به گزارش خبرآنلاین، ستارهشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) به بررسی یک سیاره فراخورشیدی پرداختهاند که میتواند در تعریف مرزهای بین سیارات و ستارگان نقش مهمی ایفا کند.
این سیاره، که «29 Cygni b» نام دارد، یک غول گازی با جرمی معادل ۱۵ برابر مشتری است و در فاصله ۱۳۳ سال نوری از زمین قرار دارد. همچنین، بررسیها نشان میدهد که این سیاره حاوی ۱۵۰ برابر عناصر سنگینتری نسبت به زمین است.
به طور کلی، سیارات به شکلگیری از طریق فرآیند «پایین به بالا» تصور میشوند، جایی که تودههای کوچکی از سنگ و یخ به یکدیگر میپیوندند. اما این مدل در توضیح شکلگیری سیاراتی با این اندازه دچار چالشهای خاصی است.
از طرف دیگر، نظریهای وجود دارد که تأکید میکند غولهای گازی از طریق فرآیند «بالا به پایین» شکل میگیرند، به این صورت که تودههای غلیظ گاز و غبار در محیطهای پیشسیارهای به قطعات بزرگتر تبدیل میشوند. این فرایند شباهتی به تشکیل ستارهها دارد.
به نقل از ایسنا، تلسکوپ جیمز وب شواهدی را جمعآوری کرده است که نشان میدهد سیاراتی مانند «29 Cygni b» میتوانند از طریق روش «پایین به بالا» نیز شکل بگیرند.
این سیاره در مرز بین این دو فرآیند قرار دارد. در حالی که جرم زیاد آن به روش «بالا به پایین» اشاره دارد، فاصله آن از ستارهاش (۲.۴ میلیارد کیلومتر) و مدار وسیع آن نشاندهنده قابلیتهای روش «پایین به بالا» است.
تیم تحقیقاتی با استفاده از دوربین نزدیک به فروسرخ (NIRCam) تلسکوپ جیمز وب، مستقیماً از «29 Cygni b» تصویربرداری کرده است. این پروژه به مطالعه چهار سیاره فراخورشیدی دیگر که در فاصله نزدیک به ۱۵ میلیارد کیلومتر به دور ستارههای خود میچرخند، پرداخته و همه آنها دارای جرمی بین یک تا ۱۵ برابر مشتری هستند.
محققان در جستجوی نوری بودند که به وسیله کربن دیاکسید و کربن مونوکسید جذب میشود، که به آنها این امکان را داد تا نسبت عناصر سنگینتر از هلیوم را در جو «29 Cygni b» اندازهگیری کنند. یافتهها نشان میدهد که این سیاره نهتنها غنی از فلزات است، بلکه نسبت به ستاره مادر خود نیز مواد بیشتری از فلزات را جمعآوری کرده است.
همچنین، بررسیها نشان داد که مدار «29 Cygni b» همسو با چرخش ستاره مادر آن است و این نشان میدهد که این سیاره در یک قرص پیشسیارهای شکل گرفته است.
تیم تحقیقاتی قصد دارد با ادامه بررسیهای مشابه، تعیین کند که آیا دیگر سیارات فراخورشیدی نیز در دوران شکلگیری خود، مقادیر زیادی از مواد غنی از فلز را جذب کردهاند یا خیر. این اطلاعات میتواند به دانشمندان در درک بیشتر نحوه شکلگیری بزرگترین سیارات کهکشان راه شیری کمک کند.
