**گزارش از وضعیت قیمت بنزین در ایران**
به نقل از خبرگزاریها، قیمت بنزین در ایران به طور قابل توجهی پایینتر از بازارهای جهانی قرار دارد. این مقایسه نه تنها به دلیل نرخ بنزین در کشورهای همسایه، بلکه با توجه به نسبت آن با سایر کالاها و اقلام در بازار و همچنین متوسط نرخ تورم، به درستی قابل بررسی است.
دولت ایران برای تأمین این قیمت پایین یارانههای سنگینی پرداخت میکند. با این حال، این قیمت پایین منجر به افزایش قاچاق سوخت به کشورهای همسایه شده است؛ اقدامی که برای قاچاقچیان سودآور بوده و با وجود تلاشهای متعدد برای مهار آن، همچنان ادامه دارد. پیشازاین، پزشکیان به قاچاق روزانه حدود ۲۵ میلیون لیتر سوخت اشاره کرده بود که بار مالی زیادی بر اقتصاد کشور تحمیل میکند.
موضوع بنزین به دلیل حساسیتهای سیاسی، اصلاحات ساختاری را دچار مشکل کرده است. در این زمینه، خبری مبنی بر تعیین قیمت بنزین چهارم با نرخ ۸۷۲۰۰ تومان از سوی معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کرمان اعلام و سپس به سرعت تکذیب شد. این موضوع باعث تشدید بحثهای مربوط به بنزین شد که رییس سازمان بهینهسازی مصرف سوخت، اسماعیل سقا اصفهانی، در یک برنامه خبری به آن پرداخت.
او درباره توقف اجرای طرح بنزین ۸۷ هزار تومانی گفت که این اقدام به دلیل برخی ناهماهنگیها متوقف شد و رئیسجمهور بر لزوم پرهیز از اقداماتی که مردم را غافلگیر میکند تأکید کرده است. همچنین، وی عدم وجود هیچ تصمیم یا مصوبهای برای تغییر قیمت بنزین را مورد تأکید قرار داد و گفت که اعداد منتشر شده در این زمینه غیرواقعی است.
سقاب اصفهانی ادامه داد: برای افزایش تولید بنزین، نیاز به سرمایهگذاری بین ۱۳ تا ۳۰ میلیارد دلار است که فعلاً در دسترس نیست. وی افزود که در صورت انجام چنین طرحی، باید از ۸۶۰ هزار تا ۱.۴ میلیون بشکه نفت در روز به بنزین تبدیل شود که به افزایش نرخ ارز و تورم در کشور منجر میشود.
به گفته او، مصرف روزانه بنزین در کشور حدود ۱۳۵ میلیون لیتر است، در حالی که پالایشگاهها تنها قادر به تولید ۱۱۲ میلیون لیتر در روز هستند.### تحولات جدید در تأمین و مدیریت بنزین کشور
معاون رئیسجمهور اعلام کرد که نزدیک به 9 میلیون لیتر بنزین بهطور روزانه از پتروشیمیها تأمین میشود. وی همچنین اشاره کرد که پیشتر، از محل محصولات پتروشیمی، معادل 2 میلیارد دلار درآمد حاصل میشد که در حال حاضر و به دلیل نیاز به تأمین بنزین، این منبع درآمد به چالش کشیده شده است.
رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی خاطرنشان کرد که برای جبران کسری، حدود 14 میلیون لیتر بنزین روزانه یا از طریق واردات و یا با برداشت از ذخایر راهبردی کشور تأمین میشود.
#### نادرستی ارقام مطرح شده در رسانهها
سقاب اصفهانی تصریح کرد که هدف دولت این است که واردات بنزین به صفر برسد و منابع مالی صرف نیازهای اساسی مانند دارو و کالاهای ضروری شود. او همچنین برآورد کرد که واردات بنزین در سال جاری هزینهای بالغ بر 4.5 میلیارد دلار داشته باشد و محدوده 23 هزار تومان برای نرخ بنزین که در فضای مجازی مطرح شده است را فاقد اعتبار دانست.
