**خبرگزاری مهر – گروه استانها، کوثر یاوری:**
کوههای مرتفع و دشتهای وسیع زاگرس، بهعنوان نبض اصلی حیات در غرب ایران، قرنهاست که در حال فعالیت هستند. جنگلهای بلوط و مراتع سرسبز این منطقه، نهتنها از منابع تنفسی طبیعی به شمار میآیند، بلکه نقش حیاتی در تنوع زیستی و اقتصاد محلی ایفا میکنند. با این حال، تغییرات اقلیمی، کاهش بارشها و خشکسالیهای مکرر، به این بومسازگان آسیب وارد کرده است. پوشش گیاهی مناطق زاگرس دیگر در شرایط مناسبی بهسر نمیبرد و نیاز به مداخله فوری و علمی احساس میشود.
در پاسخ به این چالش، فاز جدیدی از «طرح ملی کاشت یک میلیارد نهال» در استان کرمانشاه آغاز شده است. این طرح با هدف احیای مجدد جنگلها و مراتع، صرفاً بهعنوان یک اقدام سمبلیک نیست بلکه استراتژی بلندمدتی برای بازگرداندن سرسبزی به طبیعت محسوب میشود. تمرکز بر رویشگاههای زاگرس و انتخاب گونههای بومی و سازگار، این طرح را به مرحله اجرایی جدیدی وارد کرده است.
استان کرمانشاه، به علت موقعیت جغرافیایی و تنوع اقلیمی، یکی از مراکز کلیدی برای اجرای این طرح در کشور شناخته میشود. ویژگیهای خاص آبوهوایی و توپوگرافی این منطقه، ضرورت دقت در اقدامات احیایی را ایجاب میکند.
کارشناسان در اجرای این طرح، بر انتخاب گونههای بومی و مقاوم تأکید دارند. درختان و درختچههای مانند بلوط ایرانی، بادام تلخ و گلابی وحشی که با شرایط اقلیمی استان سازگارند، از اولویتهای کاشت محسوب میشوند. این گونهها به دلیل تابآوری بالای خود در برابر خشکی، بهترین گزینهها برای ترمیم پوشش گیاهی بهحساب میآیند.
از ویژگیهای بارز این مرحله از طرح، توجه به مطالعات اکولوژیکی است. در کنار کاشت نهالها، بررسیهای دقیقی درباره نوع خاک، شیب زمین و الگوی بارندگی انجام خواهد شد. هدف این تحقیقات، کاهش تلفات نهالها و افزایش ماندگاری آنها در طبیعت است.
در نهایت، این طرح تلاش دارد تا علاوه بر توسعه پوشش گیاهی، بهعنوان سدی مستحکم در برابر فرسایش خاک و بحرانهای ناشی از خشکسالی عمل کند و راهی پایدار برای احیای جنگلهای زاگرس فراهم آورد.
**اجرای طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت تا پایان ۱۴۰۵**
محمدحسین رستمی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمانشاه، با اشاره به اهمیت حفظ محیط زیست، اظهار داشت که برای مقابله با آلودگیها و تخریب لایه اوزون، برنامهای پنجساله توسط سازمان ملل برای کاشت یک میلیارد درخت در کشورهای مختلف طراحی شده است. سهم ایران، کاشت این تعداد درخت بین سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ تعیین شده است.
وی ادامه داد که این برنامه در راستای فرمایشات رهبر انقلاب، «هر ایرانی اگر سه نهال در سال بکارد، کشت یک میلیارد نهال محقق خواهد شد»، پیگیری میشود و امسال نیز به جدیت در این زمینه تلاش خواهد شد.**کاشت نهال امید در زاگرس با تأکید بر مشارکت عمومی**
رهبر انقلاب، آیتالله سید مجتبی خامنهای، به تازگی برنامهای برای کاشت نهال با عنوان «نهال امید» ترتیب دادهاند. به گفته رستمی، منابع مالی این طرح ملی از محل اعتبارات صیانت از جنگلهای زاگرس و با همکاری سازمانهای مردمنهاد تأمین شده است. این پروژه تحت عنوان «طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت» به اجرا در میآید.
رستمی ضمن اشاره به نقش مشارکت عمومی، افزود: در برخی مناطق جنگلی برای نگهداری، همکاریهای مردم و سازمانهای مردمنهاد انجام شده است. به عنوان نمونه، نهالکاری در پارک جنگلی ریژهلان هرسین و پارک جنگلی بیدسرخ صورت گرفته است. واگذاری این مناطق به مردم با شرط حفظ وضعیت موجود و توسعه گونههای جنگلی انجام شده است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمانشاه اطلاع داد که کلاسهای آموزشی در مورد نهالکاری در مدارس با همکاری آموزش و پرورش برگزار میشود. در این راستا، فعالیتهای گروهی در سطح استان اجرا شده و بیش از هفتهزار همیار طبیعت دانشآموزی و بیش از ۷۱ هزار همیار طبیعت تأسیس شدهاند.
**جنگلکاری به عنوان راهحلی برای کاهش آلودگی صوتی**
رئیس اداره جنگلداری استان کرمانشاه، عبدالعلی جلیلیان، در گفتوگویی به عواقب زندگی شهری و صنعتی پرداخته و اظهار داشت که سر و صدا ناشی از تجمع جمعیت و فعالیتهای صنعتی میتواند آثار منفی بر روح و روان انسانها داشته باشد. وی تأکید کرد که ایجاد جنگل و فضای سبز در نواحی شهری و اطراف مناطق صنعتی میتواند به کاهش این مشکلات کمک کند.
