### اظهارات عباس آخوندی درباره شهروند آگاه و کنشگر مورد بحث قرار گرفت
پس از اظهارات عباس آخوندی در مورد «شهروند آگاه و کنشگر»، مخاطبان خبرآنلاین واکنشهای متنوعی نشان دادند. این واکنشها نهتنها شامل موافقت یا مخالفت با این نظر بود، بلکه بسیاری سوال کردند که چه میزان از مسئولیت ایجاد چنین شهروندانی بر عهده خود مردم است و چگونه ساختارهای سیاسی، اجتماعی، رسانهای و اداری در این فرایند نقش ایفا میکنند.
در این زمینه، گروهی از کاربران با آخوندی همنظر بودند و بر لزوم افزایش مطالعه و آگاهی اجتماعی تأکید کردند. در مقابل، تعداد زیادی از کاربران بر این باورند که شهروندان آگاه و کنشگر وجود دارند، اما عدم فراهم بودن شرایط لازم برای اثرگذاری آنها مشکل اساسی است.
#### انتقادات به گزاره «نداشتن شهروند آگاه»
در میان واکنشها، برخی واقعیت «نداشتن شهروند آگاه» را در مورد جامعه ایران رد کردند و بر ضرورت نقد عملکرد مسئولان تأکید کردند. یکی از کاربران نوشت: «مردم آگاه هستند؛ مسئولان باید آگاه باشند.»
نظرات انتقادی دیگری هم ابراز شد که به سابقه مسئولیتهای آخوندی اشاره داشت. یکی از کاربران پرسید: «شما که آگاه بودید، چه اقداماتی انجام دادید؟» همچنین، یکی دیگر گفت: «اگر بوروکراسی فسادزا وجود نداشت، مردم قادر به اقدام موثر بودند.»
#### ضرورت بررسی اثرگذاری کنشگری
گروه دیگری از کاربران وجود کنشگر را زیر سوال نیاورده و به عدم اثرگذاری آنها اعتراض کردند. یکی از مخاطبان به طعنه گفت: «کنشگر هست، ولی گوش شنوا نیست.»
برخی دیگر به این موضوع اشاره کردند که آیا امکان کنشگری در جامعه فعلی وجود دارد یا نه. یکی از کاربران پرسید: «آیا اصلاً کنشگری اجتماعی در کشور ما امکانپذیر است؟»
بهطور کلی، نظرات کاربران این بحث را از «آیا شهروند توان کنشگری دارد؟» به «آیا امکان کنشگری مؤثر برای شهروند وجود دارد؟» منتقل کرد.
عوامل تشکیلدهنده شهروند آگاه
تعدادی از واکنشها به شرایط لازم برای پرورش شهروند آگاه اختصاص یافته است. در این دیدگاه، آگاهی شهروندی به شدت به محیط سیاسی، اجتماعی و رسانهای بستگی دارد.
یکی از کاربران اظهار داشت: «شهروند آگاه به وسیله حاکمیت شکل میگیرد. زمانی که آزادی بیان، امکان اظهار نظر، و انتشار رسانهها بهطور آزاد وجود داشته باشد، شهروند در چنین فضایی بهطور طبیعی آگاه و فعال میشود.»
مخاطب دیگری ضمن تأیید برخی از نظرات آخوندی، به عوامل دیگری اشاره کرده و نوشت: «آخوندی درست میگوید، اما فشار اقتصادی، دیدگاه سیاسی و تربیت خانوادگی از جمله عواملی هستند که در شکلگیری این وضعیت مؤثرند. همچنین کارایی ضعیف رسانه ملی نیز در این زمینه نقش دارد.»
موافقان آخوندی؛ «دنبال ناجی نگردیم»
در این میان، برخی کاربران اصل تحلیل آخوندی را تأیید کردند. یکی از نظرات به این شکل آغاز میشود: «با تحلیل ایشان کاملاً موافقم. باید سعی کنیم تا نظرات مختلف را بشناسیم و خودمان به تحلیل واقعیتها بپردازیم تا مسیر پیشرفت را دریابیم.»
این کاربر افزود که به دست آوردن چنین تحلیلی نیازمند مطالعه و شناخت تاریخی است و به همین دلیل برخی افراد به دنبال وعدهها از کسانی که مدعی حل مشکلاتاند، میگردند و «به دنبال یک ناجی» هستند. او تأکید کرد که «مسیر واقعی پیشرفت مستلزم درک تدریجی و کنشگری همیشگی است.»
مخاطب دیگری نیز به مسئولیت جامعه اشاره کرده و نوشت: «باید به ملت یاد داد که همهچیزدان نیستند و بایستی اطلاعات و تواناییهای خود را افزایش دهند.»
نقدی متفاوت؛ «شهروند آگاه» چگونه تعریف میشود؟
در این میان، یک نظر به جای قضاوت درباره مردم یا مسئولان، بر نحوه طرح موضوع نقد وارد کرده است.
این مخاطب نوشت: «بهتر است از واژهها با دقت بیشتری استفاده شود. پیش از ادعای وجود نداشتن “شهروند آگاه و کنشگر”، باید تعریف روشنی از این مفهوم ارائه شود و سپس مصادیق آن را بیان کرد.»
بهطور کلی، این واکنشها نشاندهنده اختلاف نظر در بحث شکلگرفته زیر گزارش هستند. حامیان سخنان آخوندی بر سهم شهروندان تأکید دارند و بر ضرورت مطالعه و تحلیل مستقل تأکید میکنند و از انتظار برای ظهور یک «ناجی» میپرهيزند. در مقابل، منتقدان بر این باورند که بدون وجود فرصتی برای ابراز خواستهها و تأثیرگذاری، نمیتوان از شهروندان انتظار کنشگری داشت.
۴۷۲۳۲
