نخستین خلبان در تاریخ با کسب ۱۰۰ پیروزی هوایی و خالق استراتژی‌های جنگندگی مدرن شناخته شد.

**سرهنگ ورنر مولدرس: خلبانی که تاریخ هوانوردی را دگرگون کرد**

به گزارش خبردونی به نقل از عصر ایران، در تاریخ 15 ژوئیه 1941 (24 تیر 1320)، ورنر مولدرس، خلبان 28 ساله آلمانی، موفق به سرنگونی صدمین هواپیمای دشمن شد و در این زمینه به رکوردی دست یافت که پیش از آن غیرقابل دستیابی به نظر می‌رسید. او با این دستاورد، نه تنها نام خود را در تاریخ هوانوردی ثبت کرد، بلکه مهم‌ترین ارثیه‌اش، یعنی آرایش هوایی چهار فروندی، همچنان توسط بسیاری از نیروی‌های هوایی در سراسر جهان به کار گرفته می‌شود.

مولدرس ترکیبی نادر از شجاعت و رهبری بود. در حالی که بسیاری از فرماندهان لوفت‌وافه به خود می‌بالیدند، زیردستان او از او با نام «فاتی» به معنای «بابا» یاد می‌کردند.

**مروری بر زندگی ورنر مولدرس**

**جنگ داخلی اسپانیا و نوآوری‌های مولدرس**

در سال 1938، مولدرس به «لژیون کاندور»، واحد هوایی آلمان در جنگ داخلی اسپانیا، پیوست و با 14 سرنگونی هوایی به عنوان برترین خلبان شناخته شد. سهم او در اسپانیا به مراتب بیش از پیروزی‌هایش بود، زیرا او روش‌های نبرد هوایی را به کلی متحول کرد.

قبل از مولدرس، خلبانان عمدتاً از آرایش سه‌تایی معروف به «Vic» استفاده می‌کردند که شامل حفظ فاصله میان هواپیماها بود. او این اصول را کنار گذاشت و نظام جدیدی را پایه‌گذاری کرد که شامل یک جفت هواپیما بود. در این آرایش جدید، یکی از خلبانان از خلبان دیگر محافظت می‌کرد و با ترکیب دو جفت، گروه چهار فروندی به نام «شوارم» شکل می‌گرفت. این آرایش، که به شکل نوک چهار انگشت دیده می‌شد، به عنوان «چهار انگشت» در دنیای انگلیسی‌زبان شناخته شد و به ایجاد برتری تاکتیکی منجر شد که در نهایت توسط تمام طرفین در جنگ جهانی دوم پذیرفته شد.

این نوآوری‌ها نه تنها به پیروزی‌های او کمک کردند، بلکه استانداردی برای نبردهای هوایی در آینده شدند.

ثبت ۱۰۰ پیروزی و اخلاق‌مداری در میانه جنگ

پس از بازگشت به آلمان، ورنر مولدرس به عنوان فرمانده اسکادران Jagdgeschwader ۵۱ در نبردهای مشهور فرانسه، بریتانیا و عملیات بارباروسا (حمله به اتحاد شوروی) فعالیت کرد. این خلبان موفق در ژوئیه ۱۹۴۱ رکورد ۱۰۰ سرنگونی را ثبت کرد و نخستین نظامی آلمانی شد که مدال «گیره الماس برای صلیب شوالیه» را دریافت کرد. مولدرس همچنین به عنوان بازرس کل جنگنده‌ها منصوب شد و در این سمت جوان‌ترین فرد محسوب می‌شد.

با وجود بالاترین عناوین و دستاوردها، او رفتار اخلاق‌مدارانه‌ای نسبت به فضای حاکم بر آن زمان داشت. مولدرس که یک کاتولیک معتقد بود، به طور مخفیانه با سیاست‌های حکومت درباره کلیسا مخالف بود. وی بر رعایت اصول انسانی نسبت به خلبانان متفقین که به اسارت درآمده بودند، تأکید می‌کرد و بارها اسیران دشمن را به میهمانی شام دعوت می‌نمود. لقب «فاتی» (بابا) که به او داده شد، نشانه‌ای از توجه‌های پدرانه و مراقبت‌های او از سربازانش بود.

تحلیل دقیق تجهیزات دشمن

مولدرس به عنوان یک تحلیل‌گر برجسته تجهیزات هوایی نیز شناخته می‌شد. در آگوست ۱۹۴۰، او در مرکز تست رخلین به ارزیابی نمونه‌های به غنیمت گرفته شده از جنگنده‌های سوپرمارین اسپیت فایر و هاوکر هاریکن پرداخت و آن‌ها را با جنگنده اصلی خود، یعنی مسرشمیت ب اف ۱۰۹ مقایسه کرد. او هاریکن را دارای ضعف‌های جدی دانست، ولی در عوض به اسپیت فایر احترام زیادی قائل شد؛ ارزیابی‌ای حرفه‌ای از جنگنده‌ای که موفق به متوقف کردن جنگنده‌های آلمانی در آسمان بریتانیا شده بود.

درگذشت ناگهانی در سانحه هوایی

برای مردی که در صدها نبرد هوایی جان سالم به در برده بود، پایان زندگی او به گونه‌ای غیرمنتظره و تلخ رقم خورد. در تاریخ ۲۲ نوامبر ۱۹۴۱ [۱ آذر ۱۳۲۰]، مولدرس به عنوان مسافر یک بمب‌افکن هاینکل ۱۱۱ عازم برلین بود تا در مراسم تشییع جنازه «ارنست ادت» (رئیس بخش فنی لوفت‌وافه) شرکت کند. این هواپیما در حین فرود در شرایط طوفانی در فرودگاه برسلاو دچار سانحه شد و مولدرس در سن ۲۸ سالگی جان خود را از دست داد.

پس از مرگ او، دوست و رقیب دیرینه‌اش «آدولف گالاند» به عنوان جانشین وی در سمت بازرس جنگنده‌ها منصوب شد. با این حال، تاکتیک‌ها و دستاوردهای مولدرس باقی ماند و امروزه نیز، هرگاه چهار جنگنده در آسمان به دو جفت برای گشت‌زنی تقسیم می‌شوند، در واقع در حال استفاده از ایده‌ای هستند که ورنر مولدرس آن را بنیان‌گذاری کرده بود.