در نشست میزگردی با عنوان “چرا انقلاب کردیم؟” که به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب در تاریخ ۷ بهمن ۱۴۰۳ در پلتفرم خبردونی برگزار شد، محمدجواد مظفر، ناشر و فعال فرهنگی، به تحلیل دلایل وقوع انقلاب ۱۳۵۷ پرداخته و تجربیات شخصی خود را مرور کرد. مظفر که از سنین نوجوانی به فعالیتهای سیاسی و مذهبی پرداخته بود، به فضای اختناق و انسداد سیاسی آن دوران اشاره کرد و بر این نکته تأکید داشت که وقوع انقلاب اجتنابناپذیر بود.
او توضیح داد که در ۱۷ سالگی ورود به فعالیتهای سیاسی در شیراز داشته و به دلیل سخنرانیهای مذهبی و فعالیتهای سیاسی، بارها دستگیر و به شهربانی احضار شده است. مظفر از تجربههای دشوار خود، از جمله دستگیری در آستانه کنکور و سختیهای سربازی، و همچنین پیوستن به سازمان مجاهدین خلق و زندگی مخفی، سخن گفت. او همچنین به اختلافات ایدئولوژیک که وی را از این سازمان کنار گذاشت، اشاره کرده و اثرات روانی ناشی از آن را توصیف کرد.
محور اصلی سخنان مظفر نقد پرسش رایج “چرا انقلاب کردید؟” بود. او با بیان اینکه این سؤال نادرست است، تصریح کرد که انقلاب نتیجه انسداد کامل راههای اصلاحی است و نه تصمیم جمعی پالایششده. مظفر با استناد به نظرات مهندس بازرگان گفت که انقلاب ۵۷ دو رهبر داشت: امام خمینی به عنوان رهبر مثبت و محمدرضا شاه به عنوان رهبر منفی که با تصمیماتش زمینهساز انفجار اجتماعی شد.
وی در ادامه به تفکیک مسائل انقلاب و وضعیت کنونی پرداخت و تأکید کرد که انتقاد از جمهوری اسلامی ارتباطی با فهم چرایی انقلاب ندارد. مظفر تأثیرات جهانی انقلابها بر نسل خود را مطرح و به تجارب نهضتهای ناپایدار در سالهای اخیر اشاره کرد تا نشان دهد که هنوز شرایط اجتماعی برای وقوع انقلاب فراهم نشده است.
او همچنین به سه عامل مؤثر در پیروزی انقلاب اشاره کرد: اندیشههای دکتر شریعتی، مبارزات مسلحانه گروههای سیاسی و رهبری مؤثر امام خمینی. مظفر بر فقر گسترده، فساد و بیعدالتی اجتماعی در جامعه قبل از انقلاب تأکید کرد و تصور رفاه عمومی پیش از انقلاب را تحریف تاریخ دانست.
در نهایت، او نظریه خارجی بودن انقلاب را رد کرد و آن را توهین به شعور تاریخی ایرانیان شمرد. به باور مظفر، هیچ عامل خارجی بدون شرایط داخلی مناسب نمیتواند انقلابی را پدید آورد و اقدامات حکومتی نظیر تشکیل حزب واحد رستاخیز، انحلال مظاهر کمرنگ دموکراسی و اقدامات دیگر، زمینهساز انقلاب ۵۷ بود.
