**محمود حسابی؛ فیزیکدان و وزیر آموزشوپرورش ایران**
به گزارش خبردونی، محمود حسابی، فیزیکدان معاصر ایرانی، سناتور و وزیر آموزشوپرورش، در تاریخ ۳ اسفند ۱۲۸۱ در تهران به دنیا آمد و در ۱۲ شهریور ۱۳۷۱ در ژنو درگذشت.
او فرزند عباس حسابی، یکی از کارگزاران دولت قاجار و اهل تفرش بود. محمود تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدارس فرانسوی و آمریکایی بیروت از سال ۱۲۸۹ تا ۱۲۹۸ به پایان رساند و در سال ۱۳۰۱ از دانشگاه آمریکایی بیروت در رشته مهندسی راه فارغالتحصیل شد. سپس به وزارت راه بیروت پیوست.
در ادامه، حسابی به پاریس رفت و در سال ۱۳۰۳ موفق به اخذ مدرک کارشناسی مهندسی برق از مدرسه عالی برق پاریس شد و بهعنوان مهندس برق در شبکه راهآهن پاریس مشغول به کار شد. او تحصیلات خود را در رشته فیزیک در دانشگاه سوربن ادامه داد و در سال ۱۳۰۶ با ارائه رسالهای در زمینه حساسیت سلولهای فوتوالکتریک، دکترای خود را کسب کرد.
پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۰۶، او به بوشهر برای نقشهبرداری از جادههای ساحلی خلیج فارس اعزام شد و سال بعد به عنوان مشاور به دارالمعلمین عالی دعوت شد تا بخش علوم را تأسیس کند.
در سال ۱۳۱۳، حسابی در تأسیس دو دانشکده در دانشگاه تهران نقش کلیدی ایفا کرد. او همچنین در فرهنگستان زبان ایران عضو بود و در ترویج اصطلاحات علمی به زبان فارسی، سهم مهمی داشت.
او در سال ۱۳۲۵ فرصتی یافت تا با آلبرت اینشتین در پرینستون ملاقات کند و درباره فعالیتهای علمی خود گفتگو کند.
حسابی در سالهای ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۲ وزیر فرهنگ در دولت ملیگرای محمد مصدق بود و در سال ۱۳۳۶ به دورت چهارم مجلس سنا راه یافت. او به چندین زبان از جمله انگلیسی، فرانسوی و عربی تسلط داشت و فزونی به زبان آلمانی را بهصورت خودآموز کسب کرده بود.
از افتخارات او میتوان به دریافت لژیون دونور و عنوان «استاد ممتاز دانشگاه تهران» در سال ۱۳۵۰ اشاره کرد. کنفرانس فیزیک ایران در سال ۱۳۶۵ به افتخار او برگزار شد و «جایزه حسابی» نیز برای پژوهشگران برتر فیزیک ایران تأسیس گردید.
برای جستجوی بیشتر در زندگی و آثار محمود حسابی، میتوان به کتاب “محمود حسابی، راه ما” اشاره کرد.
**آثار مرتبط با زندگی حسابی:**
– «در حضور استاد» (مجله فیزیک)
– «نگاهی به زندگی و خدمات علمی دکتر حسابی» (اطلاعات)
– «زندگینامه محمود حسابی» (کارشناس)
منبع: www.iranicaonline.org
