**تحلیلگر اقتصادی: در شرایط جنگی باید پیامدهای اجتماعی تصمیمات اقتصادی را در نظر گرفت**
حسین راغفر، استاد دانشگاه الزهرا و تحلیلگر اقتصادی، با تأکید بر وضعیت جنگی کشور، اعلام کرد که در هیچ کجای دنیا در زمان جنگ، سیاستهای افزایش شدید قیمت حاملهای انرژی به این شکل اعمال نمیشود. او تصریح کرد که در این شرایط، مسئولان باید به پیامدهای اجتماعی تصمیمات اقتصادی بیش از هر زمان دیگری توجه کنند.
این تحلیلگر اقتصادی به انتقاد از رویکردهایی پرداخت که تأکید بر واگذاری گسترده امور اقتصادی به بازار دارند و هشدار داد که چنین دیدگاههایی بدون توجه به شرایط اجتماعی و حساسیتهای جنگ میتواند عواقب جدی به همراه داشته باشد. به گفته او، هر تصمیم اقتصادی باید با واقعیتهای اجتماعی و معیشتی جامعه هماهنگ باشد و نمیتوان بهسادگی کالا یا خدماتی را از سبد خانوار حذف کرد.
راغفر با اشاره به تأثیر افزایش قیمت بنزین بر درآمد خانوارها، گفت که اگر این افزایش باعث شود بخش بیشتری از درآمد خانوارها صرف تأمین هزینه سوخت گردد، مسئله دستمزد نیز باید بهطور همزمان بررسی شود. او افزود که در سالهای گذشته، دستمزدها با محدودیتهای جدی مواجه بودهاند و نوسانات قیمت کالاها میتواند فشار بیشتری بر خانوارها اعمال کند.
وی نسبت به عواقب اجتماعی ناشی از افزایش قیمتها هشدار داد و اظهار داشت که ممکن است سیاستگذاران ابعاد اجتماعی این تصمیمات را بهدرستی درک نکنند. همچنین تأکید کرد که در شرایطی که دشمنان کشور سعی در تضعیف انسجام اجتماعی دارند، هرگونه تصمیمی که به تلاطم اجتماعی منجر شود، میتواند هزینهبر باشد.
راغفر گفت که جامعه ایران اکنون در مقایسه با گذشته به لحاظ اجتماعی مستعد تلاطم است و شکافهای اجتماعی شدت یافته است. او به تأثیرات منفی افزایش قیمت بنزین بر فعالان حملونقل اینترنتی و تاکسیها اشاره کرد و بیان داشت که حدود ۱۳ میلیون نفر بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به این حوزه وابسته هستند.
وی همچنین درباره ایده اختصاص سهمیه بنزین به افراد و امکان خرید و فروش این سهمیهها گفت که تصور ایجاد یک بازار گسترده از این روش واقعبینانه نیست و این کار میتواند به بینظمی و واسطهگری منجر شود. در نهایت، او تأکید کرد که شرایط کنونی با جنگ هشتساله متفاوت است و انسجام اجتماعی در دوران گذشته بهطور قابلملاحظهای بیشتر بوده است.در جریان سخنرانی اخیر خود، یک تحلیلگر اقتصادی به بررسی تغییرات ساختاری جامعه و تأثیرات آن بر سیاستهای اقتصادی امروز پرداخت. او بیان کرد که جامعه کنونی، بهدلیل خصوصیسازی، تعدیل ساختاری و افزایش نابرابریها، بهطرز قابلتوجهی از جامعه دوران جنگ متفاوت است.
وی افزود در مقاطع جنگ هشتساله، مصرفگرایی به اندازه امروز نبوده و اقتصاد به خدماتی چون حملونقل اینگونه وابسته نبود. بنابراین، تحلیل سیاستهای اقتصادی کنونی باید با در نظر گرفتن این تفاوتها صورت گیرد.
