به گزارش خبرآنلاین، در حال حاضر بسیاری از افراد زمانی که از هوش مصنوعی برای نوشتن پیامها، تهیه پیشنویس ایمیلها یا انجام پروژههای کاری استفاده میکنند، احساس گناه میکنند. این حس که نام «احساس گناه ناشی از خودکارسازی» به آن اطلاق شده، به یکی از احساسات بارز عصر هوش مصنوعی تبدیل شده است.
طبق اطلاعات ایسنا، با ورود سریع تکنولوژیهای هوش مصنوعی به محیطهای کاری، پژوهشگران به شکل جدیتری به مستندسازی این احساس پرداختهاند. این مطالعات گناه ناشی از استفاده از هوش مصنوعی را به عنوان یک ناراحتی اخلاقی تعریف میکنند که افراد هنگام اتکا به این تکنولوژی برای وظایف خود، تجربه میکنند. این مسئله نه تنها به خود عمل مربوط میشود، بلکه نشاندهنده تلاش و اصالت فرد نیز هست.
یک تحقیق که در سال ۲۰۲۵ توسط «سیسیلیا کا یوک چان» استاد دانشگاه هنگ کنگ انجام شد، این احساس گناه را به عنوان یک نوع ناراحتی اخلاقی تعریف کرد که افراد هنگام بهرهگیری از مدلهای هوش مصنوعی تجربه میکنند و اغلب با ترس از قضاوت و عدم اصالت ارتباط دارد.
این احساس گناه در قالب پرسشهای آشنا بروز میکند. برخی از افراد نگران این هستند که با استفاده از هوش مصنوعی به عنوان فردی تنبل شناخته شوند. تردید در مورد قضاوت همکاران و مدیران نیز از دیگر نگرانیهاست. بر این اساس، شک و تردید در مورد حق تألیف نیز به این احساسات افزوده میشود.
تحقیق دیگری که در سال ۲۰۲۶ توسط «دنیل واسالو» از دانشگاه لندن انجام شد، این موضوع را عمیقتر توضیح داد. نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از هوش مصنوعی با معضلات اخلاقی و تنشهای هویتی ارتباط دارد و افراد در تلاش برای هماهنگ کردن کار خود با کمک این تکنولوژی هستند.
کسانی که در این تحقیق در مورد استفاده از هوش مصنوعی نظرسنجی شدند، نشان دادند که برخی از کاربران به دلیل ترس از برچسب اجتماعی، حتی در موارد مجاز، از استفاده از این تکنولوژی دست میکشند. طبق یک تحقیق، ۳۶ درصد از کاربران نسل Z از به کارگیری ابزارهایی مانند «چتجیپیتی» برای وظایف شغلی احساس گناه میکنند.
این احساس گناه از آنجا ناشی میشود که زمان، تلاش و خروجی فردی به هم گره خوردهاند. هوش مصنوعی با تولید سریعتر و تلاش کمتر قابل مشاهده، این روند را مختل میکند و این ناهماهنگی شناختی موجب اختلال در باورهای فردی میشود.
تأثیر عاطفی این احساس تنها به گناه محدود نمیشود. پژوهشی در سال ۲۰۲۵ نشان داد که محیطهای کار پر از هوش مصنوعی ممکن است استرس و اضطراب را در افراد افزایش دهند و بر رفاه عمومی تأثیر منفی بگذارند.
در نهایت، با وجود افزایش پذیرش هوش مصنوعی در گردشهای کاری، این سوال کلیدی باقی میماند که اگر هوش مصنوعی در انجام کارها کمک کرده، چه میزان از موفقیت واقعا به خود فرد برمیگردد؟
