### درگذشت محسن کمالیان؛ چهره برجسته مهندسی زلزله در ایران
مراسمی غمانگیز به یاد محسن کمالیان، چهره برجسته مهندسی زلزله، برگزار شد. این استاد دانشگاه که در ۴۸ ساعت اخیر به دلیل بیماری در بیمارستانی در قم درگذشت، دارای سابقهای درخشان بود. کمالیان در سال ۱۳۴۳ در آخن آلمان به دنیا آمد و پدر و مادری ایرانی و آلمانی داشت که پس از پذیرش اسلام با شور و عشق به تربیت فرزندان خود پرداختند.
محسن کمالیان دوران تحصیل خود را در ایران آغاز کرد و در سالهای کودکی تحت تأثیر شخصیت آیهالله شهید دکتر بهشتی قرار گرفت. او بعد از دیپلم در سال ۱۳۶۲ به دانشکده فنی دانشگاه تهران وارد شد و موفق شد در تمام مقاطع، از کارشناسی تا دکتری، تحصیلات خود را در این دانشکده به پایان برساند. نخستین آشنایی نگارنده با او در سال ۱۳۷۲ و در مؤسسه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله بود.
علاقه او به پژوهش در حوزه مهندسی زلزله و ژئوتکنیک لرزهای متمایز بود و او به مطالعه و تحقیق بر روی شخصیتهای دینی نظیر آیتالله امام موسی صدر نیز پرداخته بود. کمالیان به عنوان عضو هیئت علمی در پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله فعالیت کرد و از سال ۱۳۹۳ به مقام استاد تمام نیز نائل شد.
در طول ۳۳ سال فعالیت علمی، او تأثیر عمیقی بر حوزه مهندسی زلزله گذاشت و ۱۵ مقاله مشترک با استاد دکتر محمدکاظم جعفری منتشر کرد. محسن کمالیان علاوه بر حدود ۵۰ مقاله معتبر در مجلات بینالمللی، موفق به کسب ۱,۱۸۸ استناد و h-index برابر ۲۲ شد. مقالات او در نشریات معتبر بینالمللی چاپ شده و او به دلیل تلاشهایش در زمینه ژئوتکنیک لرزهای، شناخته شده بود.
این استاد بزرگ به انتخاب خود سالها با خودرو شخصی از قم به پژوهشگاه زلزله در تهران رفت و آمد میکرد. فقدان او ضایعهای بزرگ برای جامعه علمی و مهندسی کشور به حساب میآید.محقق تماموقت در دامنه علوم انسانی، به بررسی و تحقیق در حوزههای مورد علاقه خود پرداخت که به آن “صدرپژوهی” میگویند. آقا محسن، خاطرات خود از شهید بهشتی را که به زمان کودکی و نوجوانیاش در آلمان برمیگردد، نوشت. در این خاطرات به دیدارهای به یادماندنی با شهید بهشتی در آخن اشاره شده است؛ جایی که ایشان به رغم نگرانیهای اولیه نسبت به شخصیت روحانی، با محبت و حوصله شهید بهشتی روبهرو میشود. آقا محسن در گفتگوهای متعدد، از شهید بهشتی به عنوان شخصیتی تاثیرگذار یاد کرده و نظرات او را نقل کرده است. همچنین، در پیامهای تسلیت پس از درگذشت شهید بهشتی، از ایشان به عنوان یکی از “تربیتیافتگان مکتب شهید بهشتی” یاد شده است. دکتر کمالیان، از معتبرترین “صدرپژوهان” تاریخ معاصر به شمار میرود و بخش قابل توجهی از آثارش را به بررسی خاندان صدر، به ویژه امام موسی صدر، اختصاص داده است.
از جمله آثار مهم ایشان میتوان به مجموعه ۱۸ جلدی «مشاهیر خاندان صدر» اشاره کرد که در حال حاضر سه جلد آن منتشر شده است. همچنین مقالاتی از قبیل سفرنامه خاندان صدر و یادنامههایی درباره سید صدرالدین صدر و آثاری تحت عنوان “فریاد در خاموشی” نیز در این دسته قرار میگیرد. دکتر کمالیان با تاسیس انتشارات «راز نی»، بهدنبال نشر و تحقیق در زمینه صدرپژوهی به عنوان یک رسالت فرهنگی و علمی بوده است. در این تخصص، شهید بهشتی و امام موسی صدر نه تنها به عنوان الگوهای معاصر، بلکه به عنوان شخصیتهای محوری در تاریخ فکری ایران مورد بررسی قرار میگیرند.
در بازه زمانی شیوع کرونا و در سالروز ناپدید شدن امام موسی صدر در شهریور ۱۳۹۹، آقا محسن از بنده دعوت کرد تا در یک جلسه مجازی شرکت کنم و در صورت تمایل، دقایقی صحبت کنم. با کمال افتخار پذیرفتم و در این سخنرانی کوتاه، زندگی امام موسی صدر را در چهار مرحله تقسیمبندی کردم: تولد و کودکی، تحصیلات، فعالیتهای فرهنگی در ایران و مهاجرت به لبنان. به آقا محسن گفتم که باید در ویدیویی که برای این سخنرانی ضبط میشود، با کت و شلوار و کراوات حاضر شوم که او نیز از این موضوع استقبال کرد.
از دست رفتن این شخصیت علمی و فرهنگی تأثیر قابل توجهی بر جامعه علمی ایران خواهد گذاشت و به نظر میرسد جای او به آسانی پر نخواهد شد. اینجانب صمیمانه تسلیتهای خود را به همسر، فرزندان و خانواده ایشان ابراز میکنم و امید دارم که در جوار رحمت الهی آرامش یابد.
