به گزارش خبرگزاریهای معتبر، در آذرماه 1355، با افزایش درآمدهای نفتی و تشدید رقابتهای جنگ سرد، روزنامه آمریکایی نیویورک پست به «وسواس فکری» شاه ایران در خصوص محافظت از تنگه هرمز اشاره کرد. تنگه هرمز، که از آن به عنوان شریان انرژی جهان یاد میشد، گذرگاهی حیاتی برای تأمین نفت کشورهای بزرگ به شمار میرفت. این گزارش همچنین به خرید 10 میلیارد دلار تسلیحات آمریکایی از سوی شاه و انتقادات سنای ایالات متحده اشاره میکرد و تصویری از ایران آن زمان به نمایش میگذاشت که در تلاش بود به قدرت نظامی برجستهای در منطقه تبدیل شود؛ تلاشی که با شک و تردیدهای داخلی و خارجی همراه بود.
موضوع اصلی این گزارش به تنگه هرمز و تأثیر آن بر بازار انرژی اشاره دارد. سفیر یک کشور غربی در این زمینه گفت: «یک حادثه مانند غرق شدن یک کشتی میتواند دریانوردی را مختل کند.» امیرعباس هویدا، نخستوزیر ایران، تصریح کرد که 40 درصد از نفت آمریکا، 60 درصد از نفت اروپا و 90 درصد از نفت ژاپن از این تنگه عبور میکند.
پادشاه ایران، محمدرضا پهلوی، با بیقراری نسبت به حفاظت از تنگه هرمز، تصمیم به تبدیل ایران به یک قدرت نظامی در منطقه گرفت. این در حالی بود که ایران اقدام به خرید تسلیحات از آمریکا کرده و به مشتری عمده این کشور تبدیل شده بود. با این حال، برنامه تسلیحاتی ایران با انتقادات سنای ایالات متحده روبرو شد که آن را «خارج از کنترل» خوانده و ابراز نگرانی کردند که آمریکاییهای زیادی در این کشور ممکن است به گروگان گرفته شوند.
شاه به منتقدان خود پاسخ داد که سوال این است که آیا ایالات متحده میتواند از دست دادن ایران را تحمل کند، اما تردیدهای زیادی درباره این برنامه و دلایل پشت آن وجود داشت. وی به وجود تهدیدات از سوی همسایگان و بخصوص شوروی اشاره کرد و بر لزوم تقویت نظامی کشورش تأکید داشت.
این گزارش در ادامه به تفاسیر و زمینههای بیشتر امنیتی و نظامی ایران در آن زمان میپردازد.
