به گزارش خبرگزاریهای معتبر، افت قابل توجه خرید بلیت در سینماها در هفتههای اخیر بار دیگر این سئوال را مطرح کرده که آیا بازدیدکنندگان از سینما فاصله گرفتهاند یا سینماها محتوای جذابی برای ارائه ندارند؟ حوادث اجتماعی اخیر، از جمله اعتراضات معیشتی و فضای عمومی ناآرام، به وضوح تأثیری مستقیم بر رفتار تماشاگران گذاشته است. با این حال، این تنها مشکل سینما نیست و در دورههای آرامتر نیز جشنوارهها برگزار شده و سالنها بهطور دایم روشن بودهاند، اما باز هم نتوانستهاند تماشاگران زیادی را جذب کنند. لذا نیاز است تا به وضعیت کلی اکران و رابطه سینما با جامعه نگاهی عمیقتر انداخته شود.
طی بازه زمانی هفتم تا شانزدهم دیماه ۱۴۰۴، تعداد تماشاگران سینماهای ایران به حدود ۵۰۷ هزار نفر رسید. این رقم شاید در ابتدا چندان نگرانکننده به نظر نرسد، اما مقایسه با آمار سال گذشته در همین بازه زمانی که بیش از یک میلیون و ۱۰۶ هزار نفر تماشا کردند، نمایانگر عمق بحران کنونی است. این آمار نشاندهنده کاهش تقریباً ۶۰۰ هزار نفری تماشاچیان است.
از نظر فروش نیز، گیشه در این ۱۰ روز به رقم ۳۸ میلیارد تومان رسید، در حالی که سال گذشته با بلیت ۸۰ هزار تومانی ۶۴ میلیارد تومان فروش ثبت شده بود. حتی با درنظر گرفتن سال ۱۴۰۲ و بهای بلیت ۶۰ هزار تومان، فروش ۴۲ میلیارد تومانی آن سال نیز اکنون دست نیافتنی به نظر میرسد. این ارقام بهروشنی نشاندهنده تأثیر مخرب حوادث اجتماعی اخیر بر حضور تماشاگران در سینماها است.
یکی از عوامل مهم افت فروش، نبود فیلمهای جذاب است. در ماههای گذشته، نه تنها فیلم کمدی جذابی به اکران نرسیده بلکه آثار اجتماعی نیز قادر به جذب تماشاگران جدی نبودهاند. در این میان، فیلم اجتماعی در صورتی میتواند موفق عمل کند که از کیفیت بالا برخوردار باشد و با جامعه ارتباط برقرار کند.
در حالی که سیاستگذاران سینما تأکید بر تنوع ژانری دارند، اوضاع فعلی نشان میدهد که نبود فیلمهای اجتماعی تاثیر مستقیمی بر جمهور تماشاگران گذاشته و کاهش فیلمهای کمدی به خالی شدن سالنها منجر شده است.
چالشهای اقتصادی مردم نیز نباید از یاد برود. افزایش قیمت کالاها، فشارهای معیشتی و کاهش قدرت خرید، بر تصمیمگیری تماشاچیان برای رفتن به سینما تأثیرگذار بوده است. اگر چه بلیت ۸۰ هزار تومانی برای برخی ممکن است رقم بالایی نباشد، برای خانوادههای کمدرآمد، سینما به تفریحی لوکس تبدیل شده است.### سینما در بحران: نیاز به اعتماد مخاطب
تحقیقات اخیر نشان میدهد که بسیاری از تماشاگران تنها در صورتی حاضر به پرداخت هزینه دیدن فیلم هستند که از کیفیت و ارزش فیلم اطمینان داشته باشند. عدم وجود چنین اطمینانی میتواند منجر به حذف سینما از گزینههای آنان شود.
#### تأثیر جنگ بر سینما و تماشاگران
تجربه جنگ دوازدهروزه میان اسرائیل و ایران نشان داد که حتی اگر سالنهای سینما باز باشند، فروش تضمینی نیست. در این بازه زمانی، سینماداران به لغو سانسها اقدام نکردند، اما شرایط روانی جامعه باعث شد که تماشاگران حوصله رفتن به سینما را نداشته باشند. تکرار این وضع در مواقع مختلف به ایجاد عادت خطرناک دوری از سینما انجامیده است.
بسیار دشوار است که تماشاگرانی که برای مدتی از سینما دور شدهاند، دوباره به آن بازگردند. این مشکل تنها با بهبود شرایط اجتماعی رفع نمیشود و نیازمند یک محرک قوی، معمولاً یک فیلم پرفروش و جذاب است.
#### جستجوی راهحل
تحلیل کاهش فروش سینماها نشاندهنده این است که عوامل مختلفی تاثیرگذارند و نمیتوان تمامی مشکلات را به شرایط اجتماعی نسبت داد. کیفیت فیلمها نیز نقشی اساسی دارد. سینما به تنهایی در خلأ زندگی نمیکند، اما با انتخابهای مناسب میتواند برخی از مخاطبان خود را حفظ کند.
واقعیتی که باید به آن توجه شود این است که فیلمهای کمدی همچنان اصلیترین عامل موفقیت گیشه هستند. نادیدهگرفتن این نکته به ضرر سینما خواهد بود. البته این به معنای مردود کردن دیگر ژانرها نیست، بلکه به ایجاد تعادل میان آنها اشاره دارد. سینمایی که ترکیبی از کمدی و فیلمهای اجتماعی قابلدفاع داشته باشد، میتواند در شرایط سخت دوام بیاورد.
تا زمانی که این تعادل به وجود نیاید و سیاستهای سینما بیشتر حالت شعاری و کمتر عملی داشته باشد، کاهش فروش ادامه خواهد یافت. مخاطب نه دشمن سینما بلکه در جستجوی دلیلی است تا دوباره به سالنها برگردد و بلیت بخرد.