این کارشناس اقتصادی همچنین به نقش سیاستهای اقتصادی بعد از جنگ در افزایش نابرابری و قطبیشدن جامعه اشاره کرد و تأکید کرد که امروزه تعداد زیادی از افراد روزانه برای کسب درآمد به شهرها سفر میکنند و حدود ۱۳ میلیون نفر به فعالیتهای وابسته به تاکسی و حملونقل اینترنتی اشتغال دارند.
وی به لزوم توجه به آثار تورم بالای موجود در کشور اشاره کرد و گفت افزایش قیمت حاملهای انرژی تأثیر واضحی بر قیمت سایر کالاها دارد، زیرا اکثر کالاها برای تولید یا توزیع به حملونقل وابسته هستند. طبیعی است که افزایش قیمت سوخت هزینهها را بالا میبرد و در نتیجه بر قیمت محصولات دیگر اثر میگذارد.
راغفر نسبت به نتایج افزایش قیمتها هشدار داد و بیان کرد که در شرایط حساس کنونی، احتمال اعتراضات گسترده وجود دارد و این موضوع میتواند تبعات اجتماعی و انسانی بهدنبال داشته باشد. او همچنین افزود که نسبت دادن عمده تورم به جنگ نادرست است و عوامل اقتصادی داخلی باید در نظر گرفته شوند.
او تأکید کرد که سیاستهایی از جمله حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت حاملهای انرژی تأثیرات تورمی داشتهاند و مشکلات اقتصادی نمیتوانند فقط به جنگ نسبت داده شوند.
راغفر در پایان، بر ضرورت تنوع در سبد انرژی و استفاده از منابعی مانند LNG و CNG تأکید کرد و گفت مطرح کردن قیمت بهعنوان تنها ابزار مدیریت مصرف کافی نیست. او به ضرورت حل معضل قاچاق بنزین و بهبود سیستم حملونقل عمومی بهعنوان اقداماتی برای افزایش کارایی در این زمینه اشاره کرد.### پیشنهادات برای مدیریت مصرف بنزین با استفاده از کارت سوخت
اخیراً یک استاد دانشگاه درباره کاهش مصرف بنزین به بیان نظرات خود پرداخت. به گفته وی، بهرهبرداری از ظرفیتهای موجود در سالهای گذشته میتوانست به مدیریت بهتر مصرف بنزین کمک کند.
این کارشناس پیشنهاد کرد که اطلاعات موجود در سامانه کارت سوخت برای بهینهسازی مصرف سوخت مورد استفاده قرار گیرد. وی تأکید کرد که هزینههای زیادی برای ایجاد و توسعه سامانه کارت سوخت صرف شده و این امکان وجود دارد که با ثبت اطلاعات خودرو، مالک و میزان مصرف، الگوهای مصرف هر فرد شناسایی شوند.
او همچنین پیشنهاداتی را ارائه داد مبنی بر این که مصرف سوخت تا یک حد معین با قیمت پایه محاسبه شده و مصرف بالاتر از این حد مشمول نرخهای افزایشی شود. به علاوه، با توجه به وضعیت فعالان حملونقل عمومی، ارائه تخفیفهای ویژه به این بخش میتواند مانع از افزایش شدید هزینههای حملونقل عمومی شود.
### انتقادات از تعیین قیمت بالای بنزین
در ادامه، این استاد دانشگاه به انتقاد از اعلام قیمت ۸۷ هزار و ۵۰۰ تومانی بنزین در یکی از استانها پرداخت و آن را تلاشی برای پذیرش قیمتهای پایینتر دانست. او معتقد است که هدف از اعلام این رقم ایجاد یک شوک روانی برای آماده ساختن افکار عمومی جهت پذیرش نرخهای کمتر از این قیمت بوده است، اما چنین اقداماتی نمیتوانند آثار منفی افزایش قیمت بنزین را کاهش دهند.
راغفر افزود که اقتصاد و جامعه ایران قابلیت پذیرش قیمتی بالا برای بنزین را نداشته و به جای ایجاد شوک قیمتی، باید از سیاستهای هوشمند برای مدیریت مصرف، کنترل قاچاق، توسعه حملونقل عمومی و اصلاح سبد انرژی بهرهبرداری شود.
