نگار علی- بررسیهای جدید از دادههای رادار کلودفلر (Cloudflare Radar) در بازه زمانی ۸ تا ۱۵ جولای، وضعیت امنیت و رفتار کاربران در فضای اینترنت ایران را به تصویر کشیده است. این گزارش نشان میدهد که زیرساختهای ارتباطی کشور هنوز به شدت به آدرسهای قدیمی IPv۴ وابسته هستند. در این میان، یک افزایش کوچک، اما مهم در ترافیک IPv۶ از تاریخ ۱۲ جولای، میتواند نشاندهنده آغاز تغییراتی زیرساختی توسط اپراتورهای بزرگ باشد.
میزان پذیرش پروتکل نسخه ششم اینترنت (IPv۶) یکی از معیارهای اصلی ارزیابی پیشرفت شبکه هر کشور محسوب میشود.
انحصار IPv۴: نزدیک به ۹۸.۷٪ از کل درخواستهای HTTP در کشور هنوز از پروتکل قدیمی IPv۴ استفاده میکنند. این وابستگی شدید نشاندهنده چالشهای بزرگ اپراتورها در تأمین آدرسهای IP و عدم انتقال به سیستم جدیدتر است.
سهم اندک IPv۶: در حال حاضر، سهم IPv۶ از کل ترافیک شبکه فقط ۱.۳٪ است که این عدد فاصله بسیار زیادی با میانگین جهانی دارد.
تحلیل نمودار ترافیک در هفته منتهی به ۱۵ جولای نشاندهنده یک نقطه عطف فنی است. پیش از تاریخ ۱۲ جولای، سهم ترافیک IPv۶ تقریبا هیچ بود، اما پس از آن، نمودار کلودفلر نشاندهنده یک افزایش مستمر و ملایم در ترافیک IPv۶ است. این تغییر احتمالاً ناشی از اقدامات فنی مانند آزمایش مسیرهای IPv۶ یا بهروزرسانی تجهیزات شبکه توسط اپراتورهای اصلی است.
وضعیت امنیت تبادل داده در اینترنت کشور
نمودار توزیع درخواستهای وب بر اساس نسخههای مختلف پروتکل HTTP (شامل HTTP/۱.x ،HTTP/۲ و HTTP/۳) در بازه زمانی مذکور اطلاعات ارزشمندی را درباره وضعیت زیرساختها ارائه میدهد:
بیش از ۸۷.۷٪ از ترافیک بر بستر پروتکل HTTP/۲ قرار دارد. این نکته به این معناست که اکثر وبسایتها و سرورهای موجود در کشور به فناوریهای پیشرفته مجهز هستند که بهبود سرعت بارگذاری صفحات را ممکن میسازد. در طول هفته، این ترافیک بهطور پایدار و بدون نوسانهای شدید جابهجا شده است.
حدود ۱۲.۲٪ از ترافیک همچنان از نسخههای قدیمی HTTP/۱.x استفاده میکند. این ترافیک معمولاً به ابزارهای قدیمی و سرورهای دولتی مربوط میشود که هنوز به بهروزرسانی دست نزدهاند. نوسانات در این بخش نشاندهنده تغییر رفتار کاربران بین روز و شب است.
نکته تعجببرانگیز این است که سهم HTTP/۳ کمتر از ۰.۱٪ است، بهطوری که تاثیر آن به سختی در نمودار قابل مشاهده است. این پروتکل، سریعترین نسخه و بر پایه QUIC و UDP فعالیت میکند. دلیل این سهم ناچیز، احتمالاً فیلترینگ یا محدودیتهای زیرساختی بر روی پروتکل UDP است، که مرورگرها را مجبور به استفاده از پروتکل قدیمیتر HTTP/۲ میکند.
سلطۀ مطلق مرورگر کروم
تحلیل User Agents الگوی رفتاری جالبی را در بازار مرورگرها نشان میدهد…
### تسلط گوگل کروم بر بازار مرورگرها در ایران
مرورگر گوگل کروم با سهم ۹۶ درصدی، تقریباً تمامی ترافیک وب کشور را تحت تسلط خود دارد. این وضعیت به دو عامل عمده مرتبط است: نخست، محبوبیت بالای گوشیهای هوشمند مجهز به سیستمعامل اندروید که کروم به عنوان مرورگر پیشفرض روی آنها فعال است؛ و دوم، نفوذ ویندوز در بازار کامپیوترهای شخصی که باعث شده کروم به گزینه اصلی وبگردی کاربران تبدیل شود.
از سوی دیگر، سهم مرورگرهای سافاری و فایرفاکس به ترتیب تنها ۱.۲ درصد است که نشاندهنده محدودیت جامعه کاربران iOS و macOS در کشورمان است. فایرفاکس، با وجود سابقهای قابل توجه، به یک مرورگر فرعی برای گروه خاصی از کاربران تبدیل شده است.
در نهایت، گزارشات ترافیکی ایران در میانه جولای ۲۰۲۶، نشان از وجود تاخیر در گذار به فناوری IPv۶ دارد. در ماههای آینده، روند ترافیک مشخص خواهد کرد که آیا افزایش ۱.۳ درصدی به معنای یک تغییر ملی و گسترده به این نسل جدید آدرسها است یا اینکه این تغییر تنها یک روند فنی و محدود باقی خواهد ماند.
