچنین، ۱۶ رساله دکتری و پنج طرح بینالمللی نیز از حمایتهای بنیاد بهرهمند هستند.
وی در مورد نحوه پرداخت اعتبارات توضیح داد که حقوق پژوهشگران پسادکتری بهصورت ماهانه پرداخت میشود. ۳۰ درصد از اعتبار در مرحله اول طرحهای پژوهشی اختصاص مییابد و ادامه پرداختها بهصورت مرحلهای و بر اساس پیشرفت پروژهها انجام میگیرد. رئیس بنیاد همچنین بیان کرد که حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد از اعتبارات مصوب تاکنون به مجریان پرداخت شده و شفافیت در پیشرفت پروژهها تأثیر زیادی بر تخصیص اعتبارات دارد.
در ادامه، سعید خدایگان، قائممقام بنیاد ملی نخبگان، درباره نخبگان استان کردستان گزارشاتی ارائه داد و خاطرنشان کرد که حدود ۹۸۹ نفر از نخبگان استان در سامانه بنیاد ثبت شدهاند، که نشاندهنده ظرفیت بالای سرمایه انسانی در این منطقه است. وی به طرح شهید وزوایی اشاره کرد که دارای ۱۰۰ نخبۀ تحت حمایت است و ۳۱ نفر از آنها اخیراً بهعنوان برگزیده انتخاب شدهاند.
خدایگان همچنین آمار شش برگزیده از استان را در طرح احمدی ذکر کرد و تأکید کرد که این تعداد در حال حاضر به پنج برابر رسیده است. وی به اجرای طرح احمدی روشن و تشکیل «حلقههای حل مسئله» اشاره کرد و گفت که ۸۰ نفر از این حلقهها دانشجویان استان را تشکیل میدهند.
وی افزود که طرح «جهت» برای جذب دانشآموختگان دکتری طراحی شده و هشت نفر از برگزیدگان این طرح به دانشگاههای کردستان جذب شدهاند. این طرح یکی از سختگیرانهترین طرحهای بنیاد در ارزیابی و انتخاب افراد به شمار میرود.
علیرضا زندیان، نماینده مردم بیجار، نیز با تأکید بر ظرفیتهای علمی و اقتصادی استان کردستان، اظهار داشت که با فعالسازی این ظرفیتها، میتوان به توسعه پایدار دست یافت. وی همچنین به نقش دانشگاهها در حل مشکلات منطقهای اشاره کرد و از تجربههای موفق بیان نمود که اگر دست دانشگاهها باز باشد و پروژههای واقعی به آنها سپرده شود، میتوان منابع مالی پایدار برای آنها ایجاد کرد.
زندیان همچنین به مسئله مهاجرت نخبگان اشاره کرده و گفت که این موضوع به دلیل کمبود حمایت و زیرساختهای لازم است. اگر نخبگان در حوزههای تخصصی خود مشغول به کار شوند و حمایتهای مالی و نهادی دریافت کنند، میتوانند به موتور توسعه استان تبدیل شوند.**وضعیت شرکتهای فناور و دانشبنیان در بیجار نیازمند توجه**
زندیان، نماینده مردم بیجار در مجلس شورای اسلامی، به بررسی وضعیت شرکتهای دانشبنیان و فناور در این شهرستان پرداخت. وی اعلام کرد که در حال حاضر فقط دو شرکت دانشبنیان و حدود دوازده شرکت فناور در بیجار فعالیت میکنند که با ظرفیتهای موجود در منطقه همخوانی ندارد. از ظرفیتهای برجسته بیجار میتوان به برند جهانی فرش بیجار و تولیدات کشاورزی آن اشاره کرد که نیاز به توسعه مراکز نوآوری تخصصی دارند.
زندیان همچنین بر لزوم ایجاد زیرساختهای علمی تأکید کرد و گفت که دانشکده علوم پایه بیجار با کمبود شدید تجهیزات آزمایشگاهی، خوابگاه و امکانات آموزشی رو به رو است. او هشدار داد که اگر این کمبودها برطرف نشود، جذب دانشجویان تحت تأثیر قرار خواهد گرفت و ممکن است دانشکده به تعطیلی کشانده شود.
این نماینده مجلس به اهمیت شهرستان بیجار در تولید محصولات کشاورزی اشاره کرد و گفت که بیجار جایگاه نخست تولید گندم در کشور را داراست، در حالی که استان کردستان در تولید توتفرنگی نیز مقام اول را دارد. با این حال، او یادآور شد که بیجار فاقد یک مرکز نوآوری تخصصی در حوزه کشاورزی و تولیدات زراعی است، که این موضوع یک نقص جدی به شمار میرود.
زندیان در پایان، خواستار حمایت معاونت علمی از ایجاد یک «مرکز نوآوری تولیدات زراعی» در بیجار شد و بیان کرد که با توجه به ظرفیتهای موجود، این مرکز میتواند به رشد اقتصاد دانشبنیان منطقه کمک کند و ماندگاری نخبگان و فارغالتحصیلان حوزه کشاورزی را در استان تسهیل کند.
در این نشست که نمایندگان علمی و مسئولان دانشگاهی استان کردستان نیز حضور داشتند، به بررسی دستاوردها، طرحهای پژوهشی و چالشها در عرصه علمی استان پرداخته شد و نقش معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری و بنیادهای علمی در پشتیبانی از نخبگان و اعضای هیئت علمی دانشگاهها مورد بحث قرار گرفت.
