به گزارش خبرآنلاین، مولتیپل اسکلروزیس (اماس) یک بیماری مزمن خودایمنی است که تأثیرات آن بر سیستم عصبی مرکزی، شامل مغز و نخاع، قابل مشاهده است. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به طور نادرست به غلاف میلین، که وظیفه حفاظت و تسهیل انتقال پیامهای عصبی را بر عهده دارد، حمله میکند. این حملات منجر به التهاب و آسیب به غلاف میلین میشود و در نتیجه، پیامهای عصبی به درستی منتقل نمیشوند.
گزارش مهر نشان میدهد که اماس معمولاً در سنین جوانی و میانسالی آغاز میشود و زنان بیشتر از مردان به این بیماری مبتلا میشوند. علت دقیق اماس هنوز به طور کامل روشن نشده است، اما عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن نقش دارند. به ویژه، عفونتهای ویروسی، کمبود ویتامین D و زمینههای ژنتیکی میتوانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند.
علائم اماس متنوع است و بسته به محل آسیبدیدگی عصبی متفاوت میباشد. از نشانههای رایج میتوان به ضعف عضلانی، مشکلات بینایی نظیر تاری دید، اختلال در تعادل و هماهنگی، خستگی مفرط، بیحسی یا گزگز در اندامها و اختلالات گفتاری اشاره کرد. این علائم ممکن است به صورت دورهای دیده شوند و پس از مدتی بهبود یابند، اما در برخی موارد بیماری به تدریج رو به وخامت میگذارد.
تشخیص اماس معمولاً بر پایه تاریخچه پزشکی بیمار، معاینات عصبی، تصویربرداری مغزی (امآرآی) و آزمایش مایع مغزی-نخاعی انجام میشود. امآرآی برای شناسایی آسیبهای مغزی و نخاعی ناشی از اماس اهمیت زیادی دارد.
در حال حاضر، درمان قطعی برای اماس وجود ندارد، اما روشهای درمانی مختلفی برای کنترل علائم و کاهش پیشرفت بیماری در دسترساند. این درمانها شامل داروهای تعدیلکننده بیماری مثل اینترفرونها، داروهای کورتیکواستروئیدی جهت کاهش التهاب و داروهای بیولوژیک نوین است. همچنین درمانهای توانبخشی مانند فیزیوتراپی، کاردرمانی و گفتار درمانی به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک میکند. به همین منظور، گفتگوهایی با زهرا عبادی، فلوشیپ اماس و استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران، انجام شده است.
عبادی در این گفتگو به علت بروز بیماری اماس اشاره کرده و بیان کرده است که این بیماری خودایمنی مزمن میباشد که بر سیستم اعصاب مرکزی تأثیر میگذارد. او تاکید کرد که عوامل ژنتیکی در ایجاد زمینه برای ابتلاء به این بیماری اهمیت دارند.
همچنین، عبادی به علائم اماس اشاره کرده و از اختلالات بینایی، مشکلات حسی در اندامها، ضعف عضلانی و اختلال در راه رفتن به عنوان برخی از مشکلات رایج بیماران یاد کرد. او به این نکته اشاره کرد که این علائم معمولاً بیش از ۲۴ ساعت باقی میمانند و نیاز به درمان سریع دارند.
در خصوص عوارض ناشی از عدم درمان، عبادی گفت که درمان دیرهنگام میتواند به آسیب جدی عصبی و کاهش کیفیت زندگی منجر شود. او همچنین به پیشرفتهای اخیر در درمان اماس اشاره کرده و گفت که داروهای مختلفی برای جلوگیری از حملات و کاهش آسیبهای عصبی در دسترس بیماران قرار دارد. این داروها در ایران به راحتی قابل دسترسی هستند و میتوانند کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشند.### اهمیت تشخیص زودهنگام در مدیریت بیماری اماس
تشخیص سریع و آغاز به موقع درمان بیماری اماس (مولتیپل اسکلروزیس) به طور قابل توجهی میتواند به کاهش عوارض و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند. به همین دلیل، اطلاع از علائم اولیه و مشاوره با پزشک متخصص در مراحل ابتدایی اهمیت زیادی دارد.
### ارتباط تغذیه و بیماری اماس
به گفته کارشناسان، یکی از سؤالات متداول در بین بیماران اماس، رابطه رژیم غذایی و پیشرفت بیماری است. علیرغم باورهای عمومی مبنی بر پرهیز از غذاهای سرد، هیچ شواهد علمی معتبر این ادعا را تایید نکرده است. هرچند که تغذیه به تنهایی نمیتواند منجر به ابتلا یا درمان این بیماری شود، اما یک رژیم غذایی سالم و متعادل میتواند در مدیریت علائم و ارتقاء کیفیت زندگی بیماران موثر باشد.