جلیلیان در ادامه یادآور شد که جنگلکاری باید با توجه به تنوع گونهها انجام شود تا از ویژگیهای مثبت هر نوع درخت بهره برد. به گفته او، درختان میتوانند در اعتدال دما و رطوبت محیط بسیار مؤثر باشند. جنگلها همچنین به جذب حرارت خورشید در تابستان و نگهداری حرارت زمین در زمستان کمک میکنند.
او در پایان بر لزوم بررسی عوامل اکولوژیک پیش از آغاز هرگونه جنگلکاری تأکید کرد و گفت که اطلاعاتی همچون نوع اقلیم، بارندگی و دما باید قبل از اجرای پروژهها جمعآوری شوند. جلیلیان به مصارف صنعتی و دارویی جنگلها نیز اشاره کرده و تأکید کرد که استفاده از گونههای مثمر بومی میتواند به تأمین نیازهای غذایی انسان کمک کند.**کاشت ۷ میلیون درخت در استان کرمانشاه به منظور حفاظت از منابع طبیعی**
در استان کرمانشاه، برنامهای گسترده برای کاشت درختان به عنوان راهکاری جهت حفاظت از منابع طبیعی در حال اجرای است. این اقدام به ویژه شامل گونههایی مانند بنه، کائوچو، و کاج میشود. رئیس اداره جنگلداری و جنگلکاری منابع طبیعی استان، در این خصوص اظهار داشت که تاکنون جنگلکاری در کشور عمدتاً به منظور استفادههای دارویی صورت نگرفته و بیشتر گونههای گیاهی در مراتع یا مزارع کشت میشوند.
جلیلیان همچنین به اهمیت زیبایی و جنبههای معنوی طبیعت اشاره کرد و گفت: تماشای محیط سرسبز جنگلها و گلهای رنگارنگ انسان را به شکرگزاری از رحمت الهی وا میدارد.
حمیدرضا چامه، معاون آبخیزداری منابع طبیعی استان، در گفتگویی تأکید کرد که پوشش گیاهی نقش کلیدی در حفظ منابع پایه دارد. وی به نحوه اثرگذاری درختان بر روی آب و خاک اشاره نمود و تأکید کرد که درختان با جذب آب و کاهش خطر لغزش خاک به حفظ پایداری دامنهها کمک میکنند. این فرآیند به نام «برگاب» که اثرات بارش را قبل از رسیدن به سطح زمین جذب میکند، نیز به این معنی است که درختان در کنترل خشکی خاک بسیار مؤثرند.
چامه از مداخلات انسانی و تخریب پوشش گیاهی به عنوان یکی از چالشهای بزرگ یاد کرد و گفت که تخریب جنگلها به دلیل فعالیتهای زراعتی و شهری میتواند منجر به ایجاد لغزشهای زمین شود.
وی همچنین تغییرات اقلیمی و کمبود آب را از چالشهای اصلی در سالهای اخیر عنوان کرد، اما به همکاریهای مردمی و سازمانهای غیر دولتی در کاهش این معضلات اشاره نمود.
چامه افزود که فشارهای تخریبی به سمت جنگلهای غرب کشور در حال افزایش است و خواستار ترویج فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی در میان مردم شد تا به این ترتیب تأثیرات مثبت پوشش گیاهی را در کنترل سیلابها و حفظ سرسبزی زمین شاهد باشیم.**کاهش تخریب جنگلها در استان کرمانشاه**
چامه در اظهارات اخیر خود درباره موفقیتهای استان کرمانشاه در حفاظت از منابع طبیعی اظهار داشت که یکی از مهمترین شاخصها، کاهش تخریب در عرصههای جنگلی است. به گفته وی، افزایش فرهنگ عمومی در حفظ جنگلها و مراتع و تغییر نگرش مردم به منابع طبیعی از جمله دلایل این موفقیتها هستند. همچنین، کاهش فرسایش خاک از طریق پروژههای اجرایی در جنگلها و مراتع از دیگر دستاوردهای حیاتی به شمار میرود.
چامه ادامه داد که طرح ملی کاشت یک میلیارد درخت، با همکاری مردم در حال اجرا است و تاکنون ۷ میلیون اصله درخت به این منظور در استان کاشته شده است.
وی در ادامه به پروژههای آبخیزداری و آبخوانداری اشاره کرد و توضیح داد که این پروژهها به کاهش خطر سیل و رسوبات کمک کرده و باعث بهبود تغذیه و نفوذ آب برای ذخیرهسازی منابع زیرسطحی میشود.
طرح ملی کاشت نهال در استان کرمانشاه با هدف احیای بومسازگان زاگرس و مقابله با تغییرات اقلیمی، بهویژه از طریق کاشت گونههای بومی و سازگار، در حال پیشرفت است. این طرح که پیشبینی میشود تا پایان سال ۱۴۰۵ با مشارکت فعال مردم، دانشآموزان و سازمانهای غیر دولتی به ثمر برسد، در حال حاضر ۷ میلیون اصله درخت را شامل میشود.
کارشناسان منابع طبیعی بر اهمیت توسعه اصولی جنگلها و فضاهای سبز تأکید کرده و خاطرنشان کردند که این اقدام نه تنها به کاهش آلودگی و تعدیل دما کمک میکند، بلکه به تثبیت خاک و کنترل روانآبها نیز میانجامد. آنها بر این نکته تأکید کردند که موفقیت این برنامهها به ارتقای فرهنگ عمومی در حفاظت از منابع ملی وابسته است.
