**هوارد باسکرویل، معلم آمریکایی در تبریز، در جریان محاصره این شهر کشته شد**
هوارد باسکرویل، معلم هیأت مذهبی آمریکایی، در تاریخ ۱۹ آوریل ۱۹۰۹ (۳۰ فروردین ۱۲۸۸)، در سن ۲۵ سالگی در تبریز به دست نیروهای سلطنتطلب جان باخت. باسکرویل که فارغالتحصیل دانشگاه پرینستون بود، به تازگی با قراردادی دوساله برای تدریس در مدرسه «مموریال» هیأت میسیونرهای پروتستان آمریکایی به ایران آمده بود.
وی با میرزاحسین شریفزاده، یکی از فعالان مشروطه، آشنا شد و بعد از ترور شریفزاده و پس از مشاهده قحطی و وضعیت ناگوار مردم شهر، به جمع مشروطهخواهان پیوست. باسکرویل پس از کنارهگیری از تدریس، با دبلیو. اِی. مور، خبرنگار روزنامههای بریتانیایی، به آموزش داوطلبان ایرانی پرداخت و گروهی با نام «فوجِ نجات» تشکیل دادند.
با افزایش خطر قحطی، این دو غربی برنامههایی برای انجام یورشهایی به منظور شکستن محاصره ترتیب دادند. آخرین تلاش آنها در شب ۱۹ آوریل علیه محله قرهملک، که در کنترل سلطنتطلبان بود، انجام شد.
این یورش به دو روایت مختلف منجر شد، یکی از گزارشگر روزنامه تایمز و دیگری از مهدی علویزاده، یکی از همرزمان باسکرویل. گزارش تایمز، باسکرویل را به شکست عملیات متهم میکند، در حالی که علویزاده میگوید طرح عملیات توسط باسکرویل به دلیل عدم تجربه نظامیاش، مورد تایید قرار نگرفته بود.
باسکرویل در این یورش به سمت مواضع سلطنتطلبان حرکت کرد و به ضرب گلوله جان خود را از دست داد. مراسم تشییع او در گورستان آمریکاییهای تبریز با حضور مردم، فداییان، ارامنه و گرجیها به یک گردهمایی بزرگ تبدیل شد.
این واقعه یادآور نقش مهم غیرایرانیها در تاریخ مشروطه و تأثیر آنها بر رویدادهای ایران است.
