اسرار پشت اسکرول‌های بی‌پایان چیست؟ / چرا ترک کردن گوشی برای ما دشوار است؟

**غزال زیاری- محققان به بررسی مشکلی جدید در دنیای دیجیتال پرداخته‌اند که با نام “خود اسکرولینگ” یا Doomscrolling شناخته می‌شود. این پدیده زمانی اتفاق می‌افتد که کاربران، با باز کردن شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، زمان بیشتری را از آنچه تصور کرده بودند صرف می‌کنند و به طور ناگهانی متوجه می‌شوند که ساعت‌ها در حال مرور محتوا بوده‌اند.**

**بسیاری از افراد به تماشای ویدئوهای سرگرم‌کننده یا محتوای خبری مشغول هستند و این رفتار به روتینی در زندگی روزمره‌شان تبدیل شده است. اعتیاد به این شبکه‌ها به نگرانی‌های فزاینده‌ای دامن زده و دولت‌ها در برخی کشورها به محدود کردن دسترسی نوجوانان به این پلتفرم‌ها پرداخته‌اند.**

**به تازگی، دانشمندان در حال تحقیق بر روی عواملی هستند که افراد را به استفاده مداوم از شبکه‌های اجتماعی وادار می‌کند و اثرات آن بر توجه، خلق‌وخو و رفتار کاربران را مورد بررسی قرار می‌دهند. همچنین، محققان نسبت به ادعاهایی مبنی بر اینکه تلفن‌های هوشمند ذهن انسان را تحت تأثیر منفی قرار می‌دهند، هشدار داده‌اند و شواهد نشان می‌دهند که این پلتفرم‌ها ممکن است الگوهای مصرف اطلاعات را تقویت کنند.**

### **چرا مغز ما اسکرول کردن را ترجیح می‌دهد؟**

**بی‌پایانی فیدهای اجتماعی، توقف کردن را برای کاربران دشوار می‌کند. در حالی که یک کتاب یا یک برنامه تلویزیونی دارای پایان هستند، فیدهای شبکه‌های اجتماعی هیچ حد و مرزی ندارند. همین امر موجب ایجاد حس کنجکاوی می‌شود که کاربر به دنبال محتواهای تازه است.**

**هر بار که کاربر با محتواهای جذاب روبه‌رو می‌شود، مغز او دوپامین آزاد می‌کند که به خروجی‌های بیشتری از کاربران منجر می‌شود. این وابستگی به دنبال دریافت پاداش‌های بیشتر کاربر را به مدت زمان بیشتری نسبت به آنچه در نظر دارد، مشغول می‌کند.**

### **افسانه دوپامین و قدرت پاداش‌های غیرقابل‌پیش‌بینی**

**دوپامین تنها ماده‌ای برای ایجاد حس خوب نیست. این ماده نقشی حیاتی در انگیزش و رفتارهای جستجوگرایانه دارد. بسیاری از روان‌شناسان در تشبیه فیدهای شبکه‌های اجتماعی با دستگاه‌های قمار، به این نکته اشاره می‌کنند که هر دو به‌طور قابل توجهی به پاداش‌های غیرقابل‌پیش‌بینی وابسته‌اند. گاهی اوقات، پس از چند بار گشت زنی، کاربری با ویدئوی جالب یا خبر هیجان‌انگیزی مواجه می‌شود که او را به ادامه جستجوی بیشتر ترغیب می‌کند.**

**این واقعیت که زمان دریافت پاداش هرگز قطعی نیست، به “برنامه پاداش متغیر” شهرت دارد. در حالی که پاداش‌های غیرقابل پیش‌بینی می‌آیند، ارتباط میان انتظار برای پاداش و خود پاداش به طرز قابل توجهی قوی است. این شاید به خوبی توضیح دهد که چرا برخی افراد حتی پس از از دست دادن علاقه به محتوا، به مرور ادامه می‌دهند.**

### **نیاز به تازگی**

**مغز انسان به تازگی و تجربیات نو توجه ویژه‌ای دارد. اطلاعات جدید می‌تواند فرصتی یا خطری را به‌همراه داشته باشد. به همین خاطر، human در عرصه تجربه‌های ناشناخته کنجکاو است و شبکه‌های اجتماعی دائما آخرین محتواها را در اختیار کاربران قرار می‌دهند. هر پست جدیدی شامل تصویر یا خبری تازه، باعث تحریک مداوم مغز می‌شود و این خود دلیلی بر ادامه گشت زنی در این فضای مجازی است.**با گذشت زمان، الگوی مصرف محتوای دیجیتال می‌تواند منجر به افزایش تحریک و حرکت سریع بین بخش‌های مختلف اطلاعات گردد. محققان هشدار می‌دهند که قرار گرفتن مداوم در معرض محتوای محرک بالا، ممکن است جذابیت فعالیت‌های آرام‌تری مانند مطالعه یا کار عمیق را کاهش دهد.

### حلقه بازخورد سلامت روان
محتوای پرتحرک توانایی برانگیختن احساسات شدید را دارد که این امر باعث جذاب‌تر شدن عمل اسکرول کردن می‌شود. بر طبق پژوهش‌ها، اضطراب و مصرف اطلاعات می‌توانند به یکدیگر قوت ببخشند. افرادی که دچار نگرانی هستند، برای کاهش احساس عدم قطعیت خود، به جستجوی اطلاعات بیشتر می‌پردازند؛ اما این قرارگیری در معرض اطلاعات می‌تواند به جای کاهش استرس، آن را افزایش دهد.

این وضعیت منجر به ایجاد یک حلقه بازخورد می‌شود که در آن اضطراب، اسکرول کردن را تشدید کرده و در عوض، اسکرول کردن بیشتر به افزایش اضطراب کمک می‌کند. از این رو، محققان اسکرول کردن افراطی یا «Doomscrolling» را با سطوح بالاتری از استرس، بی‌اعتمادی و فرسودگی عاطفی مرتبط می‌دانند.

### آیا اسکرول کردن واقعاً مغز را بازطراحی می‌کند؟
برخی از دانشمندان سعی دارند تا از گزاره‌های اغراق‌آمیز مانند آسیب به مغز ناشی از شبکه‌های اجتماعی فاصله بگیرند، اما نظریه انعطاف‌پذیری عصبی می‌تواند توضیح دهد که چگونه عادت‌های دیجیتالی بر رفتار انسان تأثیرگذار می‌باشند.

انعطاف‌پذیری عصبی به این معناست که مغز قادر است از طریق تجربه‌های تکراری خود را وفق دهد. مسیرهای عصبی که مکرراً تحریک می‌شوند، با گذشت زمان قوی‌تر می‌گردند. عادت‌های ناشی از جستجو برای تازگی و پاداش‌های سریع می‌توانند با گذر زمان به فرایندهای خودکار تبدیل شوند.

به طور کلی، شبکه‌های اجتماعی خود به خود مضر نیستند و می‌توانند در عرصه‌های آموزش، سرگرمی و ارتباط بین افراد مفید باشند. مشکل زمانی آغاز می‌شود که فیدهای بی‌پایان جایگزین تعاملات معنادار، کار متمرکز و زمان دوری از صفحه‌نمایش‌ها می‌شوند. درک علمی پشت اسکرول کردن نشان می‌دهد که تلاش برای ترک این رفتار بیشتر به طراحی این پلتفرم‌ها مرتبط است که توجه شما را به حد امکان جلب می‌کنند.

**منبع: wionews**