### رژیم غذایی مناسب برای بیماران اماس
بیماران مبتلا به اماس نیازی به حذف کامل گروه خاصی از غذاها ندارند. کارشناسان تصریح میکنند که رعایت یک رژیم متعادل و غنی از مواد مغذی، شامل مصرف فراوان میوهها و سبزیجات، دریافت کافی فیبر و محدود کردن نمک، غذاهای سرخکردنی و فستفود باید با جدیت دنبال شود. این نوع رژیم نه تنها برای بیماران اماس بلکه برای حفظ سلامت عمومی تمامی افراد توصیه میشود.
### تأثیر فستفود بر ابتلا به اماس
برخی از نتایج تحقیقات نشان میدهند که هیچ کدام از مطالعات موجود به طور قطع مصرف فستفود را به عنوان عامل مستقيم ابتلا به اماس معرفی نکردهاند. با این وجود، تغییر سبک زندگی و افزایش مصرف غذاهای فرآوریشده و پرچرب ممکن است به رشد بیماریهای خودایمنی از جمله اماس کمک کنند. این تغییرات غذایی میتوانند موجب التهاب مزمن در بدن شوند که به نوبه خود میتواند به تشدید بیماریهای التهابی منجر شود.
### دلایل بالاتر بودن ابتلا در زنان
زنان به دلیل تفاوتهای بیولوژیکی، هورمونی و سیستم ایمنی در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماریهای خودایمنی مانند اماس قرار دارند. برخلاف ادعاهای غیرعلمی، مطالعات نشان دهنده این است که تفاوتهای هورمونی و عملکرد سیستم ایمنی، دلایل قانعکنندهتری برای این مسئله هستند.
### وضعیت بارداری و شیردهی در بیماران اماس
بیماری اماس معمولاً در سنین جوانی بروز میکند و همزمان با دوران باروری زنان است. متخصصان تاکید میکنند که اکثر زنان مبتلا به نوع حملهای و بهبود یابنده اماس قادر به بارداری و زایمان هستند و بارداری میتواند در برخی موارد به کاهش حملات بیماری منجر شود. با این حال، برنامهریزی برای بارداری باید حتماً تحت نظارت پزشکی باشد.
در زمینه شیردهی، زنان مبتلا به اماس معمولاً میتوانند به راحتی شیردهی کنند، اما مصرف داروها باید با دقت بررسی شود تا از ترشح مواد دارویی به شیر مادر جلوگیری شود.### راههای پیشگیری از ابتلا به اماس
طبق اظهارات متخصصان، هرچند که علت دقیق بیماری اماس همچنان ناشناخته است، اما عوامل ژنتیکی و محیطی در شکلگیری آن مؤثر میباشند. برای کاهش خطر ابتلا و مدیریت بیماری، چندین روش مفید وجود دارد.
**پرهیز از مصرف سیگار**
سیگار کشیدن بهعنوان یک عامل محیطی شناختهشده در خطر ابتلا به اماس شناخته شده است. متخصصان تأکید دارند که ترک سیگار از یک سو میتواند احتمال ابتلا به این بیماری را کاهش دهد و از سوی دیگر، در بیمارانی که از این ناحیه رنج میبرند، میتواند روند پیشرفت بیماری را کُند کند.
**ویتامین D**
میزان پایین ویتامین D در خون با افزایش خطر ابتلا به اماس ارتباط دارد. پزشکان به افراد در معرض خطر و ساکنان مناطق کمآفتاب توصیه میکنند که سطح ویتامین D خود را زیر نظر پزشک بررسی کرده و در صورت لزوم از مکملها استفاده کنند.
**زندگی فعال و سالم**
فعالیت بدنی منظم، نهتنها به بهبود سلامت عمومی کمک میکند، بلکه میتواند در کنترل علائم اماس و کاهش خستگی ناشی از آن نیز اثرگذار باشد. همچنین، پزشکان به رژیم غذایی متعادل و سرشار از فیبر، میوه و سبزیجات و پرهیز از غذاهای فرآوریشده و چرب توصیه میکنند.
زنان مبتلا به اماس میتوانند با رعایت نکات لازم، از جمله مشاوره پزشکی، باردار شوند و زایمان کنند. بهطور کلی، رعایت اصول زندگی سالم همچون عدم استعمال سیگار، تأمین ویتامین D کافی، تحرک منظم و تغذیه مناسب برای به حداقل رساندن خطر ابتلا به اماس و مدیریت بهتر بیماری در مبتلایان، بسیار حیاتی است.
