به گزارش خبردونی و به نقل از روابط عمومی اداره کل هنرهای نمایشی، نشست تخصصی با عنوان «ادراک آکوستیک در نمایش عروسکی» به عنوان بخشی از برنامههای آموزشی بیستویکمین جشنواره بینالمللی نمایش عروسکی تهران-مبارک، روز جمعه ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ در تالار مشاهیر مجموعه تئاتر شهر برگزار شد.
سهند اطهری، مدرس این کارگاه، در آغاز با ترکاندن یک بادکنک، توجه حاضرین را به نحوه واکنش فضا نسبت به صدای ناگهانی جلب کرد. او در توضیح این آزمایش بیان کرد که این عمل میتواند آکوستیک سالن را نشان دهد و به مفهوم «پاسخ ضربه» اشاره کرد که واکنش اتاق به صدای وارد شده است.
اطهری در ادامه سه مؤلفه اساسی آکوستیک را شامل میزان پیچش صدا، فرکانس و کیفیت بازتابهای اولیه معرفی کرد و تأکید کرد که هر تکنیک عروسکی به یک زمان بازآوایی خاص نیاز دارد. وی به این نکته اشاره کرد که اگر زمان بازآوایی زیاد باشد، مخاطب ممکن است نتواند متن را به خوبی درک کند، حتی اگر اجرا از نظر بصری جذاب باشد.
این مدرس در ادامه به بررسی فرکانسها و بازتابهای اولیه به عنوان دیگر عوامل مهم آکوستیک پرداخت. او تأکید کرد که مصالح دیوارها، کف و سایر عناصر صحنه میتوانند بر جذب یا بازتاب فرکانسها تأثیرگذار باشند.
اطهری همچنین به تفاوت بین فضاهای «خشک» و «زنده» اشاره کرد و توضیح داد که فضاهای خشک برای اجراهایی که جزئیات صوتی مهم هستند، مناسبترند. در مقابل، فضاهای زنده برای موسیقی و هنرهای نمایشی مطلوبترند، ولی بازآوایی زیاد ممکن است مخاطب را خسته کند.
او با استفاده از نمونههایی از اجراهای مختلف، تأثیر ویژگیهای سالن بر کیفیت صدا را نشان داد و بر ضرورت انتخاب مناسب سالن و انجام تستهای صوتی پیش از اجرا تأکید کرد.
در پایان، او راهکارهایی نظیر استفاده از پردهها، پنلهای آکوستیک و دیگر مصالح ساختاری را برای دستیابی به بازآوایی متناسب با اجرا معرفی کرد. به گفته او، صفحات نازک برای فرکانسهای بالا و صفحات ضخیمتر برای فرکانسهای پایین بیشترین کارایی را دارند.اتاقهای با سطوح سخت و بازتابدهنده به نحوی طراحی شدهاند که صدا را به جهتهای مختلف منتشر و همچنین در فضا ماندگار میکنند. در این زمینه، تأثیر هندسه فضاهای منحنی، گنبدها و سازههای مدور بر اثرات صوتی و گردش صدا نیز مورد بررسی قرار گرفت.
پوپک عظیمپور، دبیر بیستویکمین جشنواره بینالمللی نمایش عروسکی تهران-مبارک، در پایان یکی از کارگاهها اظهار داشت: «در تئاتر عروسکی، صدا بهطور معمول نادیده گرفته میشود. صدا یا آوا میتواند به یک شیء هویتی تئاتریکال ببخشد و آن را در صحنه متمایز نماید.»
وی همچنین به نظرات تادئوش کانتور، نظریهپرداز برجسته تئاتر، در مورد سه نظام نشانهای شامل طراحی، حرکت و سخن اشاره کرد و افزود: «عروسک ممکن است بیصدا باشد یا به جای دیالوگ، از آوا یا صدا استفاده کند. اما آشنایی با امکانات مهندسی صدا و آکوستیک کیفیت بهتری به اجراها میبخشد.»
عظیمپور بر لزوم توجه بیشتر به مهارتهای مهندسی صدا و آکوستیک در تولید و اجرای نمایشهای عروسکی تأکید کرد و گفت: «امیدوارم پیش از برگزاری جشنواره، با همکاری دکتر اطهری به بررسی آکوستیک سالنها پرداخته و استانداردهای لازم را ارزیابی کنیم.»
به نقل از دبیرخانه، کارگاه «ادراک آکوستیک در نمایش عروسکی» بهصورت آنلاین و رایگان از طریق پلتفرم هاشور و تلویزیون تئاتر ایران در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است.
آرزو عالی نیز به عنوان مدیر بخش آموزش بیستویکمین جشنواره بینالمللی نمایش عروسکی تهران-مبارک معرفی شده است. این جشنواره به دبیری پوپک عظیمپور تبریزی در مهرماه ۱۴۰۵ در تهران برگزار خواهد شد.
