بیماریهای قلبی-عروقی همچنان یکی از علل اصلی مرگومیر در سطح جهان محسوب میشوند. کارشناسان بهداشت بر این باورند که تغییرات در الگوی تغذیه، به ویژه از طریق پیشگیری، میتواند تأثیر زیادی در کاهش این بیماریها داشته باشد. شیر و محصولات لبنی یکی از اجزای اساسی سفره غذایی مردم در کشورهای مختلف است. این گروه غذایی شامل پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی مانند کلسیم و ویتامین D بوده که برای سلامت استخوان و عملکرد طبیعی بدن ضروری است. اما برخی کارشناسان هشدار میدهند که وجود اسیدهای چرب اشباع در این محصولات میتواند منجر به افزایش کلسترول بد خون و در نتیجه افزایش خطر مشکلات قلبی گردد.
نتایج تحقیقات قبلی در مورد تأثیر مصرف لبنیات بر بروز بیماریهای قلبی-عروقی به صورت یکدست و قطعی نبوده است. بهطوریکه در برخی مطالعات، مصرف لبنیات کمچرب با کاهش خطر ابتلا به این بیماریها مرتبط است، در حالی که برخی دیگر هیچ رابطه معناداری را گزارش نکردهاند. همچنین، شواهدی وجود دارد که نشان میدهد لبنیات تخمیرشده مانند ماست و پنیر ممکن است خاصیت محافظتی بیشتری نسبت به شیر داشته باشند. این تناقضها ضرورت انجام تحقیقات دقیقتر در این زمینه را دوچندان میکند.
تحقیقی جدید به رهبری پروین میرمیران، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در تلاش است تا ارتباط بین مصرف انواع مختلف لبنیات و بروز بیماریهای قلبی-عروقی را در یک جمعیت بزرگسال ایرانی مورد بررسی قرار دهد. این مطالعه در چارچوب پروژه قند و لیپید تهران انجام شده و از دادههای مرحله سوم این تحقیق استفاده شده است.
در این پژوهش، ۲۶۳۵ فرد بزرگسال که هیچ سابقه بیماری قلبی نداشتند، به مدت ۱۰ سال پیگیری شدند. اطلاعات غذایی شرکتکنندگان از طریق پرسشنامهای معتبر جمعآوری شده و سپس با مدلهای آماری، ارتباط بین مصرف لبنیات و بروز بیماریهای قلبی بررسی گردید.
نتایج این تحقیقات نشان داد که ۶.۵ درصد از شرکتکنندگان به بیماریهای قلبی-عروقی مبتلا شدند، اما هیچ ارتباط معناداری بین مصرف لبنیات (چه پرچرب و چه کمچرب) و احتمال ابتلا به این بیماریها مشاهده نشد. این یافتهها نشان میدهند که لبنیات پرچرب لزوماً خطر بیشتری برای سلامتی قلب ندارند و مصرف این محصولات ارتباط مستقیمی با بیماریهای قلبی ندارد.
این تحقیقات میتوانند الگوهای رایج رژیم غذایی را تغییر دهند. بررسی مطالعات جهانی نشان میدهد که مصرف روزانه ۲۰۰ گرم لبنیات نه تنها با افزایش خطر بیماری قلبی مرتبط نیست بلکه میتواند در برخی موارد مانند مصرف ماست و پنیر، فوایدی نیز داشته باشد. همچنین، ترکیبات خاصی در لبنیات مانند پروتئین وی میتوانند مزایای مثبتی برای سلامت قلب به همراه داشته باشند.
نتایج این پژوهش در «مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران» منتشر شده است، که به ارائه تحقیقات معتبر در حوزه سلامت عمومی و بیماریهای شایع میپردازد.
