**خبرگزاری مهر – گروه سلامت:**
دهه فجر بهعنوان نماد پیروزی انقلاب اسلامی و آغاز تحولات جدید در زیرساختهای کشور، به ویژه در حوزه سلامت، شناخته میشود. طی بیش از ۴۰ سال گذشته، این تحولها نتایج مثبتی در زمینه امداد و درمان به همراه داشته است و یکی از نهادهای کلیدی در این مسیر، اورژانس پیشبیمارستانی و بهویژه اورژانس هوایی است که در کاهش تلفات و تسریع در انتقال بیماران بدحال به مناطق سختگذر کشور تاثیر بسزایی دارد.
اورژانس هوایی کشور پیش از انقلاب و در سالهای ابتدایی پس از آن، بیشتر در شرایط جنگی فعال بود. اما پس از انقلاب اسلامی و به خصوص در دهههای اخیر، با برنامهریزی هدفمند توانسته به یکی از ارکان اصلی نظام سلامت کشور تبدیل شود.
به مناسبت ایامالله دهه فجر، محمد قادری، رئیس اورژانس هوایی کشور، در گفتوگو با خبرنگار مهر به بررسی روند شکلگیری و پیشرفتهای این خدمات از آغاز انقلاب تا به امروز پرداخت.
قادری در این گفتوگو به تاریخچه اورژانس هوایی در دوران جنگ تحمیلی اشاره کرد و گفت: پیش از انقلاب، استفاده از خدمات اورژانس هوایی به مفهوم کنونی وجود نداشت و فقط در زمان جنگ از هلیکوپترهای ارتش برای انتقال مجروحان به بیمارستانها استفاده میشد.
پس از پایان جنگ و بهدنبال افزایش جمعیت و نیاز به خدمات فوریتهای پزشکی، در سال ۱۳۷۹ تصمیم به استفاده از بالگرد برای خدمات اورژانس هوایی گرفته شد. رئیس اورژانس هوایی کشور افزود که در خرداد همان سال، یک فروند بالگرد از شرکت پشتیبانی هلیکوپتری ایران اجاره شده و اولین پایگاه اورژانس هوایی کشور فعالیت خود را آغاز کرد.
با گذشت زمان و پس از مشاهده تاثیر مثبت این خدمات در نجات جان بیماران، پایگاههای بیشتری در شهرهای مختلف مانند اصفهان و مشهد راهاندازی شد. قادری همچنین به اجرای طرح تحول سلامت در سال ۱۳۹۳ اشاره کرده و گفت که این طرح به طور چشمگیری باعث افزایش تعداد پایگاههای اورژانس هوایی شد؛ بهطوری که در مدت یک ماه، ۱۴ پایگاه جدید به مجموعه اورژانس اضافه شد و تعداد کل پایگاهها به ۲۳ رسید.
از آن زمان به بعد، بهطور مرتب دو تا سه پایگاه جدید به ناوگان اورژانس هوایی کشور افزوده شده است.**راهاندازی توانمندیهای جدید در اورژانس هوایی کشور**
اورژانس هوایی ایران به تازگی به ۵۲ پایگاه فعال در سرتاسر کشور رسید و تمامی استانها را تحت پوشش قرار داد. رئیس اورژانس هوایی کشور در این خصوص تصریح کرد که در سال ۱۳۹۸ برای نخستین بار پایگاه اورژانس هوایی با استفاده از هواپیما در تهران آغاز به کار کرد. این خدمات به منظور انتقال بیماران بین استانی و جابهجایی اعضای پیوندی انجام میشود.
وی همچنین به هزینههای بالای انتقال هوایی اشاره کرده و گفت که علیرغم این هزینهها، خدمات اورژانس هوایی، چه در بخش بالگردی و چه در بخش بالثابت، به صورت ۱۰۰ درصد رایگان ارائه میشود.
**آمار مأموریتها و وضعیت بیماران**
طبق اظهارات قادری، در سال گذشته بیش از ۴ هزار مأموریت اورژانس هوایی در کشور صورت گرفت که نشاندهنده نیاز مکرر به این خدمات است. حدود ۶۵ درصد از بیمارانی که تحت پوشش این اورژانس قرار گرفتند، بلافاصله پس از انتقال به بیمارستان وارد اتاق عمل شدند.
**وضعیت ایران در مقایسه با دیگر کشورها**
رئیس اورژانس هوایی کشور به محدودیتهای ناشی از تحریمها در زمینه تأمین تجهیزات و بالگردهای تخصصی اشاره کرد و گفت که دسترسی به هلیکوپترهای مخصوص اورژانس هوایی محدود است. به رغم ورود هشت فروند بالگرد بهروز در گذشته، پس از توقف برجام، ادامه این روند با چالشهایی مواجه شده است.
**استفاده از بالگردهای نظامی**
قادری همچنین به استفاده از بالگردهای نظامی اشاره کرد و عنوان کرد که ایران با احتساب این بالگردها، توانسته جایگاه مناسبی در خاورمیانه به دست آورد. به گفته وی، ترکیه یکی از کشورهای پیشرو در این زمینه است و ایران به طور کلی یک پله پایینتر از آن قرار دارد.
**گسترش پوشش اورژانس هوایی**
رئیس اورژانس هوایی تاکید کرد که ایران با وجود ۳۱ استان، ۵۲ پایگاه فعال دارد و این پوشش در دیگر کشورها به این گستردگی وجود ندارد. او از اهداف بلندمدت برای افزایش تعداد پایگاهها به حدود ۸۰ پایگاه خبر داد تا خدمات بیشتر و بهتری ارائه شود.
در نهایت، بررسی مسیر توسعه اورژانس هوایی کشور نشان میدهد که این خدمت امروزه به یک شبکه گسترده تبدیل شده است که در نجات جان بیماران و افزایش عدالت در دسترسی به خدمات درمانی نقش بسزایی دارد.
