به گزارش خبرآنلاین، مرتضی عزتی، استاد اقتصاد در دانشگاه تربیت مدرس، در خصوص وضعیت اقتصادی کشور اظهار داشت که در تمامی کشورها ممکن است بحرانها و نوسانات اقتصادی پیش بیاید، اما سیاستگذاران سعی میکنند از اقداماتی که موجب تشدید این مشکلات میشود، اجتناب کنند.
وی ادامه داد که کشورهایی که با چالشهای اقتصادی و اجتماعی دست و پنجه نرم میکنند، بیش از هر زمان دیگری به آرامش و توجه به معیشت مردم احتیاج دارند. از این رو، افزایش قیمت بنزین در شرایط کنونی میتواند وضعیت اقتصادی و اجتماعی را دچار بیثباتی بیشتری کند و تبعات منفی متعددی به همراه داشته باشد.
عزتی بر این موضوع تأکید کرد که با توجه به وضع موجود، نمیتوان افزایش قیمت بنزین را تصمیمی منطقی شمرد.
### سناریوهای بنزین و عواقب منفی آنها
این کارشناس اقتصادی به بررسی سناریوهای مختلف برای اصلاح نظام توزیع بنزین پرداخت و گفت که هر یک از گزینههای مطروحه ممکن است با مشکلات و تبعات منفی همراه باشد و شرایط موجود را پیچیدهتر کند.
عزتی بیان کرد که حتی اگر تغییرات سیاستی به افزایش قیمت بنزین منجر نشود، تغییر وضعیت کنونی میتواند انتظارات و نگرانیهای مردم را افزایش دهد. به عنوان مثال، در سناریوی اختصاص ماهانه 30 لیتر بنزین به هر فرد، گروههایی که تحت تأثیر قرار میگیرند، اثرات منفی بیشتری را حس خواهند کرد.
این کارشناس اقتصاد کلان توضیح داد که گروههای منتفع ممکن است احساس کنند که سهم خود را دریافت کردهاند، اما گروههای آسیبدیده پیامدهای متعددی را بیشتر از مزایای گروههای دیگر تجربه خواهند کرد.
### فشار اقتصادی بر جامعه
عزتی همچنین اشاره کرد که بخش قابل توجهی از جامعه در سالهای اخیر با مشکلات مالی مواجه شدهاند و تورم شدید موجب کاهش قدرت خرید بسیاری از کارگران شده است. او متذکر شد که این فشارها در شرایط کنونی بسیار شدیدتر احساس میشود و هر گونه تغییر ناگهانی میتواند به افزایش تلاطمهای اجتماعی منجر شود.
این استاد دانشگاه تأکید کرد که در حال حاضر، هرگونه تغییر عمده در شرایط اقتصادی میتواند غیرماًخذی باشد و عواقب منفی به همراه داشته باشد.
### سریعالانتقال بودن شوک قیمتی بنزین
عزتی در ادامه به تغییر الگوهای قیمتگذاری در اقتصاد ایران اشاره کرد و گفت که در سالهای اخیر، عرضهکنندگان بهسرعت قیمتها را با تغییرات اقتصادی و سیاسی تطبیق دادهاند. او افزود که با افزایش نرخ ارز، قیمت کالاها و خدمات به سرعت افزایش مییابد؛ حتی در مواردی که آن کالاها با قیمت پایینتری تولید شده باشند.
وی به نمونههایی از این رفتار در جریان جنگ اخیر اشاره کرد و گفت که با بروز برخی بحرانها، قیمت برخی کالاها فوری افزایش یافت، در حالی که هزینه تولید آنها تغییر محسوسی نکرده بود. پس از گذشت مدتی، ممکن است قیمتها کاهش یابند که عمدتاً به دلیل رقابت با کالاهای وارداتی ارزانتر است.
عزتی تصریح کرد که این الگوی افزایش قیمت در اقتصاد نهادینه شده و به همین دلیل هر شوک قیمتی میتواند به سرعت به سایر حوزهها انتقال یابد، چه ناشی از افزایش قیمت بنزین باشد و چه افزایش نرخ ارز.### قیمت ۸۷ هزار و ۵۰۰ تومانی بنزین غیرمنطقی است
کارشناس اقتصادی، عزتی، قیمت پیشنهادی ۸۷ هزار و ۵۰۰ تومان برای بنزین را نامعقول و خارج از توان اقتصادی جامعه توصیف کرد و بیان داشت که این قیمت با درآمد خانوارهای ایرانی همخوانی ندارد. به گفته او، حتی افرادی که در بالاترین سطوح درآمدی قرار دارند نیز نمیتوانند این میزان هزینه را برای سوخت بپردازند.
عزتی اشاره کرد که سقف حقوق مصوب برای برخی گروهها حدود ۱۳۰ میلیون تومان است که معادل تقریبی ۶۰۰ دلار در ماه میباشد. در این شرایط، حتی کسانی که توان مالی بیشتری دارند نیز مجبور خواهند بود درصد قابل توجهی از درآمد خود را به هزینه سوخت اختصاص دهند.
این تحلیلگر اقتصادی افزود که بخش زیادی از مردم به دلیل مشغلههای شغلی و ضعف زیرساختها به سفرهای روزانه نیاز دارند و افزایش قیمت بنزین میتواند جابهجایی آنها را با مشکل مواجه کند. همچنین، او بر مشکلات حملونقل عمومی تأکید کرد و گفت که وقتی این سیستم توانایی پاسخ به نیازهای جامعه را ندارد، افزایش قیمت بنزین منطقی نخواهد بود.
### افزایش قیمت بنزین مسأله عرضه را حل نمیکند
عزتی در خصوص چرایی نیاز به واردات بنزین اظهار داشت که باید زیرساختهای لازم برای واردات فراهم شود. او تأکید کرد که منابع نفتی متعلق به مردم است و باید از درآمدهای ناشی از نفت برای تأمین نیازهای داخلی استفاده کرد. به گفته او، افزایش قیمت بنزین نمیتواند جایگزین سیاستهای هوشمندانه در حوزه تولید و واردات شود و تصمیمگیری باید با توجه به منافع ملی انجام گیرد.
### قیمت، تنها راهکار اقتصادی نیست
عزتی ضمن رد نگاهی صرف به مسئله قیمت، بیان کرد که افزایش قیمت تنها راهکار موجود برای مدیریت مصرف نیست و راهکارهای دیگری نیز وجود دارد. او ضرورت کاهش مصرف خودروها را یادآور شد و تصریح کرد که بسیاری از خودروهای ناوگان کشور ناکارآمد و پرمصرف هستند. او همچنین به موانع موجود بر سر راه واردات خودروهای کممصرفتر اشاره کرد و این مسئله را علت اصلی مصرف بالای بنزین در کشور دانست.
در پایان، عزتی خاطرنشان کرد که حل مشکلات عرضه بنزین نیازمند یک سری سیاستهای هماهنگ است و نمیتوان تمام بار این مسأله را بر دوش افزایش قیمت گذاشت.