او همچنین به چالشهای موجود در تولید و واردات بنزین به دلیل خسارات ناشی از جنگ و تحریمها اشاره کرد و گفت که تحریمها بر واردات بنزین از جنوب کشور اثر منفی گذاشته است.
رئیس این سازمان ادامه داد که مصرف بنزین کشور باید روزانه به 50 تا 60 میلیون لیتر برسد، اما بهدلیل مشکلات خودرویی، این رقم به 70 تا 80 میلیون لیتر بیشتر از استانداردهای جهانی نزدیک شده است.
#### برآورد مصرف بنزین تا پایان سال
سقاب اصفهانی اعلام کرد که برآورد میشود مصرف روزانه بنزین تا پایان سال به 139 تا 144 میلیون لیتر برسد، در حالی که تولید روزانه به 121 میلیون لیتر خواهد ماند. او بیان کرد دلیل اصلی شکاف بین تولید و مصرف، مشکلات مربوط به خودروهای داخلی است.
#### سناریوهای پیش روی قیمت بنزین
وی به سناریوهای آینده برای مدیریت بنزین اشاره کرد و ابراز داشت که یکی از راهکارهای دولت محدود کردن عرضه بدون افزایش قیمت است. بر این اساس، در سناریوی نخست، بنزین تا پایان موجودی در پمپبنزینها عرضه میشود و پس از آن، جایگاهها بسته خواهند شد.
در سناریوی دوم، 120 میلیون لیتر بنزین روزانه بین خودروها توزیع خواهد شد و مصرف مازاد با نرخ آزاد محاسبه میشود. در سناریو سوم، سهم حمل و نقل عمومی از دیگر مصرفکنندگان تفکیک خواهد شد و مابقی بنزین به تمامی مردم اختصاص مییابد.
سقاب اصفهانی نشان داد که الگوی اجرایی در کرمان بهکار گرفته شده و بر این اساس، قیمت بنزین آزاد مشابه نرخ آن در کرمان خواهد بود.رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی بر این نکته تأکید کرد که اختصاص سهمیه بنزین به نحوی عادلانهتر است که ۴۷ درصد از جمعیت بدون خودرو را مد نظر قرار دهد.
**سهمیه فعلی بنزین چقدر است؟**
در حال حاضر، دولت به دارندگان خودرو هر ماه ۶۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان از طریق کارتهای سوخت تخصیص میدهد. پس از اتمام این سهمیه، نیز امکان خرید ۵۰ لیتر بنزین با قیمت سه هزار تومان فراهم است.
اگرچه عرضه بنزین با قیمت ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان متوقف شده، در استان کرمان تغییر خاصی در سهمیه بنزین اعمال شده است.
در این راستا، مدیر شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی منطقه کرمان اعلام کرد که ۴۰ لیتر سهمیه بنزین با قیمت پنج هزار تومان به مسافران و گردشگران ورودی به استان تعلق میگیرد و این سهمیه در ۳۶ جایگاه غیرکدگذاری شده عرضه میشود.
احمد سالاریفر در توضیح اجرای طرح جامع مدیریت توزیع بنزین در استان گفت که هدف از این طرح، ساماندهی توزیع بنزین و کاهش صفهای طولانی در جایگاههای سوخت است.
وی افزود که در راستای این طرح، کارتهای آزاد از جایگاهها جمعآوری شده و سهمیه بنزین با نرخ پنج هزار تومان بر روی کارتهای سوخت هماستانیها شارژ میشود.
سالاریفر همچنین بیان کرد که به طور معمول، کارتهای سوخت شامل ۶۰ لیتر سهمیه با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر سهمیه با قیمت سه هزار تومان هستند، اما در کرمان یک لایه اضافی ۴۰ لیتری با قیمت پنج هزار تومان نیز به این سهمیهها اضافه شده است.
مدیر شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی استان کرمان در پایان اظهار داشت که در حال حاضر ۸۶ جایگاه در استان، خدمات سوخترسانی به دستگاههای امدادی و خدماترسان، همچنین تاکسیهای اینترنتی را ارائه میدهند.
